Hoe een parkeerplaats het grootste olifantenverblijf werd

Met de documentaire Olifanten Op De Parkeerplaats toont NH-journalist Robert Jan de Boer de afbraak van de roofdierengalerij en de aanbouw van het grootste buitenverblijf voor olifanten dat Artis ooit heeft gekend.

Deze zomer nam matriarch Thong Tai met dochters Yindee en Sanuk de nieuwe zandvlakte met een grootse vijver in gebruik. Beeld anp

'Wanstaltig. Onbeholpen." Met die woorden beschrijft oud-dierenverzorger Willem Meijlink het olifantenverblijf van Artis in de jaren zestig. "Maar het had ook iets gezelligs. Het brommende geluid van de dieren als je binnenkwam. O, er zaten trouwens ook heel veel ratten."

In zijn documentaire Olifanten Op De Parkeerplaats toont programmamaker Robert Jan de Boer (55) de totstandkoming van het nieuwe olifantenverblijf in de Amsterdamse dierentuin. Deze zomer nam matriarch Thong Tai met dochters Yindee en Sanuk de nieuwe zandvlakte met een grootse vijver in gebruik. Aan de riante uitbreiding is vijf jaar gewerkt en de roofdierengalerij moest wijken in de zoektocht naar meer ruimte. Ook een deel van de parkeerplaats is opgeofferd.

Roofdierengalerij
"Die verbouwing vond grotendeels achter de schermen plaats en uit het zicht van het publiek," zegt De Boer. Terwijl juist de overgang van oud naar nieuw de transitie tussen de dierentuin van vroeger en het park zoals het er nu bij ligt, mooi toont.

Olifantje Sanuk. Beeld anp

Olifanten Op De Parkeerplaats is het tweede deel van een onofficieel tweeluik. De Boer legde eerder het verdwijnen van de roofdierengalerij in de dierentuin vast. "Een typische erfenis uit de vorige eeuw, maar tegelijkertijd onlosmakelijk verbonden met het nieuwe perk voor de olifanten. Artis wordt liever niet meer geassocieerd met de beelden van jaguars, ijsberend over uitgesleten paadjes en presenteert des te gedrevener de nieuwe verblijven."

De Boer heeft een grote voorliefde voor dierentuinen - hij maakte jarenlang dierenprogramma's voor Tros en schreef meerdere boeken over Nederlandse dierentuinen. Hij leeft op van de oude verhalen uit dierentuinen. "Het zal ermee te maken hebben dat ik van huis uit historicus ben."

Het oude Artis
Maar juist bij het portretteren van de geschiedenis knelde het. Artis loopt niet te koop met de vergane glorie die op sommige plekken in het park nog te zien is. "Directeur Haig Balian zag mijn voorstel voor een documentaire over het oude Artis niet zitten. Toen zijn we tot een compromis gekomen: ik zou de aanbouw van het nieuwe olifantenverblijf volgen maar mocht ook in de archieven duiken."

Beeld anp

Dat is in de film, die zaterdag wordt uitgezonden, goed te zien. Met het verhaal van Jack toont De Boer de erbarmelijke omstandigheden waarin de eerste olifant van Artis verkeerde. Een verblijf 'als een kippenhok' en weinig afleiding. Met Jack liep het niet goed af: hij werd te wild en werd in 1849 afgeschoten.

Des te groter is het contrast met de weelde waarin de Amsterdamse olifanten tegenwoordig rondstappen. Voor de camera van Robert Jan de Boer verandert een grauw parkeerterrein in een plantrijke open plek met als hoogtepunt het enorme bassin waarin de dieren kunnen badderen.

Het ontwerp van landschapsarchitect Thijs de Zeeuw voldoet volledig aan de eisen die in de 21ste eeuw aan een olifantenverblijf worden gesteld. De Boer: "De dames hebben nu de ruimte. Meer ruimte dan ze ooit gewend waren."

Olifanten Op De Parkeerplaats, zaterdagavond, NH, 18.00 uur. Herhaling om 21.00 uur

Lees ook: Sanuk krijgt alle ruimte in nieuw olifantenverblijf van Artis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden