Column

In het Paleis op de Dam vond zelfs, midden in de oorlog, een huwelijk plaats

Gisternacht luisterde ik naar het inbelradioprogramma Casa Luna van de NCRV. Het onderwerp waarover je kon bellen was: herinneringen aan bijzondere huizen. Op een gegeven moment kwam ene Willemijn aan het woord. Ze vertelde dat ze geboren was in het Paleis op de Dam en daar 27 jaar had gewoond. Ze woonde nu in Eelde.

Willemijn vertelde een mooi verhaal, en mijn hart bonsde.

Over haar vader zei ze weinig. Ze was bescheiden. Haar vader was namelijk een zeer belangrijke verzetsstrijder, over wie ik een speelfilm wilde maken, maar mijn idee werd door alle omroepen destijds afgewezen.

Ik zal het kort vertellen.

Adriaan Perfors was opzichter van het Paleis op de Dam. Hij woonde daar met zijn vrouw en twee zoons. Toen de oorlog uitbrak, bleef de familie in het paleis wonen, en Perfors begreep dat het gebouw beschermd moest worden. Hij timmerde een beschermende laag voor de voornaamste vaste kunstwerken, zodat die een eventueel bombardement konden weerstaan. De andere kunstvoorwerpen verborg hij. Maar hij deed meer. Hij nam onderduikers in het paleis, onder wie één, de Joodse arts Leo van Lier, met een hond. Op het laatst waren er zo'n 25 onderduikers in het paleis. De bekende verzetsman Ben Portegies Zwart zat er ook. Er vond zelfs in het paleis, midden in de oorlog, een huwelijk plaats.

Perfors verborg niet alleen onderduikers, ook bewaarde hij in een speciale ruimte de telexen en schrijfmachines van het hoofdkantoor van de post - wat nu Magna Plaza is, tegenover het paleis. Bij de bevrijding konden die dan ook meteen worden gebruikt.
Waarom wilden de Duitsers het paleis niet gebruiken?

Uiteraard kwam Seyss-Inquart langs, de Rijkscommissaris van Nederland, samen met burgemeester Voûte, die lid was van de Germaansche SS in Nederland. Maar Perfors maakte de heren duidelijk dat het paleis niet warm te stoken was. De Duitsers bleven er weg.

In april 1945 beviel mevrouw Perfors in het paleis van een dochter. Dat moet die Willemijn zijn die ik voor de radio hoorde.

In het paleis is van alles gebeurd. Perfors werd ook nog beschoten toen hij op Dolle Dinsdag de Nederlandse vlag hees, maar bleef ongedeerd.

En eergisteren hoorde ik dus die Willemijn uit Eelde.

Ik wil die film nog steeds maken. Adriaan Perfors verdient het.

 
Perfors begreep dat het paleis beschermd moest worden.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden