Hoogtepunten Stedelijk in Van Gogh Museum

Van 26 juni tot en met 23 augustus zijn 74 belangrijke werken te zien van onder meer Piet Mondriaan, Gerrit Rietveld (foto), Pablo Picasso, Kazimir Malevich, Roy Lichtenstein en Andy Warhol. Foto ANP

AMSTERDAM - Met de tentoonstelling Avant-gardes '20/'60 toont het Stedelijk Museum in Amsterdam een aantal hoogtepunten uit zijn collectie. Het Stedelijk zelf is wegens een ingrijpende verbouwing nog tot volgend voorjaar gesloten, maar vindt tijdelijk onderdak bij het nabijgelegen Van Gogh Museum. Donderdagavond werd de tentoonstelling geopend.

Van 26 juni tot en met 23 augustus zijn 74 belangrijke werken te zien van onder meer Piet Mondriaan, Gerrit Rietveld, Pablo Picasso, Kazimir Malevich, Roy Lichtenstein en Andy Warhol.

Zowel in de jaren twintig als zestig gingen kunstenaars experimenteren en hun grenzen verleggen. In de jaren twintig zagen ze zich daarom als vernieuwers of voorlopers, of letterlijk als de avant-garde van een nieuwe maatschappij. De kunstenaars in Europa gingen abstract werken of maakten assemblages van voorwerpen. Het ging niet meer om de ethische kwaliteit, maar om de vernieuwing.

Kunst werd tot de meest elementaire vormen en lijnen teruggebracht. Dit kwam tot uitdrukking in de architectuur en meubels. Ook ideeën over maatschappelijke vernieuwing, revolutionaire denkbeelden of politieke angstdromen vonden hun weerslag in de kunst. Zo schilderde de Duitser George Grosz in 1928 al De Volksmenner, alsof hij al voorvoelde wat er in de jaren dertig zou gaan gebeuren. Het Stedelijk kocht het al in 1929.

In de jaren zestig waren vooral de vooruitstrevende kunstenaars in de Verenigde Staten toonaangevend. Hier ontstonden stromingen als pop art en minimal art. De kunstenaars werkten ook abstract en met collagetechnieken. Maar hun kunst stond niet in dienst van maatschappelijke ideeën zoals bij de twintigers, maar leverden een ironisch commentaar op de moderne samenleving.

Zo is de bewegende, nutteloze machine van Jean Tinguely uit 1971 een parafrase op de moderne tijd. Volgens Tinguely zijn beweging en verandering de enige stabiele elementen in onze maatschappij. Ook in de filmpjes van Robert Morris gaat het om beweging. De handeling staat nu centraal in plaats van het kunstobject.

Het Stedelijk Museum had jaren lang een brugfunctie. De Amerikanen konden in het Stedelijk exposeren, waardoor ze in Europa voet aan de grond kregen. Het Stedelijk verzamelde toen al, als een van de weinige musea, werk van deze neo-avant-gardisten. Hierdoor beschikt het over een toonaangevende collectie moderne kunst. (ANP)

Werk van Piet Mondriaan. Foto ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden