Plus

'Ik doe wat ik wil, geen burgemeestertje verbiedt mij dat'

Burgemeester Van der Laan verbood Pegida het logo met hakenkruis te tonen tijdens een demonstratie. Was het verbod gerechtvaardigd om een 'open zenuw' in de stad?

Pegida-voorman Edwin Wagensveld voert het woord tijdens een demonstratie van de anti-islambeweging Beeld anp
Pegida-voorman Edwin Wagensveld voert het woord tijdens een demonstratie van de anti-islambewegingBeeld anp

Het is maar de vraag of de Amsterdamse kantonrechter donderdag tijdens de zitting veel tijd zal vrijmaken voor een bozige verhandeling van Edwin Wagensveld, de leider van de anti-islam- en antivluchtelingenbeweging Pegida, over 'machtsspelletjes van de burgemeester' en het gebrek aan vrijheid van meningsuiting in Amsterdam, 'het staatje binnen Nederland'.

Want juridisch is de zaak niet zo ingewikkeld: Wagensveld overtrad op 27 februari een verbod op het tonen van hakenkruisen toen hij tijdens een demonstratie voor het stadhuis een spandoek ontvouwde met daarop het Pegida-logo.

Dat logo is, schematisch getekend, een mannetje dat de vlag van de PKK, het teken van Islamitische Staat én een hakenkruis in de prullenbak gooit.

Wagensveld werd gearresteerd, want burgemeester Van der Laan had Pegida alleen toegestaan te demonstreren als er geen hakenkruisen te zien zouden zijn. De voorman kreeg 250 euro boete, maar weigerde die te betalen.

Open zenuw
"Ik kom natuurlijk niet demonstreren om kusjes te geven, ik kom om te provoceren," zegt Wagensveld nu. "Een hakenkruis is niet verboden. De burgemeester van Amsterdam kan niet ineens zijn eigen regels maken."

Hiermee herhaalt Wagensveld nog maar eens wat hij ook tijdens de demonstratie al vergenoegd verkondigde: "Ik doe wat ik wil en geen burgemeestertje verbiedt mij dat."

Daar denkt Van der Laan duidelijk anders over. Dat een hakenkruis niet 'zonder meer' verboden is, weet de jurist Van der Laan ook wel: het hangt van de context af of mag worden ingegrepen.

Maar de swastika verhoudt zich volgens de burgemeester niet 'met het traumatische Amsterdamse verleden, een open zenuw in de stad', zo schreef hij vorige week aan de raad.

Extreemrechts
Daar komt volgens de burgemeester bij dat bij Pegida lieden rondlopen die zich aansluiten bij allerlei extreemrechtse clubs, die het nationaalsocialisme 'in elk geval niet ­afwijzen'.

Het tonen van een hakenkruis kan 'heftige reacties en wanordelijkheden uitlokken', schrijft hij en dus is ingegrepen, met het oog op de openbare orde. Zo werd bovendien een precedent voorkomen.

Van der Laan ontkent dat hij de inhoud van de demonstratie heeft beïnvloed, iets wat uit den boze zou zijn voor de burgemeester van een stad die demonstreren als grondrecht ziet. De betoging van Pegida was immers gericht tegen de islam en vluchtelingen, en daarmee heeft het hakenkruis hoe dan ook niets te maken.

Kracht van symbolen
Met zijn arrestatie kreeg Wagensveld de controverse die hij voortdurend zoekt.

Hij houdt toespraken tegen de islam met een varkensmuts op zijn hoofd, noemt vluchtelingen stelselmatig 'rapefugees' en prijkte in camouflagepak op de voorpagina van De Telegraaf toen hij met een extreemrechtse volksmilitie patrouilleerde bij de Bulgaarse grens, kennelijk om vluchtelingen op te sporen. Hij laat keer op keer zien de kracht van symbolen goed te begrijpen.

Van der Laan heeft laten zien er zo zijn eigen ideeën over symboliek op na te houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden