In lijnen 53 en 54 kun je maar beter niet zitten

De levenslijn van de Bijlmer lijkt wel opgegeven door het GVB. Foto ANP/Toussaint Kluiters

De metrolijnen 53 en 54 zijn de drukste routes van de stad, maar ook veruit het smerigst. De levenslijn van de Bijlmer lijkt wel opgegeven door het GVB. 'De eerste indruk is dat je richting een ghetto reist.'

Twee jaar geleden schreef Jude Kehla een hartstochtelijk stuk in de krant, waarin hij de vraag opwierp waarom het gemeentevervoerbedrijf er maar niet in slaagt de metro naar Zuidoost op enig niveau te houden. Is er sindsdien iets veranderd? ''Helemaal niets.''

Terwijl het stadsdeel zelf een werkelijk opzienbarende metamorfose heeft ondergaan, is de belangrijkste verbinding er naartoe volgekliederd met graffiti en hier en daar te vies om aan te pakken.

Op onze uitnodiging - het is helemaal niet de portefeuille van de stadsdeelbestuurder - maken we met Kehla een reisje naar Gein, een keer of zes wisselend van metrostel. Zonder uitzondering - behalve de ene keer dat ringlijn 50 voorbij komt - zijn de wagons ronduit smerig, met name in de zitjes aan voor- en achterkant.

Kehla heeft geen witlinnen broek aan, dus durft na een vluchtige inspectie wel plaats te nemen. Het stoort hem wanneer het GVB zelf met nieuwe regels komt. ''Ik zit in de rotzooi, kom me dan niet vertellen hoe ik me moet gedragen.''

Het steekt hem dat uitgerekend de verbinding naar zijn geheel vernieuwde Zuidoost deze belabberde indruk maakt. ''Waarom zou je er een huis kopen als je hier dagelijks op aangewezen bent? Dit openbaar vervoer sluit een heel stadsdeel uit. Wij doen heel veel aan verbetering en we hebben mooie koopwoningen in de aanbieding van twee tot drie ton. We verwachten nieuwe kapitaalkrachtige mensen, maar als dit de verbinding is met de stad wordt het heel moeilijk. Deze toestand wakkert gevoelens van onveiligheid aan.''

Hij reist zeker twee keer per week met de metro, soms met z'n fiets. ''Ik ga in elk geval nooit achterin zitten, ik zoek een plekje in het midden. Maar soms durf je niet eens te gaan zitten, misschien is het nog nat. Nee, je gaat de metro niet in voor je lol.'' We zien kauwgom en spuug op de grond, een verzameling vuil en peuken tussen kuipstoel en wand.

Een vrij actieve kliederaar heeft in een soort hardnekkige goudverf overal 'smut' gespoten. ''Ja, die graffiti-jongens hebben wel gevoel voor humor,'' zegt Kehla. Smut, het Engelse woord voor vuiligheid. Er zijn zichtbaar pogingen gedaan iets weg te poetsen, maar dat is mislukt, of misschien halverwege gestaakt.

Natuurlijk zijn het de passagiers die voor de troep zorgen - Kehla heeft zelf wel meegemaakt dat een bedelende junk uit teleurstelling ging spugen op elke stoel. Of dat mensen een hele kip zitten te eten, en de botten op de grond gooien. Maar hij wil niet per se aso's en junks verantwoordelijk stellen: ''Het is de algemene cultuur. Het een lokt het ander uit. De metro is een plek geworden waar je met niks of niemand rekening hoeft te houden, dat doet het GVB zelf namelijk ook niet. En dan kunnen ze wel zeggen dat de metrostellen al zo oud zijn en dat ze vervangen worden. Maar ik denk dat ze al veel te lang meegaan. Ik zie dit al tien jaar.''

Uit het laatste GVB-jaarverslag: ''De oudste metrostellen, de Zilvermeeuwen, zijn langzamerhand meer dan dertig jaar oud en zijn aan het eind van hun levensduur. Daarom worden alle 44 metrotoestellen van binnen van kunst voorzien.''

We moeten vaststellen dat de passagiers daar alvast mee begonnen zijn. De vervanging van de stellen is overigens voorzien voor 2011, 'bij een voorspoedige gang van zaken'. Onlangs kreeg het GVB ruim een half miljoen bonus toegekend van Stadsregio Amsterdam, omdat het zo punctueel is en de klantwaardering goed is. Kehla heeft wel een idee waar dat geld aan besteed zou kunnen worden. ''Misschien moeten we er een werkgelegenheidsproject van maken. Ik heb het er met wethouder Freek Ossel over gehad, die is er voor, maar ja, dan moet het GVB betalen.''

''Het is maar moeilijk voor te stellen dat een publieke dienst dit laat gebeuren. We benaderen ze wel eens, maar krijgen eigenlijk nooit een reactie. Het gekke is, we zijn heel erg afhankelijk van deze verbinding, maar als stadsdeel hebben we er niks over te zeggen. En de meeste Bijlmerbewoners lijken erin te berusten. Ze denken: het is nooit anders geweest. Ik zou wel eens willen weten wat het GVB voor regels en doelen heeft op dit punt. Ik weet het niet.'' (ALBERT DE LANGE)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.