Plus

Hoe moet je fooi geven? Tips voor tips

Hoe zit het met fooi geven: waar doe je het wel, wie geef je niet en hoeveel moet het eigenlijk zijn? De etiquette van het 'tippen'.

Beeld Rein Janssen

Dingdong. Aan de deur en op een pruttelende scooter de koerier van Thuisbezorgd. Binnen het kwartier, een nieuw ­record. Hoeveel was het? 16 euro. Hier is 20 en houd het wisselgeld maar, voor de snelle service.

Duim omhoog en weg is ie weer. Helm half op het hoofd, zigzaggend door het verkeer, op naar de volgende klant.

"Dat is toch gewoon zijn werk," zegt mijn vriendin als de fooi aan tafel ter sprake komt. "Ja, maar hij heeft zich ­gehaast en ik sterf van de honger," breng ik ertegenin.

We belanden in een discussie over wie je wel en wie je geen fooi geeft. Over de ober en serveerster zijn we het eens; die wel. Maar verder? Ook de taxichauffeur en de bezorger? Of de kapper en de glazenwasser?

Meer Nederlanders stoeien met fooi geven, zegt Anne-­Marie van Leggelo, etiquette-expert en directeur van Het Etiquette Bureau in Wassenaar.

Nederland kent een beter minimumloon en hier is fooi geven niet verplicht. De vuistregel is om in cafés en restaurants 5 à 10 procent op de rekening te geven. Maar dat staat niet in steen geschreven.

"Het is vooral een kwestie van aanvoelen," zegt Van Leggelo. "Ben je tevreden over de service, dan geef je fooi. Niet? Dan laat je het achterwege."

Fooi hoeft overigens niet altijd achteraf te worden verrekend. Vooraf mag ook en kan zelfs in je voordeel werken, bijvoorbeeld in een hotel.

"Daarmee kweek je goodwill ­onder het personeel en ben je verzekerd van goede service," aldus Van Leggelo. "En of je de fooi nu voor of na geeft, het bedrag hoeft niet te verschillen".

Wie wel, wie niet?
Bagagedragers geef je per keer 1 euro voor het verslepen van je koffers, kamermeisjes 2 euro per overnachting. Het geld laat je in de kamer achter.

"Maar ook hier geldt: alleen als de service goed is," aldus Van Leggelo.

Hoe zit het met de taxichauffeur en de krantenbezorger? Of de kapper en de glazenwasser? Bij de taxichauffeur rond je het verschuldigde bedrag naar boven af, maar ­alleen als je veilig bent aangekomen en de rit prettig was. Ook de Uberchauffeur kan een extraatje gebruiken.

Hoe hoort het eigenlijk? Etiquette-expert Anne-Marie van Leggelo geeft 5 tips.

1. Stort nooit je kleingeld uit op tafel. Dat is not done.
2. Geef hele of halve euro’s. Beloon goede service in het buitenland met briefgeld.
3. Rond altijd af naar boven.
4. Elektronisch betalen heeft ertoe geleid dat mensen minder fooi geven. Pin iets extra’s of zorg dat je cash geld bij je hebt.
5. Fooi wordt in de meeste restaurants eerlijk verdeeld onder het personeel – van serveerster tot kok. Is het eten goed, maar de service slecht en zie je af van fooi, dan ­benadeel je het keukenpersoneel.

Krantenbezorgers worden slecht betaald. Toch ligt elke middag het nieuws op de mat - weer of geen weer. "Daarom is het bij de nieuwjaarswens fatsoenlijk om hem of haar minstens 1 euro te geven," aldus Van Leggelo.

Kappers hoef je geen fooi meer te geven, dat is door de ­gestegen tarieven verleden tijd. Soms krijgt hij nog ­weleens een fooitje, zegt herenkapper Sjonnie Stroosnijder uit Zuid.

"Maar in dat geval alleen nog van de oudere garde, van de jongeren hoef je het niet te verwachten. Dat is echt iets van vroeger".

Ook de glazenwasser heeft pech. "Fooi? Nooit," zegt de Amsterdamse glazenwasser Boy Bolderman. "Daar zijn de mensen te zuinig voor."

En de pizzakoerier dan? "Ja," zegt Van Leggelo. "Maar daar spelen de meeste bezorgers al handig op in: de gerekende bedragen zijn zelden rond, waardoor je al snel meer uitgeeft."

Maar wat nu als je online al heb betaald? De etiquette-­expert: "Dan siert een extraatje cash, behalve als de bestelling lang op zich heeft laten wachten. Dan natuurlijk niet."

Service non compris

Nederlanders staan in het buitenland niet bekend als gulle gevers. Hoeveel fooi geef je op vakantie?

Duitsland: Horecapersoneel wordt er goed ­betaald. Fooi wordt gewaardeerd, maar is niet verplicht. Bij uitstekende bediening: 10 procent.

Frankrijk
: Daar is de service vaak al in de prijs ­inbegrepen. Zo niet, dan staat er op de bon 'service non compris'. In dat geval wordt een fooi van ongeveer 10¿procent verwacht.

De Verenigde Staten
: In de VS is personeel afhankelijk van 'tips', omdat de lonen lager zijn. 20¿procent is standaard in restaurants. Soms is de tip inclusief. Taxi's: 10 tot 15 procent van de ritprijs.

Zuid-Europa:
In Griekenland en Portugal is 10 procent gangbaar. Minder kan worden opgevat als een belediging. In Spanje verwacht men geen fooi, al laten de meeste mensen 5 procent cash achter. Bij de Italianen is de fooi meestal bij de prijs inbegrepen.

Oost-Europa:
Ook daar is fooi niet verplicht, met uitzondering van Hongarije en Oekraïne, waar men rekent op 5 à 10 procent.

Let op! Er zijn landen waar ze fooien niet waarderen, zoals in Japan. Daar ervaart men fooi als een grove belediging. Ook in China en Vietnam zit men er niet op te wachten. Al verandert dat wel met het opkomende toerisme.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden