Plus

Honderdduizend tulpenblaadjes sieren metrostation Centraal

Jennifer Tee is een van de acht kunstenaars die een werk hebben gemaakt voor de Noord/Zuidlijn. Haar tien meter lange wandkleden zijn vanaf najaar 2017.

Jennifer Tee: 'Pas als je dichterbij komt, zie je waar het kleed van is gemaakt.' Beeld Jan Pieter Ekker

Meer dan 100.000 gedroogde tulpenblaadjes verwerkte kunstenares Jennifer Tee (42) in haar kunstwerk voor de verdeelhal van het nieuwe metrostation CS, onder het Stationsplein. Er zitten blaadjes bij van bijzondere soorten, zoals de zwartpurperen Queen of Night en de Rembrandttulp, met een iris erin. Alleen met het drogen en plakken van de tulpenblaadjespatronen waren Tee en haar zeskoppige team al een half jaar zoet.

Gisteren presenteerde Tee, die zo'n vijftien jaar geleden de kunstwereld bestormde met zinsbegoochelende installaties en performances en eind vorig jaar de Cobra Kunstprijs Amstelveen won, haar tulpenwandkleed in de Rijksakademie van beeldende kunsten aan de Sarphatistraat.

Betekenis
In Tulpen Palepai, zoals haar werk heet, combineert Tee - de dochter van een Nederlands-Engelse moeder en een Chinese vader, geboren in Indonesië - haar persoonlijke geschiedenis met die van Amsterdam. Of preciezer: de tulp, het wereldberoemde Nederlandse icoon, en de grote, zeldzame, geweven kleden uit het zuiden van Sumatra: de 'palepai', ofwel scheepjes- of grote muurdoeken.

"Zowel tulpen als scheepjesdoeken betekenen veel voor mij. Mijn vader kwam in 1950 samen met zijn ouders en zus per schip van Indonesië naar Nederland. Een ander schip bracht mijn grootvader van moederskant jaarlijks van en naar Amerika voor zijn bedrijf Leen van der Mey & Son, een tulpenbollenbedrijf dat handelde in bloemen en bollen uit Lisse."

Noord/Zuidcollectie
Tees kunstwerk is een van de acht werken van de 'Noord/Zuidcollectie', een collectie met 'fascinerende, hedendaagse kunst', die de zeven stations van de Noord/Zuidlijn een 'unieke uitstraling' moeten geven. "We willen dat de monumentale kunstwerken de metrostations een identiteit geven en oriëntatie bieden aan de reizigers," aldus projectleider kunst Onno van den Muysenberg. "Zoals we dat in de jaren zeventig ook hebben gedaan met de Oostlijn."

Elk station heeft zijn eigen thema; zo is het thema van Station Noord (Harmen Liemburg) 'de regio', van Station De Pijp (Amalia Pica) 'de wijk', van Station Europaplein (Gerald van der Kaap) 'Europa' en van Centraal Station 'verbinding met de wereld'.

Nadat Tee was uitverkoren door het college van b. en w., op voordracht van een commissie met vertegenwoordigers van onder meer Benthem Crouwel Architekten, de Reizigers Adviesraad en het Stedelijk Museum, is ze zich verder gaan verdiepen in de tulp en de Zuid-Sumatraanse palepai.

Het belangrijkste motief is dat van een schip met een groot voorsteven en achterschip, vol menselijke figuren, dieren, altaren en een mast die uitloopt in een levensboom. Beeld Jan Pieter Ekker

"Scheepjesdoeken zijn etnografische artefacten van een lange handelsgeschiedenis met Chinezen, Javanen, Arabieren, Portugezen en Nederlanders. Toen het zuiden van Sumatra rijk werd - scheepjesdoeken werden nergens anders ter wereld gemaakt - werden wandkleden een uitdrukking van de Sumatraanse cultuur en identiteit. De scheepjesdoeken werden van generatie op generatie overgedragen en hingen op een centrale plek in het huis, als ceremoniële achtergrond voor bruiloften, begrafenissen en andere overgangsrituelen."

Grachtengordel
Het belangrijkste motief is dat van een schip met een groot voorsteven en achterschip, vol menselijke figuren, dieren, altaren en een mast die uitloopt in een levensboom. Het motief lijkt een reis te verbeelden van menselijke zielen op weg naar nieuwe levens. Of naar het hiernamaals. Ook Tees kleed vertelt een verhaal. "Met beelden geïnspireerd door Nederlandse en Amsterdamse legendes is mijn wandkleed een abstracte, verhalende aanvulling op Cuypers' allegorieën op de stenen gevel van het station."

De kleden van Tee, beide tien meter lang, bevatten pijlen en kruizen en abstracte motieven, gestileerde mensen en grachtenpanden. Beeld Jan Pieter Ekker

De kleden van Tee, beide tien meter lang, bevatten pijlen en kruizen en abstracte motieven, gestileerde mensen en grachtenpanden. In de stevens van de boten is de grachtengordel te herkennen. Helemaal centraal staat het vooraanzicht van een metrostel, eronder een stuk rails.

"Van een afstand zie je een lijnenspel met zo'n textuur dat je het van dichterbij wilt bekijken. Pas dan zie je waar het kleed van is gemaakt: de details tonen zowel het lokale, handgemaakte karakter als de mythologie van de beelden. Het symbolisme en de speelsheid zijn als geologische lagen, die nieuwe inzichten en contexten bieden. De bezoekers van het Centraal Station brengen allemaal hun unieke achtergrond en ervaringen mee om het kunstwerk op hun eigen manier te interpreteren."

Te zien in de hal van metrostation Centraal.

Meer dan 100.000 gedroogde tulpenblaadjes verwerkte Tee in haar kunstwerk Beeld Jan Pieter Ekker
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden