Plus

Hoe zeg je tegen je collega dat hij stinkt?

De zwetende collega, de neusophalende stagiair of leidinggevende: voer voor roddel en achterklap bij de koffieautomaat, maar ook een storende factor. Oplossingen zijn lastig. 'Ik kreeg 'Je stinkt' níet over mijn lippen.'

Kritiek leveren op het werk van een collega kan al lastig zijn, maar iemands niet zo frisse lichaamsgeur benoemen, dat zit in de taboesfeer.Beeld Ted Struwer

Een 'niet zo fris type', zo omschrijft Marije (22) haar mannelijke collega. Marije werkt op de communicatieafdeling van een grote webwinkel en sinds februari loopt een jongen van twintig stage op haar afdeling. Al vanaf het begin gedraagt hij zich niet zoals gewenst. "Hij maakt foute grapjes, rookt veel en laat ook nog eens continu van die ingehouden boeren, met geur en geluid. Daarbij lijkt hij sinds februari chronisch verkouden te zijn, waardoor hij minstens twee keer per uur zijn neus diep ophaalt."

Marije verhuisde eerst naar een bureau een stukje verderop, maar ze blijft er last van houden. "Ik schrijf voor mijn werk regelmatig teksten waarvoor ik me moet concentreren, maar elke keer als hij van zich laat horen, ben ik toch even afgeleid."

Veel collega's die last hebben
Een oplossing is er nog niet. Marije besprak de situatie met haar leidinggevende, maar die zei dat ze het zelf bij hem moest aankaarten. De stagiair is volgens Marije 'niet op zijn mondje gevallen' en ze is bang voor zijn reactie. "Ik heb al honderd keer bedacht hoe ik hem op een positieve manier kan vertellen dat ik last heb van zijn geur, maar ik krijg 'Je stinkt' níet over mijn lippen. Ik heb best lef en kan goed voor mezelf opkomen, maar dit krijg ik er niet uit. Terwijl ik weet dat veel collega's er last van hebben."

Zeggen tegen je collega dat hij zijn werk niet goed uitvoert kan soms al lastig zijn, maar iemands niet zo frisse lichaamsgeur benoemen, dat zit in de taboesfeer. Want hoe doe je dat, melden dat iemands zweetgeur of slechte adem je stoort? "Je moet het zeggen, er zit niets anders op," zegt Marius Rietdijk van de VU. Hij leidt een onderzoeksgroep over positieve gedragsverandering in organisaties.

"Bij gedragsverandering gaat het over straffen en belonen. Als je zegt dat iemand stinkt, zal diegene dat opvatten als een straf en zich verdedigen of terugstraffen. Het is belangrijk om het op een rustige en positieve manier te zeggen en hem of haar te belonen als het beter gaat."
Marije moet dan tegen de stagiair zeggen: 'Goh, je hebt nu maar drie boeren per dag gelaten, wat fijn!' "Dat klinkt humoristisch, maar goed gedrag stimuleren helpt doorgaans wel om het gedrag blijvend te veranderen."

Goedkope kleding
In de situatie van de riekende collega van Marianne Notschaele (55) was een blijvende verandering echter ijdele hoop. Notschaele heeft nu een coachpraktijk, maar werkte jaren geleden op de administratieve afdeling van een grote multinational. Tegenover haar zat een mannelijke collega van in de vijftig die permanent een zweetlucht verspreidde. "Toen bleek dat het iedereen was opgevallen, besloot ik er iets mee te doen. Ik wilde niet dat het in de roddelsfeer bleef hangen."

Na drie maanden had ze met een collega genoeg moed verzameld om de man even apart te nemen. "We probeerden hem zo vriendelijk mogelijk te zeggen dat hij niet zo fris rook, maar hij schoot meteen in de ontkenning. Hij zei dat hij niet stonk en juist elke dag douchte. Toen wij uitlegden dat je wel elke dag kunt douchen, maar dat die geur niet verdwijnt als je synthetische goedkope kleding draagt, ontstond er ruzie. Hij riep hij dat hij geen goedkope kleding droeg en beende boos weg. De sfeer in de kantoortuin is wel een half jaar verpest geweest. En de stank bleef."

Voor wie het op een andere manier wil proberen aan te kaarten, is er sinds 2010 de website smell-well.net. Met als tagline 'het persoonlijke hygiëneplatform' kun je een collega anoniem laten weten dat je last hebt van zijn stinkvoeten of slechte adem, maar ook van winderigheid en zelfs van iemands genitaliëngeur. Met een paar kliks komt bij die collega een mailtje binnen met als onderwerp: 'Iemand uit je nabije omgeving is bezorgd om jou.' Vervolgens meldt het e-mailbericht om welk geurprobleem het gaat en linkt door naar Smell-Well, waar voor elk probleem een lijstje met oplossingen is te vinden.

Anoniem karakter

Een groot succes, zegt initiatiefnemer Aldert van der Meer. "Sinds 2010 hebben acht miljoen mensen via onze site een geurprobleem gemeld. We zijn nu actief in Nederlands- en Engelstalig gebied. Uit Canada en de VS komen de meeste meldingen."

Het anonieme karakter zorgt voor het succes van Smell-Well, maar brengt Van der Meer ook weleens in de problemen. "Een keer kreeg ik een baas met zó'n ego aan de lijn, die het IP-adres eiste van diegene die hem een melding had gestuurd. Hij dreigde met juridische stappen als ik het niet gaf. Ik zei: 'Prima! Bel ik alvast de pers dat we onze eerste rechtszaak hebben.' Nooit meer iets van gehoord."

Marije vindt een anoniem bericht aan de boerende stagiair niet zo'n goed idee. "Hij is het type dat door de hele ruimte zou roepen: 'Wie heeft dit mailtje gestuurd?!' Ik zou zo rood worden dat het dan meteen duidelijk is."

Antistinktips

Nog erger dan een onfrisse collega: zonder het te weten zélf die stinkende collega zijn over wie mensen het hebben bij de koffieautomaat. Naast een geregelde okselruikactie en ademcheck, hier drie tips.

1.Een slechte adem komt vaak door bacteriën die achterblijven op de achterkant van de tong. Naast tandenpoetsen kunnen flossen en een tongschraper helpen om een slechte adem te verbeteren. Bij een slechte ochtendadem: drink na het opstaan direct een glas water. Dit legt een soort 'waterslot' op de maag en voorkomt vieze luchtjes.

2.Eén op de honderd mensen zweet overmatig (hyperhidrosis). Maar ook bij een wat minder heftige zweetuitbraak helpt het dragen van katoenen kleding in plaats van synthetische stukken - die stimuleren juist de zweetproductie. Ook bestaan er tegenwoordig okselpads die je bij de drogist kunt kopen. Er bestaan ook shirtjes met ingenaaide okselpads.

3.Elke kantoortuin kent de collega met de koffiewalm. Cafeïne zorgt ervoor dat je minder speeksel aanmaakt, waardoor de koffielucht in de mond minder makkelijk 'wegspoelt'. Om die speekselproductie weer op gang te brengen helpt een glas water of het eten van een appel. Al doet een kauwgompje het ook altijd goed.

Ook Rietdijk van de VU zegt dat het beter is om een geurprobleem persoonlijk te bespreken. "De vraag blijft hangen over wie dat mailtje gestuurd heeft en dat zorgt misschien voor nóg meer angstzweet bij de collega. Dan bereik je het tegenovergestelde." Van der Meer van Smell-Well zegt van dertig procent van de melders een bericht terug te krijgen dat het probleem is opgelost. "En dat zijn alleen nog maar de mensen die dat expliciet laten weten."

Al je moed verzamelen en op een rustig moment vriendelijk zeggen dat je last hebt van iemands geur, blijft de engste, maar waarschijnlijk de beste oplossing. Of het nou iets oplevert of niet. Rietdijk: "Iedereen heeft het recht om zijn mening te geven, de ander heeft het recht daar wel of niet iets mee te doen. Dat lijkt me wel zo fair."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden