Review

Hugo Borst - Alle ballen op Heintje. Jeugdherinneringen

Hugo Borst blijkt een begenadigd schrijver. Foto GPD Beeld
Hugo Borst blijkt een begenadigd schrijver. Foto GPD

Het is inmiddels allemaal wel bekend. Journalist, columnist en televisiemaker Hugo Borst kan op de beeldbuis soms raar uit de hoek komen. Dan weer is hij ongemeen fel. Dan weer steekt hij zichzelf in eigenaardige kledij. Dan weer spreekt hij vol begrip en mededogen met een bekende vader of bekende zoon over diens enigszins verstoorde vader-zoon-relatie.

Wellicht in mindere mate, maar bij een groeiend aantal lezers, is inmiddels ook bekend dat Borst een begenadigd schrijver is. Jarenlang werkte hij op de pagina's van het tijdschrift Hard Gras aan een klein, herkenbaar en zeer stijlvast oeuvre. Sinds hij op televisie is, vinden deze verhalen in gebundelde vorm met een wervende titel (Over vaders & zonen, Schieten op Volkert van der G.) en aangevuld met nieuw werk tienduizenden lezers.

De bekendheid leverde Borst in 2004 ook een schrijfopdracht op van warenhuis De Bijenkorf. Het resultaat Alle ballen op Heintje ging over zijn jeugdidool; teamgenoot Heintje in de jeugdelftallen van de Kralingse voetbalclub Wakker In Alles (WIA). Maar eigenlijk was het een biografie van zijn voetballeven.

Liefhebbers spraken van een sleutelnovelle. Juist omdat het boek een wonderbaarlijk helder inzicht gaf in het karakter van die televisie-Borst die zo raar uit de hoek kon komen. Een bang en verlegen jongetje, wiens wereldbeeld - inclusief onrecht en wrede menselijkheid - was bepaald door voetbalverliefdheid. Het leek een passende verklaring voor zijn ongemeende felheid en grote mededogen in zijn tv-gedrag.

Deze zienswijze zorgde voor een zoektocht naar een zogenaamde oerscene; één zin of alinea die het karakter van Borst samenvatte. Sommigen dachten deze zelfs te hebben gevonden in het hoofdstuk 'Voetbalknietje'. Eerst citeert hij uit de verfilming van het boek The Unbearable Lightness of Being van Milan Kundera. ''Je hebt liefde en je hebt seks. Seks is entertainment, net als voetbal.'' Vervolgens roept hij de beelden op van een huilende AC Milancoach Fabio Capello bij het afscheid van de voetballer Marco van Basten. Waarna hij schrijft: ''Voetbal is soms heus wel liefde.''
Een enigszins verlegen liefdesverklaring aan zijn sport als de basis voor de meetlat waarlangs hij mensen, gebeurtenissen, reacties en relaties legt. De mogelijkheid van dergelijke verklaringen maakte Alle ballen op Heintje tot een compleet boek. Al was het eigenaardig dat de betekenis van het schrift of boek dat Heintje op de oude elftalfoto in zijn handen had onopgehelderd bleef.

En nu is er ineens een herziende uitgave met een tweede deel. De titels van de drie toegevoegde hoofdstukken maken duidelijk waarom. 'Heintje Davids', 'Magere Hein' en 'Afscheidskus'. Heinrich Berthold Enser, zoals Hein voluit heet, keerde eerst terug als voetballer, werd vervolgens ongeneselijk ziek en stierf op 19 maart van dit jaar; slechts 48 jaar oud.

Borst beschrijft in zijn kenmerkende stijl vol mededogen en met een scherp oog voor menselijk gedrag het aftakelingsproces. Tot het allerlaatste moment blijft Hein dankbaar en vol levensvreugde. Dat komt mede door de vele aandacht van vroegere voetbalmaten van WIA.

Aan het einde van het verhaal, vlak voor de dood van Hein, keert de diepere betekenis van voetbal expliciet terug. Schrijvend over het afscheid van zijn vroegere jeugdidool herinnert Borst zich een gesprek met Hein, waarin de vele verliespartijen met WIA ter sprake kwamen. Hein herinnert zich deze ook en zegt: ''De beste plek om te leren omgaan met tegenslag is een voetbalveld.''

Sla de volgende keer dat Borst zich op televisie buigt over het wel of niet bewuste karakter van een elleboogstoot vooral dit eerbetoon aan zijn vroegere teamgenoot er nogmaals op na. (ARTHUR VAN DEN BOOGAARD)

Hugo Borst - Alle ballen op Heintje. Jeugdherinneringen
Nieuw Amsterdam, 14,95 euro.

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden