Plus

Hoeveel broertjes en zusjes kun je kwijt op één slaapkamer?

Kun je broertjes en zusjes samen laten slapen als je meer kinderen hebt dan slaapkamers? Of hebben ze recht op privacy, een rustige plek om huiswerk te maken en een ongestoorde nachtrust?

Beeld Jip van den Toorn

Dave (bijna 9) en Luke (7) deden nog net geen rondedansje toen hun ouders vroegen of ze samen op één kamer wilden slapen. Mirjam van Vliet (39) en haar man betrokken het huis van zijn ouders; een mooie woning, maar wel met maar twee slaapkamers.

Die zijn bovendien niet makkelijk doormidden te delen, vanwege de plek van het raam. "Om de jongens een eigen kamer te kunnen geven, hadden we er een dakkapel moeten opzetten," zegt Van Vliet. "Is dat het geld waard, vroegen we ons af. Op vakantie slapen ze naast elkaar in de camper en dat gaat goed."

Was het vroeger, met kleinere behuizing en grote gezinnen, heel gewoon om kinderen samen op een kamer te ­laten slapen, toen de welvaart toe- en het gemiddelde aantal kinderen per gezin afnamen, werd het 'normaal' dat kinderen hun eigen kamer hadden.

Saamhorigheid
Door het toenemend aantal eenoudergezinnen en samengestelde huishoudens lijkt die trend weer te keren. En soms is er simpelweg niet voldoende geld of ruimte om alle kinderen een eigen plek te geven.

"Bij de individualistischer maatschappij hoort een ­eigen kamer," zegt gezinstherapeut Anke Donicie (44). "Maar veel kinderen vinden samen slapen best fijn. Een kamer delen geeft saamhorigheid en daarmee kan het de gezinsband versterken. Ik zie vaak dat deze kinderen makkelijker delen en beter omgaan met elkaars spullen dan kinderen die apart slapen."

Dave en Luke hebben een bed en bureau, ieder aan een kant van de kamer. Soms hebben ze ruzie over wie met vriendjes op hun kamer mag spelen. Hoe ze dat oplossen? "Dan wisselen we af," zegt Luke. En ja, soms kletsen ze nog lang of is één van hen eerder wakker. "Dan ga ik met een knuffeltje spelen, of met Lego."

Lang kletsen
Bij prikkelgevoelige of autistische kinderen, of in samengestelde gezinnen, kan een eigen kamer verstandig zijn, maar anders hoeft het delen van een kamer volgens Donicie geen probleem te zijn. Als moeder van vijf kinderen kent ze beide situaties: haar oudste kinderen - een tweeling van 17 - hebben ieder hun eigen slaapkamer. Maar daarmee waren de kamers op, daarom slapen de andere drie van 11, 10 en 5 samen.

Het belangrijkst is dat ze binnen die kamer een eigen plek hebben waar hun spullen veilig zijn. "Ik kom wel bij samengestelde gezinnen thuis waar de kinderen van de ene partner en die van de andere niet tegelijk aanwezig zijn en in elkaars bed moeten slapen. Dat kán goed gaan, maar ik zie ook gevallen waarbij die kinderen in hun integriteit en privacy geraakt worden."

Myrke van der Does (40) en haar vriend Ferry (38) hebben wel moeten puzzelen met hun samengestelde gezin. Van der Does' zoon Mika (12) woont voornamelijk bij haar en heeft zijn eigen kamer. Haar dochter Isis (15) woont voornamelijk bij hun vader en slaapt als ze langskomt op zolder, in het tweepersoonsbed waar ook Per (5) slaapt.

Per is het halfbroertje van Mika en Isis; hij zwerft het liefst door het huis: als Isis er is, slaapt hij bij haar, of hij logeert bij Mika of hij kruipt in het stapelbed van Ferry's zoons Sil (5) en Lenn (3), als zij er niet zijn. "Ach," relativeert Ferry, "als kind heb ik ook lange tijd geen eigen kamer gehad."

Dat het soms langer duurt voordat iedereen ophoudt met kletsen en gaat slapen, daar houden de ouders rekening mee. "We beginnen gewoon eerder met naar bed brengen," zegt Van Vliet.

Tegelijk naar bed
Ook in huize Van der Does bleek het naar bed brengen het lastigste aspect van het samen slapen. "Per, Sil en Lenn ­tegelijk naar bed brengen werkte niet, dan klommen ze meteen weer uit bed om naar elkaar toe te gaan. Dus dat doen we nu apart." Toch komt het weleens voor dat Lenn Sil uit zijn slaap houdt en dat Sil daar boos om wordt, vertelt hij. "Dat vind ik niet leuk, dan roep ik papa."

Terwijl Per nooit behoefte heeft gehad aan een eigen slaapkamer, heeft Mika die juist wel. Een tijd sliep hij ­samen met Per, maar met een leeftijdsverschil van zeven jaar bleek dat niet goed te werken. Nu heeft hij zijn eigen honk. "Als ik het te druk vind met die kleintjes, ga ik lekker op mijn kamer zitten. En als ze op mijn kamer komen terwijl ik daar geen zin in heb, stuur ik ze weg."

Privacy
Vanaf een jaar of tien neemt vaak de behoefte aan een ­eigen plek toe, ziet Donicie. "Pubers willen meer privacy en een ruimte waar ze alleen kunnen zijn, met vriendjes of vriendinnetjes. Ze hebben het nodig om op hun eigen ­kamer te kunnen chillen of rustig huiswerk te kunnen ­maken. En ze gaan dan natuurlijk ook hun lichaam ontdekken."

Is er écht geen ruimte voor een eigen kamer, dan is het goed om in elk geval iets van privacy te creëren, adviseert ze, bijvoorbeeld door een afscheiding te maken met een grote kast.

"Het belangrijkst is dat ze iets eigens hebben: een hoekje met spulletjes, posters en kleren. Een kind leert op die manier goed wat de begrenzing is van zijn persoonlijke ruimte en die van een ander. Bij grote gezinnen zie ik weleens dat ze in de stapelbedden slaaptentjes hangen, zodat de kinderen zich wat meer kunnen afschermen. Dat werkt goed."

Van Vliet en Van der Does toetsen geregeld bij hun kinderen of ze toch een eigen kamer willen, voorlopig lijkt het niet zo ver.

Beeld Jip van den Toorn

Niet op mijn bed spelen!

- Zorg voor een plek waar ieder kind zijn spullen veilig kan bewaren. Maak de strikte afspraak dat ze die plek respecteren.

- Maak goede afspraken over het maken van huiswerk. Zet, als dat mogelijk is, ook een bureau neer op een andere rustige plek in huis.

- Spreek af op welke dagen het ene kind met vriendjes op de kamer kan spelen, en op welke dagen het andere kind vriendjes mee kan nemen.

- Laat de kinderen niet op of in elkaars bed spelen.

- Zorg voor een consequent en rustig bedritueel, waarbij duidelijk is dat bedtijd geen keettijd meer is.

- Haal bij ruzie de kinderen uit elkaar en van de kamer af, tot de rust is weergekeerd.

- Laat bij voorkeur oudere jongens en meisjes niet bij elkaar op een kamer slapen, vooral niet wanneer hun seksualiteit zich begint te ontwikkelen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden