Hoe moet het nu verder met deze lastige dossiers?

Nu Van der Laan is weggevallen, zal een plaatsvervanger zijn taken overnemen. Op sommige dossiers had hij echter eigenzinnige ideeën, die zijn opvolgers niet altijd kunnen of willen overnemen.

Van der Laan had op sommige dossiers eigenzinnige ideeën, die een opvolger niet altijd zal kunnen of willen overnemen.Beeld ANP

De Top 600-aanpak of de Treiteraanpak: Van der Laan is er de afgelopen jaren groot en geliefd mee geworden. Ze zullen nog lang bestaan, omdat ze succesvol zijn en de raad er jarenlang enthousiast mee heeft ingestemd. Maar door zijn ongekende populariteit en dominante houding kon Van der Laan zich meer veroorloven dan andere bestuurders. Het zorgde soms voor eigenzinnige standpunten, waar een opvolger niet automatisch mee wegkomt.

Aanslagen
Na elke aanslag in Europa rijst ook in Amsterdam de vraag: wat moet er gebeuren om zoiets hier te voorkomen? Van der Laan was altijd zeer terughoudend met het afkondigen van nieuwe veiligheidsmaatregelen als een terrorist elders in Europa had toegeslagen.

Sterker nog, in december 2016 liet hij de betonblokken rond de kerstmarkt op het Museumplein zelfs weghalen, toen de exploitant die had neergezet in reactie op de aanslag in Berlijn. "Een open en vrije samenleving helemaal invullen met meer beveiliging, dan beland je in een politiestaat en dat is wat we nu net niet willen," zei hij.

Het is maar de vraag of een plaatsvervanger op de bange momenten na terreur de moed heeft om die aanpak vast te houden. Want de roep om extra maatregelen is kort na een aanslag altijd sterk.

Vluchtelingen
Amsterdam is een barmhartige stad voor vluchtelingen. Maar anders dan steden als Utrecht of Groningen weigerde Van der Laan gezonde uitgeprocedeerden meer te geven dan bed, bad en brood. Het bieden van 24 uursopvang zou leiden tot een toestroom van illegalen, ook zou het draagvlak in de stad erdoor verslechteren, vreesde hij.

Hij verdedigde deze rode lijn door afwisselend op te trekken of hard te botsen met een meerderheid in de raad, die eigenlijk voor 24 uursopvang is. Een plaatsvervanger moet van goeden huize komen om de ongeduldige raad nog langer van zich af te houden.

Straatintimidatie
Ook wel bekend als het sisverbod, waarmee Van der Laan vorig najaar de harten stal van vooral vrouwelijke Amsterdammers die het zat waren op straat nagefloten of gesist te worden. Een verbod, gebaseerd op een idee van oud-raadslid Dilan Yesilgöz, is inmiddels door Van der Laan opgenomen in de APV; de handhaving is dit najaar van start gegaan.

Maar Van der Laan is altijd eerlijk geweest over de juridische houdbaarheid. Vooral het Europees Hof voor de Rechten van de Mens zou weleens roet in het eten kunnen gooien, vreesde hij. De invoering van een sisverbod is juridisch pionieren, waarvoor niet alleen bestuurlijke lef maar ook juridische kennis van zaken nodig is.

Die eigenschappen had Van der Laan te over, maar het is niet gezegd of zijn opvolgers het vernuft hebben om iets nieuws te proberen als rechters het sisverbod onderuithalen.

Brandweer
Brandweermannen zijn de helden van het grote publiek, maar kunnen lokale bestuurders soms behoorlijk wat hoofdbrekens opleveren. De laatste jaren wordt geprobeerd de behoorlijk royale arbeidsvoorwaarden van het brandweerkorps te versoberen, waar vakbonden en de ondernemingsraad fel op tegen zijn. Inmiddels heeft Van der Laan ook de gesloten en soms zelfs discriminerende cultuur binnen het korps aan de kaak gesteld.

Het leidde tot een publicitair moddergevecht, dat nog niet is beslist. Een plaatsvervanger moet het maar durven om nee te blijven zeggen tegen de mannen die als het moet een brandend huis binnenlopen.

Dat durven eigenlijk alleen bestuurders die net zo stevig in hun schoenen stonden als Eberhard van der Laan.

Lees ook:

- De opvolging van burgemeester Eberhard van der Laan belooft een netelige kwestie te worden, die nog maanden zal duren. Hoe verloopt de opvolging van Van der Laan?

- Op het stadhuis gaat Eberhard van der Laan de geschiedenis in als de burgemeester die net zo lang doordramde tot het onmogelijke mogelijk werd ­- met steun van aanvankelijke tegenstanders. Enkele anekdotes.

- Eberhard van der Laan is op 62-jarige leeftijd overleden. Volg hier alles over het overlijden van de burgemeester.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden