Plus

Huisarts én Kamerlid Marith Volp: 'Politiek kwam mijn spreekkamer in'

Marith Volp (44) is onbezoldigd huisarts in Slotermeer en PvdA-Kamerlid. Ze heeft de portefeuille 'afvalputje' en boog zich afgelopen week over de Drank- en Horecawet. 'Ik kom op voor die groep voor wie het leven ingewikkeld is. Mensen in deze wijk gaan acht jaar eerder dan gemiddeld dood. Onbestaanbaar.'

Marith Volp: 'De politiek kwam mijn spreekkamer in. Mensen voelden zich afgewezen.' Beeld Marijke Stroucken

Op een holletje komt Marith Volp de huisartsenpraktijk binnengesneld, rent weer naar buiten met een parkeervergunning in de hand, pakt daarop de sleutel van haar spreekkamer uit de receptie en neemt daar plaats met een kop koffie. Dit alles in nauwelijks enkele minuten. Het is vrijdag, de dag waarop Volp de Haagse politiek verruilt voor de huisartsenpraktijk in Slotermeer.

Het is 8.30 uur stipt. Haar eerste patiënt, een vrouw, komt voor de uitslag van het laboratorium en klaagt over een opgezwollen buik. Na een kort onderzoekje stelt Volp haar gerust. De 54-jarige vrouw lacht: "O, dus zwanger ben ik niet."

Kopvoddentaks
Volp, sinds 2006 huisarts in Amsterdam, heeft vandaag een volle agenda. Ze is echter gewend aan een druk leven. Naast haar werk als arts was ze altijd bestuurlijk actief, als voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Vrouwelijke Artsen, docent op de Huisartsenopleiding en beleidsadviseur bij de LHV (Landelijke Huisartsen Vereniging). In 2012 rolde ze op aanraden van een vriendin de politiek in.

"De politiek kwam mijn spreekkamer in. Mensen voelden zich afgewezen door de kopvoddentaks en het boerkaverbod. Veel gesprekken met patiënten gingen niet meer over ziektes, maar over de afstand die ze voelden. In de wijk hing een megabillboard van de VVD met de strekking: niet werken vinden we niet acceptabel. In deze buurt is meer dan 50 procent werkloos. Die mensen wegzetten als een stel proletariërs, daar word ik chagrijnig van."

Aanmaningen
Na haar sollicitatie bij de PvdA kwam ze op plaats 46 op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2012. Tijdens het rondbrengen van campagnefolders in haar wijk zag ze de afgebladderde ramen, kelderboxen, brievenbussen vol aanmaningen en raakte daardoor overtuigd van haar keuze. "In de spreekkamer komen de mensen op hun paasbest, hoe ziek ze ook zijn. Ik wist toen dat ik een goede beslissing had genomen. Niemand kende me nog in de Kamer. Diederik Samson zei: 'O, jij bent die huisarts.'"

In 2013 volgde ze de opgestapte Myrthe Hilkens op en kwam alsnog in de Tweede Kamer. "Ik kreeg de portefeuille seks, drugs en rock-'n-roll met onderwerpen als alcohol, roken, drugs, prostitutie, kindermishandeling, mensenhandel, verslaving, loverboys, zedendelinquenten, daklozen en huiselijk geweld," vertelt ze vanachter haar bureau. Haar leren dokterstas staat op de grond.

Even overwoog ze te stoppen met haar praktijk, maar het werk als huisarts geeft voldoening. "Ik merk wat er leeft onder de mensen. Het eigen risico willen we eruit hebben. De zorgtoeslag wordt niet gevoeld als compensatie. Ik zie hier dat mensen de zorgtoeslag aan de boodschappen besteden."

'Afvalputje'
Maar het werk eist ook zijn tol. "Bij een zorgdebat over vrije artsenkeuze moest ik tot diep in de nacht vergaderen. Ik kon slechts slapen van vijf uur 's morgens tot half zeven. Een patiënt vroeg me: zal ik een andere keer terugkomen, dokter?"

De huisartsenpraktijk Strikwerda-Otjes - in de volksmond Strotjes - waar Volp momenteel eens in de veertien dagen werkt, ligt in Slotermeer. De praktijk heeft 4500 patiënten; 70 procent zit in de laagste inkomensgroep. Ze ziet er, zegt ze, 'de hele wereld voorbijkomen'. En juist dat, maakt haar werk als huisarts interessant. "Ik heb in de politiek, oneerbiedig gezegd, de portefeuille 'afvalputje', over mensen voor wie het leven niet vanzelfsprekend is. En die zie ik vaak in mijn praktijk."

Dollarteken
Het is 8.50 uur: Volp veert op. Op haar computerscherm verschijnt een dollarteken achter de naam van de volgende patiënt. "Dat betekent dat hij in de wachtkamer zit. Het klinkt vreselijk, alsof het om geld gaat."

De 9-jarige midvoor van VVA/Spartaan heeft een pijnlijke voet. Beeld Marijke Stroucken

Een moeder met haar 9-jarig zoontje komt voor een pijnlijke voet. De Marokkaanse jongen, midvoor bij VVA/Spartaan, kletst honderduit. Hij moet een foto laten maken in het ziekenhuis. 9.00 uur: een 71-jarige dame moet een nieuwe heup. Of ze er niet een beetje te vroeg mee is? Want sommige kennissen lopen met stokken en rollators. Volp schudt haar hoofd. "Een heup gaat vijftien jaar mee. Je kunt dan zonder pijn lopen. Als je gaat wachten, lever je nu in."

De patiënt kijkt op. "Dokter, ik heb het zo gewaardeerd dat je me opbelde toen ik ernstig ziek was. Je vroeg: mevrouw Rozeman, hoe is het met u? Zodoende kom ik altijd bij jou. Ik wacht gewoon tot je er weer bent op vrijdag." Als de vrouw weer is vertrokken, zegt Volp: "Wat een partijpromotie, ehh... ik bedoel praktijkpromotie."

Meelevend
Om de tien minuten is er een patiënt. Een Turkse van 47 met een hoest ("Het roken maakt de longblaasjes kapot. Wat houdt je tegen om te stoppen?"), een stille 13-jarige jongen met griep en een vrouw met ontstoken haarzakjes door het scheren - "Wat is dat toch voor een idiote modegril?" Volp is direct, soms streng, maar dikwijls meelevend. De volgende patiënt is er eentje uit haar 'portefeuille'.

De spreekkamer vult zich met een alcoholgeur als de 64-jarige man met een nekbrace binnenloopt. Hij is van de fiets gevallen. Voor het eerst krijgt Volp een ernstige blik. De man ziet de bui al hangen, maar heeft geen herinnering meer aan de val met zijn fiets. Volp leest voor uit een medisch rapport: "Forse alcoholgeur, in bezit van lege whiskyfles, pijn op de borst, geen losse tanden." Pauze. En dan: "Nou, dan heb je nog mazzel." De man sputtert: "Maar het deed wel zeer, hoor."

Er volgt een lang gesprek over zijn alcoholisme, met de conclusie dat de man zich gaat melden bij de Jellinek. "Je moet. De volgende keer breek je je nek," zegt Volp. Hij draait zich in de deuropening nog even om. "Dokter, bestaat zoiets als een hersenschudding nog?" Volp knipogend: "Ja, maar die van jou stonden op sterk water." De Amsterdammer lacht. Hij is wel toe aan een gebbetje.

Holland Heinekenhuis
Deze week werd de Drank- en Horecawet in de Kamer geëvalueerd. Volp noemt zichzelf iemand 'van het moralistische soort'. "Drank kan mensen kapot maken. Ik ben blij met de leeftijdsverhoging naar 18 jaar. Hoe normaal is een Holland Heinekenhuis, een bier-app voor kortingen en een wijntje bij de kapper? Ik zou graag zien dat vergunningen worden aangescherpt en dat we nadenken over heffingen op verkoop van alcohol in supermarkten. We hebben ook de ouders nodig, die hun kinderen onder de 18 verbieden te drinken. Het kost te veel hersencellen."

Oorlogsveteraan Martin Baks op consult. Beeld Marijke Stroucken

Ook de volgende patiënt is een 'politiek item'. De 57-jarige Martin Baks, een veteraan met een posttraumatische stressstoornis, vocht als militair in 1980 een half jaar in Libanon. Zijn gezondheid laat na verschillende hartinfarcten en andere medische problemen te wensen over. "We sturen mensen naar oorlogen toe. Ik moet daar straks in Den Haag mijn hand voor opsteken. Maar als ik zie hoeveel last jij ervan hebt, vind ik dat heel ingewikkeld," zegt Volp. "Op een veteranendag hoorde ik de vreselijkste verhalen: over mannen die hun partners 's nachts haast wurgen omdat ze bezig zijn met de oorlog."

Baks: "Als ik dit allemaal had geweten, was ik nooit naar Libanon gegaan. Als ik in uw schoenen zou staan, stuurde ik niemand meer naar een oorlog. Het Nederlandse leger is er niet geschikt voor." Volp later: "Dit duivelse dilemma geeft me buikpijn. Ik weet dat ik die mensen straks in mijn spreekkamer zie. In de fractie vertel ik hier wel over. Mijn ervaring in de spreekkamer neem ik mee. Aan de andere kant is onze militaire inzet hard nodig in oorlogsgebieden. We zullen dit goed moeten afwegen."

Volp moet vóór haar lunchpauze nog een 'visite rijden'. Een Marokkaanse van midden zeventig ligt thuis met gezwollen benen op de bank. Een vol wasrek staat midden in de huiskamer. Volp neemt de tijd voor een kopje hete muntthee en een gesprek. "Je bent dominee, schoonmoeder en maatschappelijk werker tegelijk," zegt ze.

Debatten
Terug in de spreekkamer checkt ze snel even haar telefoon. Er is bericht uit Den Haag van collega Lea Bouwmeester. De debatten moeten verdeeld worden, legt Volp uit, die het werk als huisarts onbezoldigd doet. Omdat ze genoeg verdient, zegt ze.

Ze heeft het druk met haar dubbele baan en als (gescheiden) moeder van drie kinderen van 8, 11 en 14 jaar. Maandag doet ze werkbezoeken of is er overleg. Dinsdag, woensdag en donderdag is ze in Den Haag en vrijdag is ze huisarts. Hoe Volp het ene werk met het andere combineert? "Ik lees de stukken in de trein en 's avonds, vaak tot één uur 's nachts, en soms tijdens de lange recessen."

Marith Volp bij een patiënt met opgezwollen benen. Beeld Marijke Stroucken

Dan om 13.30 uur begint het spreekuur weer. Opnieuw dient een trits patiënten zich aan: een Egyptische man met een allergie, een Marokkaanse vrouw met pijn in de borst, een jongetje met een loopoor, een kersvers ouderpaar met snotterende pasgeboren baby, een jonge vrouw met een koortslip, een Marokkaanse met een zere hand. En vervolgens een 30-jarige vrouw, die bekend is bij het Leger des Heils, zorgorganisatie HVO Querido en de Blijf Groep. Ze is moeder van drie kinderen, heeft een paar miskramen en abortussen achter de rug en is slachtoffer van huiselijk geweld.

Huiselijk geweld
Het thema huiselijk geweld is een van de politieke thema's van Volp. "Er rust een enorm taboe op. Ik heb er lang over nagedacht en vond dat ik ook met mijn eigen verhaal naar buiten moest komen. Toen ik net Kamerlid was en mijn eerste grote overleg over huiselijk geweld voerde, heb ik een interview gegeven over mijn verhaal. Als kind heb ik in een Blijfhuis gezeten, nadat de buren 's nachts de politie hadden gebeld. Alcohol droeg bij aan dat het toen zo uit de hand liep."

Haar politieke drive en haar hartstocht voor haar portefeuille moge duidelijk zijn. Ze wil daarnaast iets betekenen voor mensen die aan de rand van de maatschappij leven. "Ik kom op voor die groep voor wie het leven ingewikkeld is. Velen kunnen de weg naar het loket niet vinden en gaan steeds richting prikkeldraad. Mensen in deze wijk gaan acht jaar eerder dan gemiddeld dood en leven zeventien jaar langer ongezonder. Onbestaanbaar. Ook hier kan ik goed werk doen."

'Pak die kans'
Haar vader, apotheker in Rotterdam-Zuid, kon boos worden als patiënten incontinentiemateriaal insloegen voor familie in Turkije, maar hij had zichzelf ook Turks geleerd en kon in het Turks tellen. "Omdat hij wilde dat diezelfde patiënten hun pillen goed innamen."

Tegen vieren heeft ze alle patiënten gezien en is het tijd voor het schrijven van verwijzingen en het invullen van de dossiers. Ze belt naar de 64-jarige man om te zeggen dat hij zich volgende week kan melden bij de Jellinek. Streng: "Pak die kans." Rond half vijf zit haar werkdag erop. Vroeger dan in de Kamer, zegt ze.

Op de kandidatenlijst van de PvdA staat ze nu op de veertiende plaats en maakt daarmee kans gekozen te worden. Toch overweegt ze ook vaker als huisarts te gaan werken. Vooral voor de mensen voor wie ze 'het verschil kan maken'. "Insjallah," zegt ze.

Beeld Marijke Stroucken
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden