Plus Analyse

Hoe KLM terug wil aan de macht bij Air France-KLM

Een terugkeer naar de hoogtijdagen van Air France-KLM, daar hoopt KLM op. Met een Franse topman die zich ontfermt over de chaos bij Air France en een Nederlandse rechterhand die het bedrijf op koers houdt.

Beeld ANP

KLM grijpt de crisis bij het moederbedrijf aan om haar macht binnen Air France-KLM te herstellen. Ze gooit, met de voor het concern allesbeslissende volgende week in aantocht, een balletje op om de organisatie radicaal om te gooien.

Omdat nu alle problemen binnen het moederbedrijf veroorzaakt worden door Air France, dat wankelt door jaren wanbeleid en rabiaat vakbondsverzet, zouden die problemen chefsache moeten worden; de nieuwe (Franse) bestuursvoorzitter van het concern moet ook weer topman van Air France worden en zijn tijd zoveel mogelijk aan het probleemkind besteden.

Om tegelijkertijd de versterkte concurrentie het hoofd te bieden zou een covoorzitter zich bezig moeten houden met de koers, toekomst en strategie van het concern.

Succesjaren
Die nummer twee zou, gezien de successen die KLM de afgelopen tijd viert, een Nederlander én KLM-topman moeten zijn: Pieter Elbers. Die refereerde deze week tegenover het personeel ook al aan die geslaagde oerjaren. 'De jaren 2004-2008 waren in veel opzichten een succes; zowel financieel als voor onze klanten. De combinatie heeft KLM geen windeieren gelegd.'

Met het voorstel wil KLM terug naar de dienstbare moeder die Air France-KLM bij zijn geboorte nog was. Toen de maatschappij in 2004 door Air France werd overgenomen, kreeg de holding een tweehoofdige top: de Fransman Jean-Cyril Spinetta als topman en hoofd van Air France, Nederlander en KLM-baas Leo van Wijk als nummer twee.

Sindsdien trokken de Fransen de macht steeds verder naar zich toe. Nu heeft Air France-KLM een Franse topman en een bestuur met negen Fransen en vier Nederlanders. Dat is een bleke weerslag van de verhoudingen in het concern, waar KLM goed is voor 40 procent van de omzet en 60 procent van het bedrijfsresultaat.

Masseren en boos worden
Veel machtsmiddelen om het scenario tot uitvoer te laten brengen heeft KLM niet. De Nederlandse staat - met een belang van 6 procent in KLM - heeft weinig in de melk te brokkelen, en behalve het overtal in het bestuur hebben de Fransen ook een overtal bij de commissarissen.

Desondanks kreeg KLM het meermaals voor elkaar onwelgevallige besluiten van die francofone bestuurslagen te ontmantelen. Ze voorkwam onder meer dat het moederbedrijf zich over de goedgevulde KLM-kas ontfermde en dat 'Parijs' Transavia inlijfde.

De methode: op alle fronten overleggen, masseren, soms boos worden, soms dociel reageren. Daarin heeft ook de politiek een functie, vooral omdat die in Frankrijk zo'n bepalende rol heeft in 'staatsbedrijven'. Het telt dat verkeersminister Cora van Nieuwenhuizen en - vrijdag - minister Wopke Hoekstra van Financiën met hun Franse tegenhangers overleggen.

Risico's zijn er ook. Een organisatorische terugkeer naar de basis is nog geen alles beslissend reddingsplan; de sleutel tot succes ligt in een verandering van de machtsverhoudingen bij Air France-KLM.

De Fransen kunnen ook volhouden dat er meer dan twee man nodig zijn om het concern te besturen. En zelfs als er weer een slanke, tweekoppige top komt, is nog niet gezegd dat de nummer twee een Nederlander zal zijn, alhoewel Air France-KLM zich nauwelijks kan veroorloven de tot nu inschikkelijke Nederlanders nog verder te bruuskeren.

Vertrek lost niets op

Uit Air France-KLM stappen is voor KLM geen reële optie. Het moederbedrijf bezit immers 49 procent van de KLM-aandelen en 93 procent van het stemrecht.

In principe kan een ridder op het witte paard (Delta Air Lines, Emirates) in Parijs aankloppen. Hun bod zal op basis van de financiële prestaties van KLM ten minste een kleine 5 miljard euro moeten bedragen.

Maar de luchtvaartgroep zal nimmer het succesnummer willen kwijtraken, en al helemaal niet overdoen aan een concurrent. En dan nog is het de vraag of KLM onder een ander juk beter af zou zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden