PlusColumn

In Frankfurt leerde ik de Duitsers Amsterdamse mores

Mano Bouzamour (1991) publiceerde eind 2013 zijn succesvolle debuutroman De Belofte van Pisa. Elke zondag lees je hier zijn column uit Het Parool.

null Beeld Agata Nowicka
Beeld Agata Nowicka

Afgelopen week gaf ik een lezing in een bijzonder gebouw. Ik vloog naar Frankfurt, pakte de metro naar het centrum en wandelde een stukje naar het hotel, niet ver van de campus vandaan.

Het gigantische, zandkleurige gebouw van de Goethe Universiteit met de immense grasvelden waar 's zomers tussen de hoorcolleges door ongetwijfeld studenten languit liggen te zonnen. Waarna ze de voeten verkoelen in de aangelegde vijver terwijl ze doen alsof ze hard aan het studeren zijn, het studieboek waarin ze verzonken zijn, dient slechts ter bescherming tegen de zinderende zon. Er struinen dagelijks 46.000 studenten door de gangen van de Goethe Universiteit!

Met een makelaarsblik wandelde ik door het gebouw dat een opvallend rijk verleden heeft. Het werd door Hans Poelzig ontworpen in de jaren twintig: grote hallen en brede, marmeren trappen. "Het is een symbool, in ijzer en steen, van de Duitse commerciële en wetenschappelijke mankracht," zei de directeur van het chemische bedrijf dat in het Poelziggebouw zetelde.

Het was lange tijd het hoofdkwartier van IG Farben, de grootste speler van de chemische industrie in Duitsland ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Het bedrijf produceerde voor het naziregime op grote schaal verfstoffen, medicijnen, pesticiden en explosieven.

Tijdens de bombardementen van de geallieerden op Frankfurt vluchtten de topmannen terwijl ze in allerijl de donkere dossiers probeerden te vernietigen. Het verlaten gebouw werd toen bevolkt door Frankfurters wier huizen waren verwoest - die lui hadden wel lef om zich in zo'n pand schuil te houden. Maar de Amerikanen spaarden het. In plaats van het complex compleet te verwoesten, namen ze er hun intrek.

Het werd het hoofdkwartier van het Amerikaanse leger, met voorop de opperbevelhebber van de geallieerde invasie, Dwight D. Eisenhower. Terwijl hij het terrein opliep, sloeg hij het woestijnzand uit Noord-Afrika van zijn legerkostuum. In zijn nieuwe optrekje kreeg hij bezoek van de Russische, Franse en Britse legerleiders. Duitsland was de taart die ze eerlijk in vieren moesten delen.

Ondertussen werden er defilés gehouden op de grasvelden terwijl de bevelhebbers op de brede balkons stonden te babbelen, één hand op de balustrade, de andere hand als een klep van een pet boven hun hoofd om naar de voorbijtrekkende vliegtuigen te kijken. Ze aten feestmaaltijden in de grote hal, rookten sigaretten op het bordes en sliepen met maîtresses in de zalen die waren omgetoverd in comfortabele vertrekken. Best wel sinister, eigenlijk.

De Amerikanen bleven er nog lang zitten, tot in de jaren negentig. Niet lang daarna werd het een universiteit.

Terwijl ik een tikkeltje nerveus naar de zaal liep waar ik de lezing moest houden, streek ik met de vingers over de witte muren. Het rook naar verf. Voor de deur haalde ik diep adem, ging met mijn hand door mijn kuif en leerde de Duitsers Amsterdamse mores.

m.bouzamour@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden