PlusAchtergrond

Hugo de Jonge, minister van Loze Beloften

Niet alleen de oppositiefracties, maar ook coalitiepartijen waren dinsdagavond kritisch over het coronabeleid. De ChristenUnie wil ‘het eerlijke verhaal’ in plaats van ‘stoere taal’. Vooral minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge kan zich dat aantrekken.

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid en Geert Wilders (PVV) tijdens het Tweede Kamerdebat over het coronavirus deze week.Beeld Bart Maat/ANP

In november kan het zover zijn: een sneltest voor het aantonen van het coronavirus. De testuitslag is er binnen het uur en moet zo een einde maken aan de tijdrovende strubbelingen rond de huidige testbeleid. En een coronavaccin? Als alles meezit begin volgend jaar.

Het zijn recente prognoses van minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge. Dat doet vrezen voor de haalbaarheid ervan. Want de staat van dienst van de coronaminister – in maart volgde hij de oververmoeide Bruno Bruins op – op het gebied van beloften nakomen houdt niet over.

Waar veel bestuurders veiligheidshalve het adagium underpromise and overdeliver hanteren, lijkt dat bij de CDA-lijsttrekker omgekeerd. De Jonge heeft er een handje van stevige beloften te doen.

Corona-app

Neem de corona-apps. Die zouden ‘eigenlijk de kern van het nieuwe testbeleid’ gaan vormen, vertelde hij begin april. Diezelfde maand moesten ze al gereed zijn. Er volgde een ‘appathon’ waarbij geen van de kandidaat-apps voldeed. In de daaropvolgende maanden werden de plannen drastisch aangepast. Inmiddels is de verwachting dat binnen enkele weken de zogenoemde CoronaMelder wordt ingevoerd, waar andere landen dat al veel eerder deden.

Ook met het door het RIVM gewenste gebruik van telecomdata ging De Jonge begin mei in de fout, toen hij in een brief aan de Tweede Kamer suggereerde dat de Autoriteit Persoonsgegevens akkoord was. Na een boos persbericht van de toezichthouder volgende een rectificatiebriefje van De Jonge aan de Kamer.

Opmerkelijk was ook De Jonges optreden eind maart, toen hij in een Kamerdebat onder druk kwam te staan om toe te zeggen dat de ic-capaciteit (voorafgaand aan de coronacrisis circa 1100 bedden) kon worden opgeschroefd. Tijdens het debat belde een ambtenaar van het ministerie met Diederik Gommers, de voorzitter van de Vereniging voor Intensive Care, met de vraag of er een paar dagen later 1600 bedden zouden zijn.

Appje

“Of ik dat even wilde beloven,” vertelde Gommers nadien aan de Volkskrant. “Terwijl ik dat ook niet wist en geen invloed heb op beschikbare ic-bedden. Toen dacht ik: het moet dan maar.” Desgevraagd bevestigde Gommers het ook nog eens in een appje. Waarop De Jonge de Kamer opgelucht meldde: “Gommers bevestigt dat per 1 april opgeschakeld kan worden naar 1600.”

Daarmee was voor de minister de kou uit de lucht. Ondertussen maakte Gommers zich zorgen of zijn belofte wel kon worden waargemaakt – wat lukte.

Vorige maand kondigde De Jonge in een Kamerbrief aan dat het advies aan besmette personen om in quarantaine te gaan zou worden omgezet in een verplichting. Desnoods zou de strafrechter weigeraars in het gareel moeten krijgen.

Een dag later was deze vergaande inbreuk op de bewegingsvrijheid weer van tafel, na kritiek uit de Tweede Kamer. De Jonge sprak van uitstel. Hij zou onder meer met het Openbaar Ministerie gaan praten over de wijze van invoering.  Sindsdien is er niets meer van vernomen.

Testbeleid

En dan zijn er de beloften rond de inzetbaarheid van de GGD’s en het testbeleid. Op een persconferentie begin augustus verzekerde hij dat de GGD’s dankzij bron- en contactonderzoek ‘goed zicht’ hadden op het verloop van de besmettingen. Een dag later meldden de GGD’s in Amsterdam en Rotterdam het onderzoek te beperken vanwege gebrekkige capaciteit.

De kiem van deze problemen is te herleiden tot De Jonges toezegging van begin mei, dat per 1 juni iedereen met klachten getest kan worden. De GGD’s zelf werden daardoor overvallen en liepen steeds weer achter de feiten aan.

Bij de opening van de teststraat vorige maand op Schiphol beloofde de minister dat op termijn ook op de luchthavens van Rotterdam en Eindhoven ‘álle reizigers’ uit risicogebieden getest zouden worden. Die uitbreiding is er nog niet van gekomen. Sterker nog, zelfs op Schiphol is geen teststraat meer. Tot verrassing van de Kamer was het volgens De Jonge slechts een proef geweest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden