Plus

Hoe valt dit geweld nog te stoppen?

Is de moord op de broer van de kroongetuige een nieuw dieptepunt in de liquidatieoorlog, of is het inmiddels de norm? Het kan spijt­optanten de mond snoeren die justitie willen helpen. Wat te doen?

Politie op de plek waar donderdag de broer van kroongetuige Nabil B. werd vermoord. Beeld ANP

Het ligt voor de hand om de liquidatie van Reduan (41) - vader van twee jonge kinderen - donderdag in Amsterdam-Noord een nieuw dieptepunt te noemen in het voortwoekerende onderwereldgeweld. Een onschuldige man - hij botste nooit met de politie - vrijwel zeker alleen vermoord omdat zijn broer kroongetuige is geworden.

Hoe verwerpelijk en brutaal ook, de moord past helaas in een lange rij dieptepunten die kennelijk tot de norm zijn verheven.

Kogels die inslaan in kinder- en woonkamers; een hoofd dat op de stoep wordt achtergelaten als morbide signaal; een reeks onschuldigen die door blunders zijn vermoord door schutters die iemand anders wilden liquideren; jonge kinderen die getuige zijn van onderwereldmoorden; het plaatsen van een krachtige bom vlakbij een vol terras; de vaak jonge daders die leeftijdsgenoten beschieten met oorlogs­wapens. Niet langer zijn dit uitzonderingen. Het is hoe criminelen conflicten beslechten.

Door die nietsontziende, roekeloze handelwijze zitten politie en justitie steeds dichter op de huid van criminelen. De opsporingsdiensten boeken successen met het kraken van versleutelde PGP-telefoons, waarmee criminelen vrijuit over moorden en drugshandel communiceerden.

Met ouderwets speurwerk heeft de politie een fors aantal verdachten van liquidaties en pogingen daartoe veroordeeld gekregen.

Aanval op de rechtsstaat
Dat de broer van een kroongetuige is dood­geschoten, wordt door justitie en de politiek beschouwd als een aanval op de rechtsstaat. De vraag die nu wordt opgeworpen: wat is hier nog tegen te doen? Voldoet de huidige aanpak?

De dreiging van lange gevangenisstraffen, waaronder het zo gevreesde levenslang, is reëel voor kopstukken en uitvoerders van moord­opdrachten. Het voert de druk alleen maar op. En blijkbaar weerhoudt het criminelen er niet van nieuwe grenzen te overschrijden.

Een probaat middel in bewijsvoering tegen criminelen is volgens justitie de kroongetuige. Vorige week bleken de in het milieu rondzingende geruchten waarheid: justitie heeft een deal met kroongetuige Nabil B. (30).

Met deze kroongetuige hoopt justitie een dubbelslag te slaan in de strijd tegen de Utrechts-Amsterdamse onderwereld: niet alleen moeten zijn verklaringen ertoe bijdragen dat de vermoede opdrachtgevers van liquidaties achter de tralies verdwijnen, maar van het overlopen van B. moet ook een signaal uitgaan naar hen die verstrikt zitten in het dodelijke criminele milieu. De aanklagers zeiden dan ook hoopvol: er is een uitweg, praat met justitie.

Het doodschieten van B.'s broer is een oorverdovend tegengeluid tegen die boodschap.

De tt. Melissaweg in Noord Beeld ANP

Hoewel justitie de familie naar eigen zeggen uitvoerig heeft voorgelicht over de risico's en veiligheidsmaatregelen, wilde Reduan nauwelijks beveiliging. Hij wilde zijn vrije leven niet opgeven en niet zwichten, maar dat werd hem fataal.

Het zal nu voor justitie nóg moeilijker worden spijtoptanten te werven die hun mond durven open te doen. Hoe gaat justitie daarop reageren? De vraag hoe de rechtsstaat zich hier­tegen moet weren, ligt ook levensgroot op het bord van premier Mark Rutte.

Willem Endstra
Dat cruciale getuigen enorme risico's lopen, net als hun naasten, is geen verrassing. Willem Endstra, weliswaar geen kroongetuige, sprak in het geheim met de politie over zijn afpersers en werd vermoord. Fred Ros en Peter la Serpe, kroongetuigen in het Passageproces over liquidaties, maakten zich weinig illusies over hun toekomst na hun verraad.

Overigens deden de verklaringen van Endstra ook postuum hun werk. De rechtbank beoordeelde ze na zijn dood als betrouwbaar, al was hij er niet meer om zijn relaas toe te lichten. Zijn afpersers kregen (levens)lange celstraffen.

Ook aan de verklaringen van Nabil B. zal niets veranderen door de moord op zijn broer. Hij kan die getuigenissen niet intrekken, zelfs als hij dat in paniek zou willen. Of de liquidatie van zijn broer van invloed is op toekomstige eventuele verklaringen, moet nog blijken.

Zie ook: Vragen beantwoord over de moord op broer kroongetuige en: Politiek reageert op liquidatie: 'Meer politie nodig'

'Knuffelmarokkaan'

De donderdag doodgeschoten broer van kroongetuige Nabil B. stond ver af van de criminele wereld van zijn broer, zeggen zijn vrienden. "Hij was onze knuffelmarokkaan."

Volgens zijn Utrechtse vrienden, met wie deze krant sprak, ging het ontzettend goed met zijn bedrijf en was hij daar trots op," zegt een van hen.

Reduan was eigenaar van een marketingbedrijf, dat onder andere logo's ontwerpt voor bedrijven en beursstands en strandvlaggen levert. Hij groeide op in de Utrechtse wijk Overvecht en voetbalde bij de club Domstad Majella.

"Een paar teamgenoten zijn jaren geleden naar zijn trouwerij gegaan in Marokko. Dat zegt wel iets over hoe geliefd hij was. Hij was onze knuffelmarokkaan." Zijn ploeggenoten noemden hem gekscherend Willem. "Bijvoorbeeld als we een weekendje weggingen. 'Anders komen we geen kroeg binnen,' was het verhaal dan. Zelf kon hij daar hard om lachen."

Bij zijn team is de moord hard aangekomen. "Het trieste is dat hij zelf altijd heel hard was over Marokkaanse straatjochies en de cultuur die daar bij hoort." Over zijn broer Nabil, die de afgelopen jaren steeds verder weggleed in het criminele moeras, sprak hij nooit.

Drie jaar geleden verliet hij Overvecht, nadat zijn huwelijk was misgelopen. "De vriendschapsband bleef. Het is verschrikkelijk dat hij het slachtoffer is geworden van deze laffe daad. En het is vreselijk dat zijn twee jonge dochtertjes nu geen vader meer hebben," zegt een vriend.
(Door: Yelle Tieleman)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden