Hogesluis is restant rijke historie

Dit rijksmonument lijkt vooral van gewapend beton te zijn, maar geldt als een belangrijk stedenbouwkundig en technisch monument. Foto Floris Lok

AMSTERDAM - De Hogesluis staat al maanden in de steigers. De renovatie zou in 2012 klaar zijn. Omdat de pijlers van de monumentale brug geheel verrot zijn, dreigt de renovatie 8,8 miljoen duurder te worden en een jaar langer te duren.

Brug nummer 246 staat op een zwak fundament met zeventiende-eeuwse delen. Veel originele elementen zijn niet overgebleven. De brug, voorzien van gewapend beton, was enkele jaren geleden al zo vervormd dat hij nauwelijks open kon. Trams moesten er op kousenvoeten overheen rijden.

Toch is de Hogesluis vanwege de oude kern een rijksmonument. 'De Amstelbrug op de Hooge Sluis' is onlosmakelijk verbonden met de sluizen en bolwerken die deel uitmaakten van de verdedigingslinie om de grachtengordel. Door recente opgravingen van delen van bastions wordt steeds meer van deze geschiedenis bekend.

De voorganger van de brug was met drie openingen voor de scheepvaart onderdeel van de oude stadsmuur.

De Hogesluis ligt in de bufferzone van het gebied dat op de nominatie staat voor plaatsing op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Niet alleen de grachtengordel, maar ook het gebied rond beide oevers van de Amstel zijn volgens Nederland van belang als erfgoed.

In de loop der jaren werd de brug verbouwd, hoewel hij in 1795 nog behoorlijk authentiek was. Ingrijpender aanpassingen waren noodzakelijk toen trams over de brug begonnen te rijden.

Gabri van Tussenbroek, bouwhistoricus van Bureau Monumenten en Archeologie, schreef in Ons Amsterdam: 'Duidelijk is dat brug nummer 246 een belangrijk stedenbouwkundig en technisch monument is. Het unieke is dat de brug uit de zeventiende eeuw stamt, maar het uiterlijk heeft van een laat negentiende-eeuwse brug, die in de loop der tijd geschikt is gemaakt voor de eisen van de moderne tijd.'
De oplopende renovatiekosten zijn voor wethouder Hans Gerson (PvdA) aanleiding sloop als tweede optie te bestuderen. De brug wordt dan vervangen door 'een eenvoudige ophaalbrug'.

Monumentenzorgers zijn met stomheid geslagen. Walther Schoonenberg, secretaris van de Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad: ''Als Amsterdam de Hogesluis sloopt, wordt de aanvraag tot plaatsing van de grachtengordel op de Werelderfgoedlijst zeker afgewezen.''

Het nieuwe bestuur van stadsdeel Centrum heeft in het programakkoord staan dat geen monumenten zullen worden gesloopt. Boudewijn Oranje (D66) interpreteert Gersons woorden als 'een besluit tot het in kaart brengen van alle opties'. Oranje wil daarmee niet zeggen dat hij een eventuele sloop steunt. (TON DAMEN)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden