Plus

Hoe staat het er nu voor met het sisverbod?

De eerste naroeper kwam voor de rechter in Rotterdam. Hoe staat het er nu voor met het sisverbod?

De Rotterdamse campagne tegen straatintimidatie Beeld ANP

1. Een eerste veroordeling! Goed nieuws?
Voor actiegroep Stop Straatintimidatie kon de vlag deze week uit. Al jaren strijdt de groep voor een verbod op straatintimidatie, maar loopt ook voortdurend tegen obstakels op. 'Niet haalbaar,' riepen rechtsgeleerden toen Rotterdam en Amsterdam straatintimidatie strafbaar stelden binnen de gemeenteregels (de APV).

"Het was best spannend hoe dat zou uitpakken. De gemeente mag grondrechten niet inperken," zegt Pleun van Onzenoort, voorzitter van Stop Straatintimidatie. De kantonrechter in Rotterdam oordeelde dat het ­gedrag van de 36-jarige Everon El F. wel degelijk strafbaar was.

Hij werd weliswaar niet vervolgd om wat hij zei (onder meer 'hé mooie dame, wat zie je er mooi uit'), maar om de combinatie van die teksten met zijn handelingen en gebaren. Hij gaf kushandjes en ging naast een vrouw zitten, die er duidelijk niet van was gediend. De combinatie van handelingen en teksten maakte dat de rechter hem een voorwaardelijke boete heeft opgelegd.

2. Fluiten en roepen mag dus gewoon?
Niet te vroeg juichen. Er zal per geval worden gekeken. Het gaat vooral om de context, maar het is waar dat opmerkingen roepen onder de vrijheid van meningsuiting vallen.

De rechter maakte een interessante vergelijking: als een bouwvakker een meisje naroept van een steiger, is dat niet strafbaar. Komt hij ook nog van de steiger af om haar achterna te lopen of haar na te sissen, dan gaat hij wel over de schreef.

Lastig punt blijft dat niet in elk geval van straatintimidatie een handhaver aanwezig is, wat bij Everon El F. en de nageroepen vrouwen wel het geval was. Zo zullen de meest situaties die intimiderend zijn voor vrouwen onbestraft blijven, benadrukt Tamar Fischer, criminoloog aan de Erasmus Universiteit.

Zij deed onderzoek naar straatintimidatie in Rotterdam en hoorde veel ernstiger voorbeelden van 'pikpraat' (de Rotter- damse campagneterm voor vunzige opmerkingen op straat) dan het geval van El F. Dat ging onder meer om 'in het nauw drijven' of letterlijk om seks worden gevraagd. Ze vermoedt dat het afschrikkende effect van de veroordeling niet groot zal zijn.

"De pakkans is klein. En je kunt het makkelijk verplaatsen naar ongeziene plekken."

3. Moet de wet niet landelijk worden inge­voerd?
Dat willen de actiegroepen maar al te graag. Er ligt een wetsvoorstel van PvdA-Kamerlid Lodewijk Asscher en CDA'er Madeleine van Toorenburg. Het zou nogal wat uitmaken, benadrukt Van Onzenoort. Want de gemeente kan het democratisch recht van de vrijheid van meningsuiting niet inperken, dat kan alleen de 'formele wetgever', de landelijke overheid.

Criminoloog Fischer vraagt zich af of het uitmaakt. "Het hangt ook af van hoeveel lokale overheden erin investeren. Rotterdam handhaaft, omdat het prioriteit heeft. Het moet geen heksenjacht worden."

4. We gaan flirten toch niet helemaal verbieden?
Nee, natuurlijk niet. Met flirten is niets mis. "Voor flirten is wel interactie nodig," zegt criminoloog Fischer. "Er zijn ook vrouwen die zeggen het juist erg te vinden als fluiten en naroepen wordt verboden, maar het is per vrouw verschillend."

Voor sommige vrouwen is fluiten al bedreigend, omdat ze niet weten wat erna komt. Je kunt er niet vooraf objectief over oordelen.

Er waren vrouwen in het onderzoek die zeiden het minder erg te vinden als een knappe man hen aanspreekt dan als het een minder aantrekkelijke is. "Leg dat maar eens juridisch vast," zegt Fischer.

5. En hoe gaat het in Amsterdam?
Amsterdam was de eerste gemeente in Nederland die een sisverbod in de APV opnam, maar er is nog geen sanctie uitgedeeld. In juni schreef waarnemend burgemeester Jozias van Aartsen nog een brief aan de raad waarin het beboeten van daders tot zeker 2019 is uitgesteld. Er was meer tijd nodig voor het opleiden van handhavers die overtreders op heterdaad moeten betrappen.

In de tussentijd is er nog niets veranderd, beves­tigt een woordvoerder van burgemeester Femke Halsema.

Criminoloog Tamar Fischer. Beeld RV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden