Interview

Ibrahim Wijbenga probeert Amsterdamse jongeren te weerhouden van jihad

De VS noemt IS een grotere bedreiging dan Al Qaida. Jongerenwerker Ibrahim Wijbenga probeert Amsterdamse radicaliserende jongeren tijdig van deelname aan de jihad te weerhouden.

Ibrahim WijbengaBeeld Koen Verheijden

Over hoeveel potentiële jihadgangers hebben we het in Amsterdam?
'Dat weten we niet precies. We gaan ervan uit dat er landelijk zo'n 120 zijn uitgereisd, vooral jonge mannen, soms jonge vrouwen. Zij hebben in Amsterdam enkele tientallen sympathisanten. Enkelen behoren tot de harde kern die we goed in de gaten moeten houden.'

Hoe krijg je hen in beeld?
'Al sinds de moord op Theo van Gogh in 2004 hebben we in Amsterdam een sterk ambtelijk netwerk tegen radicalisering en polarisatie, bestaand uit vijftien, twintig personen uit verschillende disciplines. We werken nauw samen met allerlei partijen zoals moskeebesturen. In Amsterdam is niet één moskee die IS steunt. Ook orthodoxe, salafistische moskeeën zijn onderdeel van het netwerk en prediken geen haat. Tijdens de vrijdagmiddagpreek is in de meeste Arabische moskeeën ook gisteren weer aandacht besteed aan het voorkomen van radicalisering.'

'Het speelt zich voornamelijk af op internet. Dat gaat heel simpel. Je gaat naar een website als De Ware Religie, die naar radicale Facebookpagina's verwijst. Daar volg je radicale figuren en die sturen je een bericht: 'Welkom broeder, fijn dat je me volgt.' Dan ga je persoonlijke berichtjes appen...'

Dat lijkt lastig te volgen.
'Dat is het ook, maar het is behalve van ons netwerk en van de politie ook een taak van de geheime dienst. De harde sector moet hard optreden, wij van de zachte sector moeten vervolgens aan de slag met jongens die zijn te helpen. Meer openlijk dan de contacten binnen groepjes of tussen individuen zijn natuurlijk die demonstraties zoals laatst in Den Haag, waarna ook een Amsterdammer is gepakt vanwege het roepen van teksten die veel te ver gingen, zoals 'Dood aan de Joden'. Op het Museumplein voerden demonstranten borden mee met foto's van Mohammed B., de moordenaar van Van Gogh. Tja, dan weet je wel hoe de vlag erbij hangt.'

'In het verleden is ook wel een voetbalwedstrijd georganiseerd in Amsterdam-West die feitelijk bedoeld bleek om radicale jongeren bij elkaar te brengen, waarbij de politie snel heeft ingegrepen. We moeten heel alert zijn op dat soort evenementen die dan weer om de broederschap van moslims draaien en dan weer om Gaza of zo.'

Wat trekt die jongens aan in de jihad?
'Onvrede over wat ze zien in de Arabische wereld en het idee dat islamitische volken onrecht wordt aangedaan. Het kan legitiem beginnen, zoals het verzet tegen de Syrische president Assad, maar het mondt snel uit in een sektarische strijd met vreselijk bloedvergieten. We zagen dat jongens op internet radicale diehards volgden en zich willens en wetens bij hen aansloten. Daar is alles heel openlijk, tot aan die onthoofdingsfilmpjes toe. Ze kunnen straks niet zeggen dat ze niet geweten hebben wat IS voor een organisatie is.'

Wat voor jongens zijn het vatbaarst hiervoor?
'De jongens uit de onderste regionen die weinig te verliezen hebben. Uit zwakke wijken en zwakke gezinnen. Eigenlijk hetzelfde type jongens dat in de Top 600 komt van gewelddadige criminelen. Het komt voor dat uit één familie zoons in de criminaliteit zitten terwijl een broer zich als jihadganger ontpopt.'

Is het een Amsterdams of eerder een grootstedelijk probleem?
'Het is een probleem van het hele Nederlandse taalgebied. Je ziet dat Den Haag, waar veel radicalen zitten, steeds duidelijker banden met Amsterdam heeft. Je ziet dat Sharia4Holland of Sharia4Belgium de ene keer een debat met Tofik Dibi verstoren in De Balie en dat een volgende keer de orde wordt verstoord in de Badr-moskee. Ik wil niet zeggen dat het een veenbrand is, maar dit gaat niet weg zo lang de problemen in de Arabische wereld blijven bestaan.'

'We moeten enerzijds ontspannen zijn en paniek vermijden, maar ook waakzaam anticiperen op de slechtst denkbare scenario's. In Amsterdam hebben we op de valreep geen Partij van de Eenheid in de gemeenteraad gekregen, zoals Den Haag, waar hun raadslid uiterst rabiate uitspraken deed. Gelukkig is voorkomen dat die man, Abdoe Khoulani, hier een school kon beginnen. Dan zie je dat het stadsbestuur hier tijdig optreedt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden