Column

In een oorlog zijn wreedheden geschenken

Theodor Holman Beeld Wolff
Theodor HolmanBeeld Wolff

IS is aan het verliezen. Om eerlijk te zijn, kan ik van dat verlies genieten, terwijl ik weet dat de overwonnen strijders die men gevangen weet te nemen, worden gemarteld, verkracht, vermoord, noem maar op.
Dat IS wordt verjaagd, komt mij voor als rechtvaardig.

In een oorlog zijn wreed­heden geschenken; het leger dat wint, meent dat alle vrouwen die het tegenkomt voor de manschappen zijn. De Romeinen waren zelfs trots op die wreedheden en verkrachtingen.

Schone oorlogen bestaan niet. In een oorlog wordt alles wat niet oorlog is, gezien als onbelangrijk. Met de plotselinge vrede weet men niet om te gaan. Mijn vader vertelde dat toen hij was bevrijd - in het jappenkamp had het Wilhelmus geklonken - sommige Nederlanders besloten een feest te organiseren.

Maar wat was een feest? Dat was drank, vrouwen, muziek. Drank was er niet, vrouwen waren er ook niet, er was alleen iemand met een oude blokfluit die hij al die tijd verborgen had gehouden en er waren liederen als Wien Neêrlands bloed, Annemarieke waar ga je naar toe en Daar was laatst een meisje loos.

Daarmee maakte men feest. En het was een leuk feest. Maar na die liedjes, zo vertelde mijn vader, voelden de zwaar ondervoede ex-krijgsgevangenen behoefte tot knokken. Men ging de Japanners niet in elkaar slaan, maar de Engelsen, omdat die zich gedurende de kamptijd arrogant hadden gedragen en daar hadden de Nederlanders geen zin meer in.

De Engelsen vonden die ­Nederlandse liedjes stom, alsook de Nederlandse taal. De Japanners moesten uiteindelijk de Nederlanders van de Engelsen scheiden.

Mijn moeder vertelde een soortgelijk verhaal. Toen zij was bevrijd, moest zij door de Japanners beschermd worden tegen de Indonesische nationalisten. Maar een jaar later schreef mijn vader in een brief aan zijn schoonouders dat hij vol wraakgevoelens zat jegens de Japanners. Hij wilde ze allemaal dood hebben en ze het liefst alsnog eigenhandig ombrengen.

Moord uit wraak moet soms op de weegschaal der rechtvaardigheid worden gelegd om de schalen weer in evenwicht te krijgen. Mijn ouders hebben 'de Jappen' nooit hun gevangenschap kunnen vergeven. Hun beschaving bestond uit zelf­beheersing, maar in hun hoofd vonden, vooral in de nacht, moorden en bedrei­gingen plaats.

IS-strijders zouden nu naar Europa en naar Nederland ­willen vluchten. De vraag hoe ­beschaafd al die soldaten zijn, lijkt mij gerechtvaardigd.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Reageren? t.holman@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden