Plus Opinie

Hoe gay is de Gay Pride?

Wat begon als een uitbundig feestje van en voor homo's, is uitgegroeid tot een carnaval voor iedereen. Is de Gay Pride daar wel bij gebaat? De meningen zijn verdeeld, blijkt uit de woorden van Vera Bergkamp en Botte Jellema.

Half ontblote mannen in leren outfits; een veelgehoord stereotype over de Gay Pride Beeld Moker Ontwerp

Vera Bergkamp: 'Half ontblote mannen? Gay Pride is zoveel meer'

Een commercieel feest, gericht op seks, met half ontblote mannen in leren outfits. Hoe vaak heb ik dat stereotype over de Gay Pride niet gehoord! Niet geheel onbegrijpelijk, want hoe vaak is dat inderdaad niet het beeld in het avondnieuws van de botenparade in Amsterdam. Maar wie zelf komt kijken, zal zien dat de Gay Pride zoveel meer is.

Al jaren vaar ik zelf mee, eerst als voorzitter van lhbt-belangenorganisatie COC, nu als Kamerlid voor D66. Elk jaar zie ook ik de boten die zich expressief presenteren. Ik vind het prachtig. Want de Gay Pride is tenslotte ook een feest. Daar horen feestelijke outfits en frivoliteiten bij. Die kunnen de belangrijke boodschap versterken dat iedereen in Nederland én de wereld zichtbaar zichzelf moet kunnen zijn.

Elk jaar weer ben ik onder de indruk van de diversiteit van de boten. Vorig jaar nog koos het COC ervoor om aandacht te vragen voor de 'aanstootgevende' kus tussen homo's en lesbiennes. Een terechte keuze. Uit recent onderzoek blijkt dat 33 procent (!) van de Nederlanders het aanstootgevend vindt als mannen elkaar op straat zoenen. Daar valt dus nog een wereld te winnen.

Daarom is het ook van groot belang dat steeds meer organisaties meevaren. Ik krijg altijd kippenvel van de boot vol mannen en vrouwen van Defensie in hun uniformen. En elk jaar is er wel een primeur. In 2006 voeren voor het eerst politieke partijen mee, waaronder D66. In 2013 deed de voetbalwereld voor het eerst mee met een KNVB-boot, vorig jaar de eerste vluchtelingenboot. En dit jaar is de primeur voor de Europese Commissie. Dat toont het brede en innovatieve karakter van de Canal
Parade aan.

Vera Bergkamp (45) was voorzitter van het COC. Thans is ze Tweede Kamerlid voor D66. Beeld anp

Maar deelname is niet vrijblijvend. Ik vind het prachtig dat de Europese Commissie dit jaar in Amsterdam meevaart, maar waarom was ze niet vertegenwoordigd op de Prides dit voorjaar in bijvoorbeeld Oekraïne en Litouwen? Daar is het met de acceptatie van lhbt's veel slechter gesteld dan bij ons. Van partijgenoten Sophie in 't Veld en Pia Dijkstra die daar meeliepen, hoorde ik de indrukwekkende verhalen. In Kiev waren 6.000 politieagenten aanwezig om 1.500 deelnemers te beschermen. Deelname van de Europese Commissie dáár zou een nog veel krachtiger signaal zijn. Ongetwijfeld zal de boot van de Europese Commissie veel aandacht krijgen.

Maar voor mij zit de kracht ook in hetgeen minder prominent in beeld komt. Ik vind het bijvoorbeeld belangrijk dat de voorvechters van het eerste uur een plek hebben. Ik betreur dat café 't Mandje van de Amsterdamse Zeedijk dit jaar niet meevaart. De vroegere eigenares Bet van Beeren (1902-1967) kwam er zelf openlijk voor uit dat ze op vrouwen viel, in een tijd dat dat nog niet geaccepteerd was. Het café had als een van de eerste een plekje in de Parade. Deze kleine organisaties mogen niet worden verdrukt. Ik reken erop dat de boot van 't Mandje er volgend jaar wel weer bij mag zijn.

Is de Gay Pride een commercieel feest, gericht op seks, met half ontblote mannen in leren outfits? Ik nodig iedereen uit om zelf te komen vaststellen dat het zoveel meer is: een dag waarop we samen aandacht vragen voor de gelijkwaardigheid van lhbt's in Nederland én daarbuiten. Ook hetero's. Juist hetero's. Want sociale acceptatie kan alleen succesvol zijn als iedereen meedoet.

Botte Jellema: ''Wat betekent het feest voor jongens in Friesland?'

Op de lijst van tachtig boten die dit jaar meevaren met de Canal Parade, is er één die mij bijzonder opvalt: de 'Marokkaanse Boot'. Hij vaart voor de tweede keer mee. Hoe opwindend meevaren voor de overige deelnemers ook zal zijn, dit is veruit de spannendste. En deze boot komt wat emancipatie­boodschap betreft het dichtst bij waar de oorspronkelijke Gay Pride van 1970 in New York over ging.

Het betekent veel, dat in Amsterdam de mensen op de boten en langs de route feest vieren. Het is fantastisch dat dit bestaat; het is uniek. Maar het zijn boten zoals de Marokkaanse boot die dat bij uitstek tonen. Zoals vaak, heb je contrast nodig om het te zien.

De eerste Gay Pride in New York werd georganiseerd naar aanleiding van de rellen bij het café Stonewall-Inn, waar homo's, lesbiennes en travestieten na jaren van pesterijen door de politie besloten het niet langer te pikken. Het was de eerste keer dat dit gebeurde, en betekende wereldwijd het begin van homo-emancipatiebewegingen. Ook in Amsterdam.

Botte Jellema (39) is journalist en presentator, onder meer bij VPRO's 'Nooit meer slapen'. Beeld -

Al heel vaak is de Amsterdamse Gay Pride en onze Canal Parade bekritiseerd om haar carnaval, commercie en schijnbare oppervlakkigheid. Amsterdam heeft last van het feit dat de Canal Parade tweeëntwintig jaar geleden is losgekoppeld van de Roze Zaterdag. Die is nadrukkelijker verbonden met 'Stonewall', maar vindt elk jaar in een andere Nederlandse stad plaats. Amsterdam heeft vooral het feest.

Dit jaar was de Roze Zaterdag terug in Amsterdam. Ik liep mee met de Pride Walk, de demonstratietocht die een serieuze boodschap wil uitdragen, waar de meeste deelnemers zich ook bewust van waren. Ook de gebeurtenissen in Orlando vorige maand, hebben velen met de neus op de feiten gedrukt: er is in de wereld veel homohaat en die kan zeer gevaarlijk zijn.

Ook in Nederland gaat het met de acceptatie van lhbt's minder goed dan je met een snelle blik op de Canal Parade verwacht. Lhbt-jongeren doen vier tot vijf keer zo vaak een poging tot zelfmoord als hun leeftijdgenoten. Dat zijn dramatische cijfers, voor het land dat viert dat het er vijftien jaar geleden mogelijk werd om te trouwen met personen van hetzelfde geslacht.

Het valt niet altijd mee om de kern van de Gay Pride te zien, in zo'n parade met elektronische dansmuziek, confetti en expliciet fetisjisme. Wat heeft het te maken met protest tegen homohaat, geaardheid, of met homo-acceptatie? En wat draagt het eraan bij?

Kunnen jonge mensen die worstelen met hun geaardheid en rolmodellen zoeken, zich identificeren met wat er zoal op de Canal Parade is te zien? Ik vraag het me af. Het is nog altijd belangrijk dat er nagedacht wordt over wat de Amsterdam Gay Pride kan betekenen voor de jongens in Friesland of op de Veluwe. Of meisjes in Nieuw-West, en ook Barlaeusleerlingen.

Het is prachtig dat er spectaculaire boten meevaren die over fetisjismes gaan of goedbedoelde reclamewerken zijn voor banken, media- of nutsbedrijven, maar laat het de oorspronkelijke boodschap van Gay Pride niet overstemmen. Ik hoop dat de echte aandacht vooral uitgaat naar de boten die minder opvallend zijn. Waar de muziek misschien minder hard staat, maar het spektakel vooral in de boodschap zit.

Boten zoals de Marokkaanse boot. Kijk maar eens een tijdje naar die ene jongen of meid die er wat stilletjes op staat. En bedenk dan wat voor verhaal daar achter schuil gaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden