Column

Hoe komt het dat er tegenwoordig geen echte staatsmannen meer zijn?

Ooit was ik als jong verslaggever aanwezig bij een partijcongres van D66. Hans van Mierlo zou er spreken.

In die tijd speelde de boekenrecensent en schrijver Aad Nuis nog een rol in de politiek. Ik weet niet of hij toen al staatssecretaris was of niet.

Ik kende Nuis een beetje, want ik had hem ontmoet op een receptie van het studentenblad Propria Cures. Daardoor kon ik hem wat gemakkelijker aanspreken. Ik weet nog hoe ik dat in mijn jeugdige, studentikoze overmoed deed: 'Aad, wat een gelul allemaal, zeg. Waar gaat het hier eigenlijk over?'

Nuis was een lieve man en wilde mij dat geduldig uitleggen. Daarom nam hij me mee naar een kamertje, waar, tot onze verbazing, Van Mierlo zat. Die werkte aan zijn speech. Ik stelde mij voor, waarna Van Mierlo Nuis even nodig had - ik mocht er best bij blijven zitten.

Het gesprek tussen Van Mierlo en Nuis ging zo: 'Aad, ik citeer hier Shakespeare. 'Our doubts are traitors, and make us lose the good we oft might win, by fearing to attempt.' Waar komt dat citaat ook alweer vandaan en kan ik het in het Engels zeggen?'

'Eh ... volgens mij komt het uit Measure for measure. Ik zou het citaat gewoon zo laten, Hans. Iedereen begrijpt wel wat je bedoelt.'

Ik was verbluft. Wat een kennis van zaken, van literatuur! Wat een politicus moest die Van Mierlo zijn. En dat Nuis dat zomaar wist!

Ik durf nu wel te onthullen dat ik Van Mierlo bij die gelegenheid geen echte politieke vraag meer durfde te stellen. Ik liet het bij: 'Mijnheer Van Mierlo, wat is het belang van dit congres?' En meer van dat soort vragen. Ik wilde niet het risico lopen dat ik van tafel geveegd zou worden.

Ik vraag me toch echt af wie tegenwoordig zo'n charisma en zo'n allure heeft. Hoe komt het (om de vraag zelf maar te beantwoorden) dat er tegenwoordig geen echte staatsmannen meer zijn? Zit dat in het onderwijs? In het politieke systeem?

Vandaag worden vijf partijcongressen gehouden. Ik weet nu al dat niemand daar werkelijk begeesterend zal spreken, al zullen de applausmachines op volle toeren draaien.

Ik zal op de grote speeches letten, want vrienden, Romeinen, landgenoten, ik kom hier om Ceasar te begraven, niet om hem te prijzen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden