Update

Iedereen kende Ramses

Mensen nemen maandag afscheid bij de kist van Ramses Shaffy die staat opgebaard in Carré. Foto ANP/Robin Utrecht

De vlaggen bij Carré hangen halfstok. Het is kwart voor vier 's middags. De rij voor het theater groeit met de minuut. Het is druk, plechtig ook. Weinig bekende Nederlanders, veel bewonderaars, oude en verre bekenden.

In de verte klinkt een gitaar en zingen wachtende Ramsesfans zijn refreinen. Een vrouw staart naar de foto's van haar held in de theatervitrines. Ze aait het glas, slaat erop, zoent het. Maar verder is het vooral rustig. Aan de kop van de lange stoet, die als een lint tot ver voorbij de hoek van het theater blijft groeien, staat Petra. Extravert gekleed, het gezicht vol kleurrijke glitters en steentjes. Ze is één van de metgezellen van wijlen Anton Heijboer. Eén van zijn andere vrouwen, Maria, spoorde haar aan naar het laatste eerbetoon te gaan. ''Na zijn periode bij de Bhagwan kwam hij dikwijls bij Anton. Anton was een grote geest, Ramses ook. Ze voelden elkaar aan.''

Vlak achter haar staat levend kunstwerk Fabiola. Als altijd present als er iets in de stad gebeurt. Er hangt een kaartje aan de bloemen die hij heeft meegebracht: 'Met dank voor al je mooie teksten, zei ook Fabiola.' ''In een tijd van donkere dagen, wanneer veel mensen depressief zijn, moet je Ramses' teksten koesteren: 'Kijk omhoog, kijk naar de blauwe lucht.'''

Binnen is de sfeer sereen. Een witte kist, bedolven onder rode rozen, door fans meegebrachte kaarsjes en bloemen en - natuurlijk - een aangebroken fles rode wijn. Even wordt de stilte doorbroken. Buiten klinken knallen. Ietsje voorbij de Magere Brug wordt siervuurwerk afgeschoten. Voor Ramses? Het oogt in elk geval symbolisch. Een vurige ode aan zijn leven. En nog altijd groeit de rij. Een enkele fan zakt de moed in de schoenen. ''Moet ik helemaal achteraan sluiten?'' ''Ja,'' meldt een politieman. ''Maar het is natuurlijk wel eenmalig.''

Ramses Shaffy is de vierde Nederlandse artiest wie een dergelijk eerbetoon in Carré ten deel valt. Musicalacteur Arie Cupé herinnert nog hoe hij als dertienjarig jongetje voor het theater in de rij stond om langs de kist van Heintje Davids te lopen. ''Dat was het afsluiten van een tijdperk.''

Nee, Ramses zelf heeft hij niet intens gekend. ''Al heb ik wel voor hem opgetreden, vorig jaar, op zijn 75ste verjaarden, met mijn travestie-act. Ik was het cadeautje voor hem, van Willeke Alberti.'' En zeker, de jarige genoot. De laatste eer viel verder nog ten deel aan Beppie Nooy Sr. , nog niet zo lang geleden Jos Brink en nu volgde dus Ramses.

''Ik kreeg een telefoontje van Job Cohen of het kon,'' zegt Carré-directeur Hein Jens. En natuurlijk kon het. Ook al moest de opbouw van het aanstaande Wereldkerstcircus er enkele uren voor wijken. ''We doen dit niet voor Carré,'' zegt Jens, ''maar voor Amsterdam.''

En Amsterdam kwam. Die ene vrouw die vanaf haar bootje ooit naar Ramses had gezwaaid. ''En hij zwaaide terug. '' En dan was er Harr Wetterhahn, ooit een vaar- en drinkmaatje van Ramses. ''Ja, ik heb hem gekend. Dat zeggen wel meer mensen, vanavond. Maar ik kende hem echt.''

Voor de camera's draagt hij het gedicht voor dat hij, op de dag van het overlijden van zijn oude vriend, schreef. ''Vroeger zaten we urenlang aan de bar van de Gelaghkamer. Zopen en snoven ons richting God.'' Dierbare herinneringen. ''We voeren vaak samen, op mijn bootje, tot diep in de nacht. Soms kwamen we Herman Brood tegen die over de brug leunde en riep: 'Ik wil ook mee!' Maar dan riep Ramses terug: 'Er is geen plaats meer. De boot zit al vol met liefde, met ons tweetjes.''

Een paar maanden terug ontmoetten ze elkaar weer, bij Ramses' vaste stek, het Italiaanse restaurant Torino, vlakbij het Sarphatihuis waar hij zijn laatste jaren sleet. ''We dronken wat, aten een pizza, en ik vroeg hem of hij de opa van mijn zoon wilde zijn. Jasper, hij is twintig, heeft geen opa meer. Ramses was erdoor ontroerd. Hij wilde mijn zoon zien. En ze konden het fantastisch samen vinden.''

Om de hoek stijgen de dampen van een jointje op. Een aantal muzikanten zingt de blues. En Harr dicht verder: ''Het is goed zo Ramses, ik laat je los/ Als een wilde vogel zing je je los / Tot ver achter de horizon / Zonder jou Ramses, geeft de zon/ Een straal minder licht op mijn Amsterdams balkon.'' (CORRIE VERKERK)

Foto ANP
Ramses Shaffy ligt opgebaard in gesloten kist in Carré. Foto ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden