Plus

I Am Not Your Negro

Er valt vaak geen speld tussen te krijgen; het messcherpe, teder-pessimistische betoog van de charismatische maatschappijcriticus Baldwin in I Am Not Your Negro is een superieure aanvulling in het vaak moeizame debat over wit privilege, white fragility, segregatie en racisme.

I Am Not Your Negro Beeld -

In de zomer van 1979 begon de Afro-Amerikaanse schrijver en burgerrechtenactivist James Baldwin aan een zeer ambitieus project: hij wilde Amerika duiden aan de hand van de levens van zijn vrienden Medgar Evers, Martin Luther King en Malcolm X. Drie zwarte jonge mannen die zich in de roerige jaren zestig op verschillende manieren inzetten voor de rechten van zwarten - een strijd die ze alle drie met de dood moesten bekopen.

'Ik wil dat hun levens elkaar reliëf geven, zoals ze dat in werkelijkheid ook deden,' schreef Baldwin aan zijn literair agent. 'Zodat hun gruwelijke reis een les kan zijn voor de mensen die ze zo liefhadden. Die hen verraadden, en voor wie ze hun leven hebben gegeven.' Het boek, dat Baldwin de titel Remember This House had willen geven, kwam er niet; het bleef bij dertig pagina's aantekeningen.

Imponerend
Met het imponerende documentaire-essay I Am Not Your Negro - die op het festival van Berlijn werd bekroond door het publiek en de Oecumenische Jury en tevens werd genomineerd voor een Oscar - maakt de Haïtiaanse regisseur Raoul Peck (Lumumba, Le jeune Karl Marx) nu alsnog het statement dat Baldwin had willen maken.

Hij laat acteur Samuel L. Jackson - zeer ingetogen - passages uit de aantekeningen voorlezen en combineert die met andere teksten van Baldwin, lezingen, nieuwsfoto's, speelfilmfragmenten en journaalbeelden - ook van recente Amerikaanse rassenconflicten. Op de soundtrack klinkt (zwarte) muziek, van onder anderen Buddy Guy, Tommy Johnson en Nat King Cole tot Kendrick Lamar.

Baldwin verhaalt uiterst eloquent over de boeken, toneelstukken en films die ervoor zorgden dat hij het nooit heeft kunnen opbrengen blanken te haten - 'hoewel God weet dat ik er regelmatig een paar heb willen vermoorden'.

Leven en identiteit
Hij vertelt dat hij als kleine jongen juichte toen Gary Cooper indianen doodschoot en dat hij zich later realiseerde dat hij een indiaan was. Dat er in het land waar hij was geboren en waaraan hij zijn leven en identiteit dankte in de alledaagse realiteit geen plek voor hem was ingeruimd.

"De toekomst van zwarten in dit land is precies zo stralend of donker als de toekomst van dit land," concludeert Baldwin. "Witte mensen moeten zien uit te vinden waarom het überhaupt nodig was om negers te hebben. I'm a man, but if you think I'm a nigger, it means you need it."

Er valt vaak geen speld tussen te krijgen; het messcherpe, teder-pessimistische betoog van (Peck en) de charismatische maatschappijcriticus Baldwin is een superieure aanvulling in het vaak moeizame debat over wit privilege, white fragility, segregatie en racisme, dat in Nederland veelal verzandt in gekissebis over Zwarte Piet, Sylvana Simons of Anousha Nzume.

I Am Not Your Negro

Regie Raoul Peck
Te zien in De Balie, Eye, Filmhallen, Kriterion, Arena, City

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden