Hoger beroep Passage na 140 dagen naar apotheose

Na 140 zittingsdagen in het hoger beroep, zetten de aanklagers in de grote Amsterdamse liquidatiezaak Passage zich aan hun requisitoir. Dat zal zeker vijf volle dagen in beslag nemen, alvorens de strafeisen op 22 november volgen.

Aanklagers F. Posthumus (links) en C.L. de Jong in de rechtbank voor aanvang van het requisitoir liquidatieproces Passage Beeld anp

De eerste ronde van de grote Amsterdamse liquidatiezaak Passage nam, exorbitant, ruim vier jaar in beslag, in 'de bunker' in Osdorp. Het hoger beroep mag er inmiddels ook zijn, in de zwaarbeveiligde rechtbank op Schiphol. Na 140 zittingsdagen (!), alleen in het appèl, zijn aanklagers Cynthia de Jong en Frits Posthumus toe aan hun requisitoir dat (zeker) vijf lange dagen zal duren. Aan het slot zullen ze tegen de hoofdverdachten levenslang eisen.

Honderd getuigen zijn in de beroepszaak op de zitting verhoord, nog eens dertig bij de onderzoeksraadsheer. De meesten spraken over de (on)betrouwbaarheid van Fred Ros, die in het hoger beroep als kroongetuige was aangetreden, nadat hij van de rechtbank dertig jaar cel had gekregen voor het beramen van de moord op de criminele kroegbaas Thomas van der Bijl en een niet uitgevoerd plan nog een crimineel te laten doodschieten.

Gedurende het proces is verdachte Raymond Verbaan aan ziekte overleden (2013). Verdachte Ali Akgün is doodgeschoten in Istanboel (2014). Verdachte Sjaak B. is in Panama-Stad door het hoofd geschoten (2015), hetgeen hij 'op wonderbaarlijke wijze' heeft overleefd, zoals voorzitter Ruud Veldhuisen van het gerechtshof het uitdrukte.

Getuigen vermoord
Verder zijn onderweg enkele getuigen en bekenden uit de strafdossiers vermoord - veelal criminelen. Contact Lucas Boom van Sjaak B. (in Zaandam). Sportschoolhouder Hans Nijman (Beverwijk). Ali Akgüns contacten Okan Fidan (Amsterdam-Noord) en Mario Magan Tier (Zuid). Gwenette Martha, die velen kende (Amstelveen).

Zo zijn er vele manieren om de bizarre omvang van het strafproces te schetsen.

Aan het begin van hun requisitoir probeerden de advocaten-generaal de zaak terug te brengen tot waar die om draait. In een bescheiden presentatie gaven ze de zeven doodgeschoten slachtoffers een gezicht, met portretfoto's op grote schermen, en beschreven ze de vijf mannen die verdachten volgens justitie ook nog hadden willen doodschieten, hetgeen niet is gebeurd.

Peter La Serpe
Vervolgens draaide de eerste dag van het requisitoir om de kroongetuigen, vooral om de eerste: Peter La Serpe. Waar klokkenluiders doorgaans op sympathie kunnen rekenen, valt kroongetuigen 'minder warmte' ten deel. Ze worden standaard neergezet als 'kroonleugenaar', 'dwaas' of 'koopgetuige', memoreerde aanklager Posthumus. Toch: "Moreel en processueel is niets mis met de kroongetuigenregeling."

Posthumus schetste nog eens in detail het traject waarin La Serpe kroongetuige werd, met het eerste aftasten in 2002 en de deal vier, vijf jaar later. Zonder hem was Passage er niet geweest, waren al die moorden onopgelost gebleven en waren mogelijk nog meer criminelen vermoord.

Dat een ander onderdeel van het Openbaar Ministerie het La Serpe had toegestaan te zwijgen over de rol van Willem Holleeder als opdrachtgever voor moorden - hetgeen de rechtbank ertoe aanzette zijn verklaringen tegen Dino Soerel uit te sluiten van het bewijs en Soerel vrij te spreken - was ook volgens Posthumus 'een vormverzuim'. Nu dat vormverzuim is hersteld, kan het hof de verklaringen weer wél gebruiken, vindt justitie.

Forse bedragen
De omstreden overeenkomst met justitie kwam tot in detail ter sprake. Ja, het Openbaar Ministerie gaf en leende La Serpe forse bedragen omdat hij zichzelf wil beveiligen en in een onbekend buitenland een nieuw leven moet opzetten, maar van ongeoorloofde tegenprestaties voor zijn verklaringen is volgens de advocaten-generaal geen sprake.

Dat La Serpe is weggezet als 'een clown', 'een junk', een manipulator, een Judas en een geldwolf, vinden de aanklagers onterecht. Cynthia de Jong: "Het beeld dat hij een randfiguur zou zijn die in het milieu door niemand werd vertrouwd of serieus genomen, klopt in het geheel niet."

In een lange opsomming schetste De Jong de vele details in La Serpes verklaringen die aantoonbaar klopten. Ook details die niet rechtstreeks met moorden te maken hebben, maar die wel alleen ingewijden kunnen kennen. Over de ontsnapping van Jesse R. uit het gevangenisziekenhuis; over het reilen en zeilen in de criminele familie van Jesse R.; over diens relatie met Ali Akgün, Willem Holleeder, Fred Ros, Dino Soerel, Sjaak B. en andere bekende criminelen. Over belangrijke ontmoetingen die ook volgens andere getuigen inderdaad hebben plaatsgevonden zoals La Serpe zegt.

Dat La Serpe crimineel Gerrie Bethlehem mee heeft vermoord, om dat vervolgens te verzwijgen - zoals andere verdachten en hun advocaten stellen - is volgens justitie niet gebleken.

Kortom: kroongetuige La Serpe en zijn deal zijn in de haak. Dat zullen de aanklagers dinsdag ook betogen over Fred Ros. Vanaf vrijdag zullen ze alle zaaksdossiers in detail bespreken.

Lees ook: Liquidatieproces Passage: hoe zit het ook alweer?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden