Plus

'In iedereen zit een verhaal'

VPRO's Zomergasten is hét voorbeeld van een goed bekeken interviewprogramma. Ook de spin-offs zijn populair; zelfs zonder BN'ers.

Zomergasten spin-off Zomergifjes, met Tim den Besten en Simone van Saarloos Beeld VPRO
Zomergasten spin-off Zomergifjes, met Tim den Besten en Simone van SaarloosBeeld VPRO

Zomer: tijd voor goede gesprekken. Tot diep in de nacht, met een goed glas wijn. Op een camping bij een kampvuur, of op een festival met het publiek. Of in een studio, met illustrerende ­videobeelden. De zomer is de tijd van Zomergasten. Én van de spin-offs daarvan.

Afgelopen maandag werd de laatste zomergast van dit seizoen bekendgemaakt. Cabaretière Claudia de Breij sluit de serie af, waarin onder meer ook microbioloog Rosanne Hertzberger en burgemeester Eberhard van der Laan geïnterviewd zullen worden. Drie uur lang tonen de gasten fragmenten en krijgen zij de kans om uitgebreid hun verhaal te doen. De zomergasten zijn bekend. Ze hebben iets bereikt in de wetenschap, de politiek of de culturele sector.

Zomaargasten
Maar hoe zit het met de niet-bekende Nederlanders, vroegen theatermakers Oscar Kocken en Patrick Nederkoorn zich af: hebben die ook iets te vertellen? Al in 2014 maakten ze Zomaargasten: op een klein festival richtten ze een provisorische talkshowstudio in en interviewden ze willekeurige mensen uit hun publiek over verleden en toekomst, dromen en ambities. "In iedere gast bleek een wereld van verhalen schuil te gaan," vertelt Oscar Kocken.

In 2015 stonden Kocken en Nederkoorn met hun talkshow op theaterfestival Boulevard in Den Bosch. Via een evenement in Zuid-Afrika trokken ze naar andere festivals in Nederland. In totaal deden de twee ruim 300 interviews. Circusdompteurs
Kocken en Nederkoorn wilden door op televisie. Ze benaderden de NTR: die was geïnteresseerd. Zo ontstond Zomaar een gast, dat deze maand elke werkdag te zien is op NPO 3. Kocken: "Er was alleen één probleem - niemand weet wie wij zijn. Er moesten Bekende Nederlanders in."

De BN'ers interviewen was geen optie, dat zou het hele concept tenietdoen. Dus besloten Kocken en Nederkoorn hen als interviewers te adopteren. "Wij zijn de circusdompteurs die de BN'ers door een brandende hoepel laten springen," zegt Kocken: "Het is een spannende opdracht: als je iemand gaat interviewen, heb je je gewoonlijk ingelezen. Nu ben je totaal niet voorbereid." Maar daar zit juist het mooie: "Het gaat om echt contact, dat kun je niet faken."

Het lijkt risicovol, om zo'n spontaan, niet gescript programma te maken. Wat als iemand niets zegt, als het ongemakkelijk wordt?

Intimiteit
"Ongemakkelijkheid vind ik geen valkuil," zegt Kocken: "Zo'n gesprek voelt als een eerste date: je kent elkaar niet, maar vanuit dat ongemak kan een oprecht contact ontstaan." Moet je geluk hebben met wie je treft als gast? "Dan ga je voorbij aan de kern. Die is: in iedereen zit een mooi verhaal." De theatersetting biedt een veilige omgeving - de gasten weten dat ze niet voor gek gezet zullen worden. Het was een gok om de daar camera's bij te zetten - die doorbreken misschien de intimiteit. Kocken: "Dat maakte tot mijn verbazing eigenlijk geen verschil."

Zomaar een gast is niet de enige spin-off van ­Zomergasten. In 2013 en 2014 maakte Tim den Besten voor de VPRO het programma Zomergifjes, waarin jonge bijna-BN'ers hun verhaal niet doen aan de hand van videofragmenten, maar van gifjes. Den Besten: "We wilden geen gevestigde namen spreken, maar juist het aanstormende talent. Mensen van wie we dachten: die zouden over een paar jaar in Zomergasten kunnen belanden." Die insteek bleek te kloppen toen Simone van Saarloos, in 2014 te gast bij Tim, een jaar later aanschoof in Zomergasten.

Kloppend portret
Dit jaar maakt Den Besten de webserie Tims tent, waarin hij jong talent vraagt een dagje met hem op de camping door te brengen. Hier geen videofragmenten, maar wilde natuur, gaspitjes en een jeu-de-boulesspel. Den Besten: "Dit idee is afgeleid van Zomergifjes, dus indirect van ­Zomergasten, maar eigenlijk kun je dit nauwelijks nog een spin-off noemen."

Toch: in alle programma's draait het om het authentieke contact, om het oprechte gesprek, of dat nou met BN'ers, semi-BN'ers of met onbekende Nederlanders is. Het doel: een zo kloppend mogelijk portret van iemand maken.

Of Oscar Kocken een Zomergasten zou willen presenteren waarin hij drie uur met een onbekende Nederlander spreekt? "Dat lijkt me geweldig, ik zou die uitdaging graag aangaan."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden