Hulplijn voor jongerenwerkers over radicalisering

Jongerenwerkers die niet goed weten hoe ze moeten omgaan met extremisme en radicalisering, kunnen vanaf 1 september een hulplijn inschakelen.

Sommige islamitische scholieren zijn ervan overtuigd dat de aanslag in Manchester in scène is gezet Beeld anp
Sommige islamitische scholieren zijn ervan overtuigd dat de aanslag in Manchester in scène is gezetBeeld anp

Jongerenwerkers horen soms bizarre overtuigingen van islamitische scholieren. Zo zou de aanslag bij het concert van Ariana Grande in Manchester in scène zijn gezet. Het is een fabeltje dat er 22 mensen zijn overleden. Dat zoiets in het nieuws verschijnt, is deel van een complot tegen moslims, is hun overtuiging.

Ook van autochtone jongeren krijgen ze soms complottheorieën voorgeschoteld. Zoals over de 3-jarige Syrische bootvluchteling Aylan. Die zou helemaal niet in 2015 dood zijn aangespoeld op de Turkse kust, maar nog leven. De beroemde foto is gemanipuleerd om medelijden te wekken met vluchtelingen.

Het zijn onderwerpen met een polariserende en mogelijk zelfs radicaliserende ondertoon. Dat bespreekbaar maken leidt nogal eens tot verkramping, zelfs bij hulpverleners. Moet je het aankaarten? Hoe dan? En wat doe je als je iemand onterecht hebt verdacht van radicalisering?

Idealiter kan een jongerenwerker elke situatie goed inschatten. Lukt dat niet, dan moet overleg mogelijk zijn met de werkgever. 'Maar in de praktijk blijken jongerenwerkers geregeld alleen te staan met hun dilemma's hierover,' concludeert Azough in het rapport Weerbare Jongeren, Weerbare Professionals. "Ze voelen zich niet gesteund door hun werkgever. Ik noem dat professionele eenzaamheid."

Kanaries in de mijn
Met de oprichting van een kenniscentrum en het openen van een hulplijn moet de 'professionele eenzaamheid' onder jongerenwerkers afnemen. Vooral in preventieve zin moet het initiatief vruchten afwerpen. "Want sociaal werkers en jongerenwerkers fungeren soms als de kanaries in de mijn," aldus Azough, die ook pleit voor meer samenwerking tussen jongerenwerkers, onderwijs en justitie.

Het voormalig Kamerlid van GroenLinks deed het onderzoek in opdracht van minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Martin van Rijn. Ze sprak in één jaar meer dan honderd leraren, beleidsmakers, jongerenwerkers en ggz-medewerkers.

Het initiatief om polarisatie, radicalisering en uiteindelijk terrorisme te bestrijden is er één in een reeks van vele. Naast de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid bestaat ook het Familiesteunpunt Radicalisering. In Amsterdam heeft jeugdzorgorganisatie Spirit het 'adviespunt radicalisering en polarisatie'.

Dat dient om de eigen werknemers wegwijs te maken in vraagstukken over radicalisering en geloof en hen ondersteuning te bieden, vanuit de gedachte: 'stel vragen, wees daar niet bang in.' Ook andere hulpverleners in Amsterdam kunnen zich tot Spirit wenden.

PvdA-raadslid Soufyan Mbarki werkte mee aan het rapport. In het verleden stond hij als docent economie voor de klas in Amsterdam. Vanwege zijn bekendheid met het onderwijs en jongeren betrok Azough hem als kritische lezer bij haar onderzoek.

Complottheorie
"Alles moet bespreekbaar zijn met jongeren," zegt Mbarki. "Homoseksualiteit, discriminatie, de islam, de PVV, neonazi's, alles. Als docent heb ik de dialoog altijd aangewakkerd. Dat doe je door een veilige sfeer te scheppen, waarin mensen durven te zeggen wat ze echt denken."

"Als een jongere beweert dat de aanslag in Manchester is geënsceneerd als onderdeel van een complot tegen moslims, moet je daarover in gesprek. Wat is het bewijs voor die theorie? Wat is het bewijs ertegen? Je gaat met elkaar een soort factcheck doen. Vaak kun je daarmee al veel ontzenuwen."

"Je kunt van mening blijven verschillen, maar de scherpe kanten moeten eraf. Discussie op grond van argumenten is niet erg, maar polarisatie op grond van religie of etniciteit moet je in dialoog bestrijden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden