Plus

Hoe de Italiaanse maffia van de Aalsmeerse veiling verdween

De Italiaanse maffia bleek tentakels te hebben in de bloemenveiling van Aalsmeer. Totdat groot onderzoek eind 2015 tot tientallen arrestaties leidde. De oogst van een geslaagd staaltje samenwerking.

Beeld Maarten Wouters/Getty Images

Een uurtje bij de hoofdentree maakt de massaliteit van de logistieke operatie voelbaar. Een gestage stroom vrachtwagens draait aanhoudend het terrein op en af van RoyalFloraHolland, locatie Aalsmeer: de bloemenveiling. 's Werelds grootste bloemenexporteur, ruwweg vierhonderd voetbalvelden groot. Al die rondcirkelende opleggers, dit moet de droom zijn van de internationale drugshandelaar.

Toch was niet voorzien dat de Italiaanse maffia greep had op de veiling, tot in september 2015 een groot onderzoek 'klapte' en in Italië 48 maffiosi van de 'Ndrangheta werden gearresteerd, de beruchte maffiatak uit het Zuid-Italiaanse Calabrië, de punt van de laars.

Die zaak draaide naast drugshandel onder meer om oplichting, valsheid in geschrifte, faillissementsfraude via 'plof-bv's', fraude via zogeheten btw-carrousels en witwassen.

Tientallen Nederlandse bloemenhandelaren en -transporteurs leden gezamenlijk tientallen miljoenen schade. Sommigen gingen failliet.

De werkwijze was even gewiekst als overzichtelijk geweest.

Schadepost
Drie broers uit de familieclan Crupi (nu 54, 53 en 50 jaar), die rechtstreeks onder de leidende clan van de 'Ndrangheta valt, bleken al sinds de jaren negentig bedrijven op te zetten die bloemen bestelden. De broers werkten nauw samen met een zwager en een neef.

Ze werkten op het oog hard en 'hielden een laag profiel' - zonder luxe bolides en poenige horloges. Kleinere bestellingen betaalden ze keurig op tijd. Hadden ze het vertrouwen van de leveranciers en transporteurs gewonnen, dan plaatsten ze enorme orders in de aanloop naar feestdagen waarop in Italië een enorme vraag is naar bloemen: La festa della donna (Vrouwendag), Moederdag en Allerzielen.

Die bestellingen bleven onbetaald: de Crupi's lieten hun bedrijven na levering failliet gaan. De clan liet ook buitenlandse stromannen bestellingen doen.

Waar het ene slachtoffer een schadepost had van tienduizenden euro's, ging de andere onderneming voor meer dan een miljoen het schip in.

Uit Italië kwam de tip dat de 'Ndrangheta in de regio Amsterdam een man wilde liquideren die op de veiling werkte. De recherche 'maakte de zaak stuk' door het doelwit te waarschuwen en de vermoede daders te benaderen.

69

Na een megaproces in Calabrië legde de Italiaanse rechter 69 maffiosi forse straffen op.

De bloemenveiling in Aalsmeer Beeld ANP

De bedrijfsrecherche van de bloemenveiling - met nog twee internationaal opererende vestigingen in Naaldwijk en Rijnsburg - had wel signalen van misstanden, maar het grote onderzoek kwam in mei 2014 op gang na zestien rechtshulpverzoeken van Italië. Dat was in een eigen operatie tegen de 'Ndrangheta gestuit op de inmenging in de Aalsmeerse veiling.

Vraag om bankgegevens
De Landelijke Recherche zette zich aan de zaak, onder leiding van een officier van justitie. "In dit soort zaken kom je er alleen met nauwe samenwerking. De Italianen vroegen bankgegevens en stukken uit het kadaster en de Kamer van Koophandel," zegt de teamleider van de recherche, die niet met zijn naam in de krant wil. "Wij vroegen ze kentekens van betrokken auto's, locaties en gebruikte telefoons. We zetten taps en plaatsten afluisterapparatuur in het kantoor van Fresh BV, het belangrijkste bedrijf van de Crupi's op de veiling."

Fresh BV exporteerde jaarlijks voor tientallen miljoenen bloemen naar Italië. Tussen de tulpen en chrysanten bleek in augustus en december 2014 ook zeventien kilo cocaïne verstopt.

De afgeluisterde gesprekken waren voornamelijk in het Calabrees.

De recherchechef: "Dat is een heel andere taal dan regulier Italiaans. Vergelijk het met Fries. We moesten via onze tolken stap voor stap uitzoeken hoe die communicatie verliep en wat codewoorden betekenden."

Opmerkelijk zijpad
De werkelijke strekking van conversaties bleek soms pas later. "Wij wisten dat we leuke gesprekken hadden opgevangen, maar de Italiaanse collega's sprongen een gat in de lucht toen zij die terugluisterden. Fantastisch: voor hen viel alles op zijn plek."

Leider Vincenzo Crupi sprak in detail over drugshandel en over een machtsstrijd binnen de maffia in Canada.

Gedurende het rechercheonderzoek kwam een opmerkelijk zijpad in beeld: de diefstal van enorme hoeveelheden chocolade van de Zwitserse Maître Chocolatier Lindt (sinds 1845), ter waarde van een slordige zeven miljoen euro. Een deel bleek naar Canada verscheept.

De officier van justitie: "Al zou een gemiddelde criminele groep hier zo'n gigantische partij cadeau krijgen, dan zou die niet weten hoe die af te zetten. Ook dit deelonderzoek toonde de vertakkingen van de 'Ndrangheta."

Tap over chocolade
"We zagen transporten van Nederland naar Hongarije en die lijn met Canada. Het toonde aan hoe deze maffiatak het spul wist door te stoten," zegt de recherchechef. "Toen we over de tap voor het eerst over chocola hoorden, namen we met onze verdorven geesten aan dat ze over hasj spraken, maar het bleek écht chocolade."

In Italië konden de Aalsmeerse zaken worden meegenomen in een veel groter proces. Nederlandse delegaties reisden vijf keer naar Rome; de Italianen kwamen naar Nederland.

De recherchechef: "De cultuurverschillen waren interessant. We kwamen in Rome in een grote, statige zaal terecht met vertegenwoordigers van alle betrokken diensten. Het hoofd maffiabestrijding zat op een podium. Als hij sprak, was iedereen stil. De samenwerking was fantastisch, maar dat werd ook echt afgedwongen."

De officier: "Toen zij hier kwamen, had ik automatisch het gezag. Iedereen staat voor je op. Een officier op gymschoenen is in hun cultuur ondenkbaar."

Meer stappen
Waar internationale samenwerking vaak moeizaam verloopt, kon nu tamelijk veel. "Het is uiteindelijk zo georganiseerd dat iedereen kon worden aangehouden in Italië. Die actiedag hadden ze knap getimed," zegt de aanklaagster.

Na een megaproces in Reggio Calabria, de Calabrese hoofdstad, legde rechter Filippo Aragona op 7 juli 69 maffiosi forse straffen op.

Vincenzo Crupi kreeg twintig jaar, zijn broers Giuseppe en Rocco Natale Crupi ruim vijftien jaar en ruim veertien jaar. Medeverdachte Domenico Barranca veertien jaar. Zwager Vincenzo Macri (52) is de zomer aangehouden in Brazilië en komt nog voor de Italiaanse rechter.

De officier: "Ondertussen zetten we meer stappen. We hebben informatie gedeeld met de beveiling (zie kader, red.), met de Immigratie- en Naturalisatiedienst, met een bank en met de belastingdienst. Die nemen maatregelen: een extra spin-off van ons werk."

'We gaven de recherche allles wat ze nodig had'

Paul Ammerlaan, coördinator beveiliging van de bloemenveiling, is groot voorstander van innige samenwerking met onder meer de politie. 'Anders zouden we een enorme organisatie moeten opzetten.'

Als enorm logistiek knooppunt heeft de bloemenveiling een eigen bedrijfsrecherche. Die is voornamelijk druk met fraude en oplichting, maar wist van een moord op een chauffeur in Aalsmeer en een ontvoering in Naaldwijk. Dat de 'Ndrangheta op de veiling actief was, was onbekend.

De recherche en justitie roemen de samenwerking met de veiling, die inmiddels structurele afspraken heeft met het Openbaar Ministerie in Amsterdam en het Functioneel Parket, gespecialiseerd in complexe fraudezaken.

Coördinator Paul Ammerlaan van de bedrijfsrecherche, ex-politieman, probeert al sinds zijn aantreden de banden met de politie aan te halen. "Ik begon in 2000 in Naaldwijk en zei tegen de politie: jullie surveilleren de wijken plat voor die paar criminelen, maar kom ook eens op de veiling kijken," zegt Ammerlaan. "We werken samen met alle niveaus van recherche, belastingdienst en OM."

Alles gegeven
Sinds 2005 heeft de directie extra aandacht voor criminaliteitsbestrijding. "Onze financiële en logistieke systemen geven een groot risico op fraude en onze terreinen zijn heel interessant voor drugshandelaars," zegt Ammerlaan. "Rozen komen uit Ecuador, anjers uit Israël. Uit alle hoeken van de wereld komen bloemen, die overmorgen in Sint-Petersburg staan."

Toen de Landelijke Recherche aanklopte vanwege de inmenging van de maffia, schrok Ammerlaan. "We hadden signalen van oplichting en na die moord en die ontvoering kwam het onderzoek niet helemáál onverwacht, maar wij hadden nooit bewijzen voor grove misstanden. We hebben de recherche alles gegeven wat ze nodig had. Werkruimte, telefoonkabels, maar ook veel informatie."

Imagoschade
De veilingdirectie was uiteindelijk blij met het onderzoek. Ammerlaan: "Onze juristen konden vóór de veroordelingen al ingrijpen. Fresh BV is ontmanteld, vier betrokkenen hebben een terreinontzegging voor het leven."

Ammerlaan hoopt op een cultuuromslag. "Als we alles op ons terrein in de gaten moesten houden, zouden we een enorme beveiligingsorganisatie moeten opzetten. Bedrijven laten zich soms te makkelijk oplichten."

Geldhonger en de jacht op snel succes zijn risico's. Maar lang niet alle bedrijven die voor tonnen zijn opgelicht, melden zich - zeker niet als ze zijn verzekerd. Schaamte en gevreesde imagoschade zitten in de weg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden