Plus

Hoop is gevestigd op Ruttes talent om partijen in beweging te krijgen

Geen premier die zo goed compromissen kan sluiten als Mark Rutte. Nu volgens informateur Edith Schippers een minderheidskabinet dreigt, moet hij al zijn talent aanspreken om dat te voorkomen.

De hoop is gevestigd op Ruttes talent om partijen in beweging te krijgen Beeld anp

Wekenlang was Mark Rutte 'gewoon' de VVD-leider die net als de andere fractievoorzitters aanschoof bij de formatiebesprekingen. Nu de formatie in een impasse is geraakt, wordt een andere rol van hem verlangd. Rutte is immers ook premier én leider van de grootste partij.

Dus belde hij woensdag met Alexander Pechtold. Of de D66-leider niet even één op één wilde verklaren waarom hij, tot woede van de VVD, een haastige breuk met de ChristenUnie had geforceerd. Even kwaad zijn op de D66-leider mag best, kwaad blijven kan Rutte zich niet permitteren.

Op een Schevenings terras namen de twee ogenschijnlijk ontspannen de situatie door. Zoekend naar alternatieve opties voor een volgend kabinet. Later op de middag ging Rutte ook nog met CDA-leider Sybrand Buma zitten in een werkkamer bij de VVD. Rutte neemt nu zichtbaar de regie.

Impasse
De hoop is gevestigd op Ruttes talent om partijen in beweging te krijgen. Vooralsnog geven PvdA en SP niets toe, maar Rutte vond wel vaker een 'geitenpaadje'. Neem de patstelling tussen VVD en PvdA in de bed-bad-broodcrisis twee jaar geleden, of rond het Oekraïneverdrag.

Op zo'n gouden greep wordt nu weer gehoopt. Niemand aan het Binnenhof weet immers welke kant het uitmoet. Tekenend: zelfs de stoïcijnse Buma spreekt van een impasse. De verhoudingen tussen de partijen die het motorblok van Ruttes derde kabinet hadden moeten vormen, zijn verslechterd, nadat Pechtold op eigen houtje een coalitie met de ChristenUnie onmogelijk leek te maken.

Donderdag waarschuwde informateur Schippers: "Als geen enkele partij wil bewegen, gaat er geen meerderheidskabinet komen. Zo eenvoudig is het." En een minderheidskabinet wil niemand - zeker Rutte niet.

Nu Rutte voelt dat het nijpend wordt, houdt hij nadrukkelijk álle opties open. Ook met de ChristenUnie.

Nieuwe fase
Eerst gingen vrijdag alle fractieleiders nog eens langs bij Schippers. Henk Krol van 50Plus beet het spits af, en kwam met een plan om de formatie uit het slop te trekken. Hij wil dat iedere fractieleider zijn eigen regeerakkoord schrijft; wie de meeste steun krijgt, mag een kabinet gaan vormen. Na een kwartier stond hij weer buiten. Hij zei 'heel gelukkig' te zijn met de reactie van Schippers.

PVV-leider Geert Wilders drong in zijn gesprek aan op de benoeming van drie informateurs: van elke grootste partij - VVD, PVV en CDA - één. Hij droeg zelf fractiegenote Fleur Agema voor als informateur. De drie zouden onderling en in overleg met andere partijen moeten proberen tot een meerderheidskabinet te komen.

Achter de schermen zal Rutte de geringste beweging aangrijpen om de formatie een nieuwe fase in te begeleiden. Die zou kunnen beginnen als dinsdag het debat over de impasse wordt gehouden. Met telefoontjes, appjes en informele kopjes koffie kan Rutte de tussenliggende tijd benutten om onwillige partijleiders uit hun groef te trekken. Precies waar hij al jaren ervaring mee heeft.

Volg ook ons liveblog met alle updates over de formatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden