Plus

Hoe komt het dat suffe merken ineens hip worden?

Ooit waren het schoenen voor leraren, agenten en mensen met moeilijke voeten, nu lijken ze te worden omarmd door de voorhoede van de sneakerscene. De wederopstanding van de degelijkheid.

In Amsterdam en in Londen worden 50 paren verkocht van Patta's versie van de Rainbow, de klassieker van Mephisto Beeld Mephisto/Patta

"Een 1 aprilgrap?" zegt verkoper Berano verbaasd en een beetje verontwaardigd. Bij sneakerwinkel Patta op de Zeedijk nemen ze schoenen bloedserieus. En dus is er niks grappigs aan de samenwerking tussen Patta en Mephisto. "Het is gewoon een toffe schoen."

Mephisto is al decennia het schoenenmerk voor mensen met moeilijke voeten, parkeerwachters en aardrijkskundeleraren. Maar inmiddels zijn de orthopedische schoenen omarmd door de voorhoede van de hippe sneakerscene.

In september zette Guillaume 'Gee' Schmidt, oprichter van Patta, een foto van de Mephisto's op Instagram. Zijn volgers leken enigszins in verwarring: moest dit worden gezien als ironie of was Gee, wiens winkel geldt als het walhalla voor sneakerfreaks, de trend opnieuw ver vooruit?

Herwaardering
Vandaag presenteert Patta een eigen versie van de Rainbow, zoals het klassieke model van de Mephisto's heet. Het minieme kleurverschil dat deze versie van de schoen zo speciaal maakt is alleen voor de kenner te zien. Vijftig worden er verkocht in Amsterdam, vijftig in Londen. Hyperexclusief dus, in deze scene altijd een pre.

Wat verklaart de interesse van sneakerliefhebbers in de Mephisto's? Het comfort van de schoen staat buiten kijf, en met een beetje goede wil zou je ze authentiek kunnen noemen, maar hip? "Het maakt niks uit of iets hip is of niet," legt Berano uit, terwijl hij de schoen zorgvuldig terug in de doos stopt. "Je moet dragen wat je tof vindt, dat is ons motto. Het gaat om zelfvertrouwen, dat is de hiphopattitude."

De herwaardering van comfort en ambachtelijkheid is een beweging die al langer gaande is. Net als het hip maken van wat voorheen als tuttig werd beschouwd. Normcore heet deze trend, bedacht door het New Yorkse trendbureau K-Hole. Denk ook aan: de Birkenstocksandaal, de Crocs (beide inmiddels weer uit), slobbertruien en witte sokken in Adidasslippers. En nu dus ook de stevige stappers van Mephisto.

Exclusief
Op het hoofdkantoor van Mephisto in Sarrebourg, een slaperig stadje in Noord-Frankrijk waar oprichter Martin Michaeli zijn schoenenimperium in 1965 begon, kregen ze vorig jaar langzaam iets in de gaten van de toegenomen belangstelling voor hun paradepaardje.

Plotseling werd de Rainbow gespot op modeblogs. En bladen als Elle en Esquire belden op. Of ze een paar konden krijgen voor een fotoshoot. En niet in de nieuwe vrolijke kleurtjes die Mephisto net op de markt had gebracht, nee, de zwarte.

"Wij wisten niet wat we meemaakten," zegt Christine Steindl, die op de marketingafdeling van Mephisto de aanvragen binnenkreeg. "Er ontstaat een wereldwijde hype rond onze schoenen, zonder dat wij daar iets voor hebben gedaan. Uncool is blijkbaar het nieuwe cool."

Adidas Adilette Beeld Adidas

Mephisto is trots op de samenwerking met Patta, maar de plotselinge populariteit stelt het bedrijf ook voor problemen. "We kunnen al nauwelijks aan de vraag voldoen. Onze schoenen zijn handgemaakt en we kunnen de productie niet opeens enorm opvoeren."

Voor Mephisto mag dat dan een probleem zijn, voor de sneakerfreaks is dat juist goed nieuws. Immers: hoe exclusiever de schoen, hoe beter. Het is een van de vele paradoxen van de mode: het verlangen naar gemeenschappelijkheid en uniciteit gaat hand in hand. Erbij horen door anders te zijn.

Minder van bovenaf
Trends zijn van alle tijden, maar het ontstaan ervan is door de jaren heen veranderd. Waren het voorheen de ontwerpers die het modebeeld dicteerden, nu hebben de bloggers de macht in handen. Instagram is minstens zo belangrijk als de fashionweek in Milaan.

"Internet heeft de democratisering van mode een enorme versnelling gegeven," zegt Anneke Smelik, hoogleraar visuele cultuur aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. "In de 18de eeuw was de adel de avant-garde, rond 1850 bepaalde de haute couture uit Parijs de mode, later werden het filmsterren die voorschreven hoe we on kleden. Sinds de jaren zestig van de vorige eeuw zie je dat mode steeds minder van bovenaf wordt opgelegd."

Sterker nog: inmiddels speuren de grote modehuizen minutieus Instagram- en Pinterest­accounts af op zoek naar de laatste ontwikkelingen onder jongeren in Berlijn, nieuwe undergroundculturen in Brooklyn en het straatbeeld in Tokio.

Straat
Bovendien volgen trends elkaar in razend tempo op, wat het voorspellen nog moeilijker maakt. Trendwatchers zoals Lidewij Edelkoort, die heel intuïtief werkt en voorspelt wat over twee jaar de trend is, dat is niet meer van nu.

Trend­bureaus houden nu permanent bij wat er gebeurt. Het belangrijkste is WGSN, dat dagelijks foto's plaatst van de laatste wereldwijde trends. Toegang tot de website is voor merken van vitaal belang, en daar hangt dan ook een prijskaartje aan: inloggen kost 2000 euro.

Ook stylist Fred van Leer haalt zijn inspiratie allang niet meer van de catwalk, maar van de straat en van blogs. Daar gebeurt het. "Witte sokken in ouderwetse slippers was jarenlang een no-go, maar tegenwoordig zie je er allemaal hippe boys mee lopen. Gucci springt daarop in, die komen nu ook met een eigen slipper."

Birckenstock Arizona Beeld Birckenstock

Maar, waarschuwt Van Leer, lang niet iedereen komt weg met die camperlook. "Een advocaat op de Zuidas met witte sokken in slippers is geen gezicht, jonge creatievelingen staat het heel leuk."

De unieke esthetiek van de Mephisto
Wat Van Leer maar wil zeggen: of iets wel of geen mode is, valt niet los te zien van de context. Wie ze draagt, op welk moment en op welke plek is cruciaal. De aardrijkskundeleraar die maandagmorgen op zijn Mephisto's het klaslokaal binnenstapt zal door zijn leerlingen niet opeens als stijlicoon worden gezien. En juist op de camping zal de witte sok in de slipper niet zo snel als hip worden herkend.

'Juist door dingen uit hun context te halen krijgen ze een andere betekenis,' schrijft 'Gee' op de site van Patta over de Mephisto. 'Mijn eerste herinneringen aan deze schoen gaan terug naar mijn jeugd. Leraren, agenten en verpleegsters droegen ze. Ik was toen al gefascineerd: Mephisto's hebben een unieke esthetiek.'

Bij zijn Instagramvolgers is de aanvankelijke scepsis verdwenen. 'Hoe kan ik deze kopen in New York City?' vraagt een sneakeradept. 'Respect dat Patta wederom de eerste is die de stap neemt.' Sommigen houden nog steeds rekening met een 1 aprilgrap. 'Volgend jaar op precies deze datum een collab met Crocs?'

Crocs Classic Beeld Crocs
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden