Column

Hongerstaken is dreigen met zelfmoord om de regels te omzeilen

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column uit Het Parool.

Theodor Holman. Beeld Het Parool
Theodor Holman.Beeld Het Parool

De Knesset heeft een wet aangenomen die het voor de Israëlische rechter mogelijk maakt om een hongerstaker die op sterven ligt te dwingen voedsel tot zich te nemen. Veel artsen zijn hier op tegen; zij vinden het gedwongen voeden van gevangenen onethisch.

Van tijd tot tijd is er in ons land ook een asielzoeker die uitgeprocedeerd is en dan in hongerstaking gaat. Hij wil op die manier een verblijfsvergunning afdwingen. Zij zeggen feitelijk: 'Kijk, ik honger me dood, en als ik sterf dan heb jij dat op je geweten, want jij had mijn dood kunnen voorkomen door mij een verblijfsvergunning te geven.'

Ik heb wel eens in Amsterdam zulke hongerstakers gezien en het was inderdaad ellendig. Ik had ze allemaal graag die verblijfsvergunning geschonken. Zo ben ik. Maar als ik politicus zou zijn, zou ik niets doen. Jij wil hongerstaken, je gaat je gang maar. Ga je dood, nou, dan heb je dat helemaal aan jezelf te wijten.

Een hongerstaker strijdt namelijk met een vals wapen; hij richt bij wijze van spreken een pistool op zijn slaap en zegt: 'Help mij, of ik dood mezelf.' Hij dreigt met zelfmoord teneinde alle democratische regels te omzeilen. Daarom begrijp ik de Knesset wel.

Wanneer je enige beschaving wilt uitstralen, wil je niet dat mensen zich door eigen toedoen doodhongeren. Doe je aan het hongeren niets, dan vallen er doden die misschien niet volgens de wet jouw schuld zijn, maar die je je toch schuldig doen voelen. En doe je wél iets - geef je ze hun zin - dan begrijp je als politicus niet precies hoe een democratie uiteindelijk dient te werken.

Door een wet te maken en democratisch in stemming te brengen die regelt dat je bij een stervende hongerstaker wel mag ingrijpen, haal je een deel van het onethische probleem weg. De politicus kan toch ingrijpen; je plaatst tegenover het ene dilemma (ik sterf als jij mij geen vergunning geeft) een ander dilemma (helaas zegt onze wet, die democratisch tot stand is gekomen is, dat ik je leven moet redden). Je verplaatst het ethische probleem als het ware.

De Palestijnen en veel artsen vinden dat het meewerken aan gedwongen voeding gelijkstaat aan marteling. Dat is vreemd. Het redden van een leven kan volgens mij per definitie geen marteling zijn. Die wet zegt: hongerstaken is goed, sterven niet.

Wilt u reageren op dit artikel? Scroll naar beneden of stuur een mail.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden