Plus

Homo op de Zuidas: Ook de kleine grapjes zijn niet leuk

De Zuidas is van oudsher een bolwerk van witte mannen. Stukje bij beetje wordt het diverser. Deze week: Jan de Geus, ethiekexpert bij ABN Amro. 'Het is belangrijk jezelf te kunnen zijn op je werk.'

Jan de Geus Beeld Niels Blekemolen

Hij is 19 als Jan de Geus (33) durft te vertellen dat hij homo is. Hij groeit op in Broek op Langedijk, boven Alkmaar. Een mooi dijkdorp, daar niet van, maar met een West-Friese mentaliteit: doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.

Op zijn school worden vaak grappen gemaakt over homo's. Dus uit de kast komen? Hij kijkt wel uit. Pas als hij in Amsterdam gaat studeren, durft hij het zijn ouders en zijn vrienden te vertellen. "Ik voelde me zo anders daarna. Eindelijk kun je vertellen wie je bent en wat je leuk vindt. Daten, hand in hand lopen met een vriendje."

Na zijn studie werkt hij een jaar of vier als docent economie en filosofie op middelbare scholen in het Gooi. "Toen heb ik consequent, bij elk grapje over homo's, gereageerd: weet wat je zegt. Ja maar meneer, is toch grappig, zeggen ze dan. Eh, nee. Wat nou als je gay bent?"

Als hij tweeënhalf jaar geleden solliciteert bij ABN Amro, twijfelt hij wel even of hij het zal vertellen - en uiteindelijk staat het gewoon op zijn cv. Althans: zijn voorlichtingswerk bij het COC. Dus ja, enige affiniteit met het onderwerp is dan wel duidelijk.

"Je wilt jezelf kunnen zijn op de werkvloer, dus hoe makkelijk is het dan om dit op je cv te zetten? Dan heb je meteen een aanknopingspunt voor een gesprek tijdens je sollicitatie. En als homoseksualiteit een issue is, hoor ik daar dus blijkbaar niet."

Zijn voorlichtingswerk is vrijwel bij elk gesprek ter sprake komen. Wat deed je dan precies, vroegen ze, of hoe relevant het was voor zijn werk. "Het is zeker relevant, want het gaat om omgaan met weerstand. Dat is nu ook onderdeel van mijn werk."

#MeToo-achtige kwesties
De Geus werkt op de afdeling compliance, en houdt zich bezig met gedragsonderzoek en ethiek binnen de bank. "Het is niet altijd zwart-wit, en wat doe je als het grijs is?"

Een voorbeeld: de regels rond privacy en belastingontwijking stellen minimumnormen - die zeggen eigenlijk alleen waar je je minimaal aan moet houden. "Belastingontduiking mag niet, maar ontwijking zou dus mogen. Maar vinden we het ook chic?"

Het team waarin De Geus werkt, tien man sterk, gaat niet alleen over corruptie en witwassen, maar ook over #MeToo-achtige kwesties en discriminatie. "Ook over kleine grapjes over homo's dus. Onschuldig bedoeld, maar degene die wordt aangesproken voelt zich er niet goed door. Dat soort dingen proberen we bespreekbaar te maken."

77%

Uit onderzoek van ABN Amro blijkt dat 77 procent van de medewerkers uitkomt voor zijn geaardheid.

Met zijn team organiseert hij ethiekcafés, vanuit zijn werk binnen het Gay Bankers Network doet hij onderzoek naar de lhbt-acceptatie binnen de bank. Uit de laatste survey blijkt dat 77 procent van de medewerkers uitkomt voor zijn geaardheid - bijna een kwart dus niet.

"Die zijn vaak bang voor reacties van collega's. Terwijl we ook de hele bankpopulatie vragen of zij het oké vinden om gay leidinggevenden te hebben, en daarover is men het unaniem eens. Er is dus toch een angst om uit de kast te komen, en volgens mij is dat schadelijk."

Lekker duidelijk hokje
Want - hij zegt het vaak tijdens het gesprek - het is belangrijk jezelf te kunnen zijn op je werk. Kunnen vertellen hoe jouw weekend is geweest, na de verhalen van ochtenden langs het hockeyveld staan of avondjes uit met je vrouw. "Ik wil ook kunnen zeggen dat ik het weekend bij mijn vriendje in Zuid-Spanje ben geweest."

De mensen die zeggen hun geaardheid niet relevant te vinden, daar heeft De Geus ook vraagtekens bij. "Iedereen heeft een privéleven, maar jij houdt het voor je. Ik vraag me dan toch af of dat voortkomt uit angst voor grappen."

Er is nog een hoop werk te doen, zeker voor biseksuelen, zegt hij. "Van hen is minder dan een op de drie uit de kast. Hun positie is ingewikkeld: ze hebben veel last van vooroordelen. Want homoseksualiteit is een lekker duidelijk hokje."

"Je bent altijd zo. Over biseksuelen wordt vaak gezegd, ook door homo's: ach, het is maar een fase. Of: o makkelijk hè, twee keer zo veel kans! Kleine grapjes, maar niet voor iedereen leuk als je daar steeds mee wordt geconfronteerd."

ABN Amro doet van alles op het gebied van homo-emancipatie. De Geus is voorzitter van het Gay Bankers Network binnen de bank, ze zijn betrokken bij Workplace Pride, een initiatief van een grote groep kantoren en bedrijven.

De bank sponsort de Roze Filmdagen en organiseert rond de Gay Pride en Coming Out Day allerlei borrels en lezingen. Alleen opkomen voor biseksuelen en transgenders blijft lastig. Dat moet uit de mensen zelf komen - en lang niet iedereen wil naar buiten treden, laat staan als voorbeeld dienen.

Masculiene maatschappij
Want voorbeelden zijn nodig. Toen het countryhead in Brazilië in het openbaar zei homoseksueel te zijn, heeft dat veel betekend. Opeens voelden collega's op die vestiging ook de ruimte uit de kast te komen. "Brazilië lijkt open, maar is een heel masculiene maatschappij. Dit soort acties helpt echt."

"In Hongkong en Singapore doen we mee aan Pink Dot, een soort Company Gay Pride, om te laten zien dat bedrijven, ABN Amro voorop, opkomen voor homorechten. Een Engelse vrouw die in Hongkong werkte, wilde haar vrouw over laten komen. Maar Hongkong heeft een discriminerend partnervisabeleid. We hebben ons met een aantal banken aangesloten bij die rechtszaak."

En Dubai, het kantoor dat net is verkocht? Daar moet je als homoseksuele bankier misschien gewoon niet heen willen? "Soms moet je," zegt De Geus. "Dus dan moet je het wel met je baas kunnen bespreken als je je daar niet comfortabel bij voelt."

Hoe fijn hij de cultuur bij ABN Amro ook vindt, hij voelt zelf ook nog steeds schroom om over zijn geaardheid te beginnen. "Het is altijd een ding om te moeten vertellen. Ergens verwacht je toch een negatieve reactie, of dat er een grap over wordt gemaakt, zoals vroeger op school. Het gebeurt niet, maar het zit zó in je systeem. Je moet elke keer een hobbel over."

Solidair met de lhbti-collega's

Bij advocaten­kantoor Baker McKenzie hingen rond de Gay Pride de regenboog­kleurige banners langs de gevels. De homovriendelijkheid wapperde de automobilist in de file op de A10 toe. Werk­nemers hebben een pasje aan een keycord met de regenboogvlag.

Bestuursvoorzitter Corinne Schot (54), zelf lesbisch, probeert werk te maken van het diversiteits­beleid van Baker McKenzie - maar wel op een manier dat ook de witte hetero­man zich nog thuisvoelt. Ze is zelf wel tegen beperkingen aangelopen, zegt ze. "Een eerdere werkgever zei: ik weet niet of mijn klant het wel fijn vindt dat jij bij een partnerdiner met een vrouw komt aanzetten."

EY, Accenture, NautaDutilh, Arcadis en Deloitte zijn voorbeelden van Zuidasbedrijven die lid zijn van Workplace Pride: een interna­tionaal collectief voor de acceptatie van lhbti's op de werkvloer. Daarnaast werken EY en Accenture met allies: werknemers die zich solidair verklaren met hun homoseksuele collega's.

Want dat is de kern: zorgen dat de acceptatie iets van het hele bedrijf is, en niet iets wat individuen zouden moeten bevechten. Toch blijft het lastig, in elk geval voor EY. Statistisch zou 7 procent van de werknemers van het accountantskantoor homoseksueel moeten zijn. EY komt daar bij lange na niet aan. De conclusie van het hoofd diversiteit: "Je komt tijdens je studententijd uit de kast, en gaat er weer in als je werkt."

Lees terug
Deel 1: Transgender op de Zuidas: 'Ze namen me niet meer serieus'
Deel 2: Invalide op de Zuidas: Alleen staand vergaderen is er niet bij
Deel 3: Een vrouw op de Zuidas: het kan dus wel
Deel 4: Marokkaans op de Zuidas: de vrijmibo kan soms knellen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden