Plus

In Free In Deed is God het laatste redmiddel

Reigsseur Jake Mahaffy vraagt zich af waarom Amerikaanse opstandingskerkjes floreren. De film vertelt het verhaal over de alleenstaande zwarte moeder Melva en haar zoon Benny, die autistisch is die door de samenleving aan hun lot worden overgelaten.

Jos van der Burg
David Harewood als bekeerling Abe Beeld -
David Harewood als bekeerling AbeBeeld -

Storefront churches worden ze genoemd: in verlaten (winkel)panden gevestigde Amerikaanse opstandingskerkjes, waarin vooral arme zwarten zich onderdompelen in religieuze extase. Mensen vallen flauw, zien Het Licht, bekeren zich en schreeuwen dat ze Jezus eeuwig trouw zullen blijven. Nooit meer alcohol en drugs, geweld en pijn, maar alleen nog liefde.

Het is makkelijk om in deze religieuze uitingen een kinderlijke vorm van religie te zien, maar de Amerikaanse onafhankelijke regisseur Jake Mahaffy maakt zich er niet zo makkelijk vanaf. Boven zijn drama Free In Deed hangt de onuitgesproken vraag waarom deze kerkjes floreren. Het antwoord kraakt harde noten over de Amerikaanse samenleving.

Het op een slecht aflopende duivelsuitdrijving in 2003 geïnspireerde Free in deed voert de alleenstaande zwarte moeder Melva (voortreffelijke Edwina Findley) op, die de problemen met haar onhandelbare autistische puberzoon Benny (RaJay Chandler zonder remmingen) boven het hoofd groeit. De jongen bonkt met zijn hoofd tegen muren, schreeuwt, schopt, slaat en valt zijn jongere zusje aan.

De duivel
Op opvoedingssteun hoeft Melva niet te rekenen. Een onverschillige arts schrijft achteloos een grotere dosis medicijnen voor, waarna hij duidelijk maakt dat hij haar weer graag ziet vertrekken. Als op straat een gelovige vrouw de wanhopige Melva uitnodigt voor een kerkbezoek, wordt ze in het kerkje warm ontvangen door broeders en zusters.

Free In Deed

Regie Jake Mahaffy
Met David Harewood, Edwina Findley
Te zien in Filmhallen

Onder hen is de recente bekeerling Abe (David Harewood), die de schamele kost verdient als schoonmaker en in een aftands motel leeft. Dat een sheriff met een dwangbevel bij hem langskomt, suggereert misschien een crimineel verleden. Abe trekt zich het lot van Melva en haar zoon aan. De jongen zal genezen van zijn autisme, zeg hij, als de duivel uit hem wordt verdreven. We verraden niets door te zeggen dat het niet goed afloopt, want dat is niet de kern van de film.

Aan lot overgelaten
Free In Deed is geen aanklacht tegen religieuze fanatieke charlatans, die satan hardhandig uit de harten en hoofden van mensen willen verdrijven, maar stelt de vraag waarom mensen hun heil zoeken bij extatische predikers, die verlossing en eeuwig heil beloven. De interesse van Mahaffy is eerder sociologisch dan religieus van aard. Free In Deed gaat over wanhoopsreligie, religie als vluchtheuvel in een maatschappij, waarin arme zwarten aan hun lot worden overgelaten en alledaagse vernederingen ondergaan, zoals de onbeschofte identiteitscontrole van Abe op straat door hufterige blanke politieagenten.

Het doet misschien een sociaal pamflet vermoeden, maar dat is Free In Deed absoluut niet. Mahaffy, die in Ohio in een Pinkstergemeentemilieu opgroeide en sinds een paar jaar in Nieuw-Zeeland woont, bewijst dat hij dit religieuze milieu door en door kent. De authenticiteit wordt nog eens versterkt doordat naast de twee professionele hoofdrolspelers voornamelijk gelovigen uit een opstandingskerk in Memphis spelen. Zij zijn zichzelf in de niet gespeelde, maar echte kerkdiensten, waarin god het laatste redmiddel is. Als Free in deed een boodschap heeft, is het deze: hoe harder en killer de samenleving, hoe meer laatstestrohalmkerkjes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden