Plus

Hoe Denk drie zetels wist te veroveren

Na deze verkiezingen kan in elk geval één conclusie worden getrokken: Tunahan Kuzu (35) behoort tot de grootste politieke talenten van Nederland. Zijn partij Denk behaalde vanuit het niets drie zetels.

Tunahan Kuzu: eens een onopvallend Kamerlid, nu de leider van een partij met drie zetels Beeld anp

Het misbaar is groot. Hoe heeft het zover kunnen komen dat een man die lak heeft aan alle politieke conventies en zich ongegeneerd lijkt te scharen achter de Turkse despoot Recep Erdogan, zo veel steun heeft gekregen? Wat is zijn talent?

In Amsterdam is de partij van de Turks-Nederlandse nationalist Tunahan Kuzu met zeven procent van de stemmen de vijfde partij geworden, nog voor coalitiepartij SP en vlak achter de PvdA, de partij die zijn beweging heeft gebaard. In Den Haag en Rotterdam is Denk nu zelfs groter dan de sociaaldemocraten.

Keurige sociaaldemocratie
Menige linkse stemmer zal hebben opgekeken toen hij in aanloop naar de verkiezingen de stemwijzer invulde. Wat deed Denk daar tussen het vertrouwde lijstje PvdA, GroenLinks en SP? Wat is het eigenlijk voor partij?

Nog altijd van de keurige sociaaldemocratie, als je zo op het programma afgaat: voor onderwijs en fatsoenlijke zorg, voor eerlijk delen, rechtvaardigheid en duurzaamheid.

Een beetje wild hooguit als het gaat om diversiteit. Denk wil afschaffing van het woord allochtoon en een 'minister van Acceptatie' in plaats van Integratie. En elke gemeente verplicht een monument ter nagedachtenis aan de arbeidsmigratie. Een vrije dag met Suikerfeest.

Denk, zei oprichter Kuzu bij de presentatie van zijn partij in februari 2015, heet Denk 'omdat ze Nederlanders tot denken aan willen zetten'.
Een moslimpartij wilde hij het niet noemen. Wel: een partij waarbij heel veel moslims zich prettig zullen voelen.

Tunahan Kuzu, in 1981 als 'vakantiekindje' geboren in Istanboel, is van de derde generatie. Zijn grootouders kwamen in de jaren zestig naar Nederland, zijn vader was bankwerker in de haven van Rotterdam en later imam.

Kuzu is een uiterst intelligente man, opgegroeid in Maassluis en afgestudeerd in bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, in de stad waar hij vier jaar lid was van de gemeenteraad voor de PvdA. Werkzaam als adviseur bij het gerenommeerde PriceWaterhouseCoopers.

Reclame van Turkse zorgverzekeraar
Nederland hoorde voor het eerst van hem toen hij al geruime tijd deel uitmaakte van de PvdA-Kamerfractie. Een onopvallende figuur, eigenlijk. Kuzu was woordvoerder op het gebied van de geestelijke gezondheidszorg, maar dat werd hem door PvdA-leider Diederik Samsom ontnomen toen hij als Kamerlid bleek te figureren in een reclame van een Turkse zorgverzekeraar.

Het kwade bloed moet zich bij hem toen al hebben gezet. Kuzu, het jonge talent uit Rotterdam, had bij de verkiezingen van 2012 met een vooral op de Turkse achterban gerichte campagne 23.076 voorkeursstemmen gehaald en steeg op de PvdA-lijst van plek 27 naar plek 5. Maar met veel egards werd hij niet behandeld door zijn partij: de Turkse stem was binnen en dat was dat.

Boze Turkse Nederlander
Kuzu wist zich al snel verbonden met fractiegenoot Selçuk Öztürk, voormalig zakenman uit Roermond en de emotionele verpersoonlijking van de boze Turkse Nederlander. Een 'stuk uitgekotst halalvlees van een Turks varken', aldus zijn ex-PVV-collega Cor Bosman uit de Provinciale Staten van Limburg. Öztürk haalde in 2012 bijna tienduizend voorkeurstemmen en steeg van plek 39 naar 9, maar ook hij mocht plaats­nemen in de coulissen van de PvdA-fractie.

Eind 2014 besloot het duo dan maar tot een frontale aanval op partijgenoot, minister Lodewijk Asscher van Integratie. Die zou zich schuldig maken aan 'uitsluitingspolitiek', lieten ze weten via Turkse media als internetsite Sonhaber.nl. Asscher had het gewaagd zich kritisch uit te laten over de conservatief-religieuze Turkse Süleymancibeweging, Milli Görüs, Diyanet en de Fethullah Gülenbeweging.

Twee dagen duurde het voordat de bom barstte en de twee door Samsom uit de fractie werden gezet. "Moge Allah je straffen," voegde Öztürk zijn Marokkaans-Nederlandse fractiegenoot Ahmed Marcouch woedend toe.

Omgekeerde wasstraat
Verhalen: Kuzu en Öztürk zouden hun seculiere collega Keklik Yücel, woordvoerder Integratie, al jaren het leven zuur maken. Öztürk zou volgens een fractiegenoot nooit wat hebben gepresteerd. "Zijn grootste verdienste is dat er spiegels hangen in de lift." De twee hadden, bij de PvdA zijn krokodillentranen altijd ruimschoots voorhanden, 'nooit op de lijst gemogen'.

Kuzu, na het vertrek uit de fractie: "De PvdA is een omgekeerde wasstraat: je gaat er schoon in en komt er aan de andere kant besmeurd uit."

In de Tweede Kamer lieten de nieuwe fractie Kuzu/Öztürk onmiddellijk van zich horen door tegen een wet te stemmen die regelt dat mensen hun bijstandsuitkering verliezen als ze geen Nederlands willen leren. Via een hoofdelijke stemming probeerden ze te laten zien dat in de PvdA meer Kamerleden daar zo over dachten.

Polariseren
Intimidatie als handelsmerk. Polariseren, niet reageren op kritische vragen van media. Denk maakte filmpjes van 'moslimparlementariërs' die tegen moslimbelangen zouden stemmen. Öztürk vergeleek Wilders met een tumor en oud-fractiegenoten als Marcouch werden op internet bestookt met trollen. Kuzu zorgde dat hij in het parlementsgebouw de Israëlische premier Benjamin Netanyahu voor het oog van de camera's opzichtig geen hand gaf.

In een poging tot verbreden wist Kuzu niet alleen de Marokkaans-Nederlandse Farid Azarkan aan zich te binden, maar ook de Surinaams-Nederlandse Sylvana Simons. Ze haakte af nadat ze met de dood was bedreigd en de leiding van Denk op tafel bleek te dansen wegens de bijkomende publiciteit.

Simons onthulde eind vorig jaar in de Volkskrant met een uniek kijkje in de krochten van de partij dat Denk, zijn progressieve retoriek ten spijt, wel degelijk rekening houdt met het conservatieve deel van de achterban. "Denk," zei ze, "appelleert aan boosheid en gedijt bij polarisatie." Het is tegelijk de kracht en zwakte van Kuzu en zijn vrienden.

Lees ook: Kuzu: 'Niet alle Nederlanders zijn nazaten van nazi's'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden