Plus

Historische infographics tonen globalisering in Allard Pierson

De Falklandeilanden als knooppunt van de wereld. Modern Candor maakt het aannemelijk en inzichtelijk met een verzameling raak ­gekozen landkaarten en boeken.

Voordat Argentinië en Groot-Brittannië in 1982 in oorlog raakten over de eilandengroep, wist vrijwel niemand waar deze verzameling kale rotsen lag Beeld ANP

Tegenwoordig noemen we ze info­graphics en associëren we ze met ­analytische nieuwssites, maar ze ­bestaan al langer: de taartpunten, staafdiagrammen, pijlen en symbooltjes om complexe zaken ­inzichtelijk te maken.

Veel van dat historische materiaal is terechtgekomen in de Bijzondere Collecties van de UvA. Jasmijn Visser stelde er de tentoonstelling Modern Candor mee samen, nu te zien in het Allard Pierson Museum. Een mozaïekvertelling over globalisering en geopolitiek door de eeuwen heen.

Buit naar de Britten
Begin- en middelpunt van dit ­verhaal zijn de Falklandeilanden. Voordat Argentinië en Groot-Brittannië in 1982 in oorlog raakten over de eilandengroep, wist vrijwel niemand waar deze verzameling kale rotsen lag. Oude zeekaarten met dikke, ­imperialistische pijlen getuigen ­echter van een eeuwenlange strijd tussen Spanjaarden, Fransen, Britten en Argentijnen.

De buit ging uiteindelijk naar de Britten. Zij zetten een stel schapenherders op de druilerige archipel en bouwden een marinebasis. Die was van grote waarde voor de ­bescherming en ­bevoorrading van troepen in en rond Latijns-Amerika.

Pas toen het ­Panamakanaal werd geopend, werd dat minder. Maar aan die infrastructurele megaklus gingen heel wat jaren luchtfietserij vooraf, getuige de kaarten van de geplande waterweg, inclusief futuristisch ogende superstad in het midden.

Vermakelijk spel
De Falklandeilanden als knooppunt van Europees kolonialisme is een ­geloofwaardig verhaal, maar Visser werpt het net breder. Zo leverde Zimbabwe de experts om na het conflict mijnen op de ­eilanden onschadelijk te maken. En Nepal is de geboortegrond van de Gurkha's, elitetroepen die als onderdeel van Her Majesty's ­Armed Forces de strijd beslisten in het voordeel van de Britten.

Er is zelfs een connectie met de maan. Die vergt iets meer inlevingsvermogen, maar Visser weet ook dat ­verband aannemelijk te maken.

De Falklandoorlog kan immers gezien worden als een van de laatste oprispingen van de Koude Oorlog, een ­periode waarin de race om de eerste voetstap op de maan belangrijk ­onderdeel was van de ruimtevaartwedloop. De val van de Argentijnse junta, na de militaire nederlaag in 1982, ging bovendien gepaard met een maansverduistering.

Zo laat Modern Candor de geschiedenis kennen als een vermakelijk ­intellectueel spel, waarin alles met ­alles samenhangt. Maar het is ook meer dan dat. Het parcours van vier zalen laat bezoekers inzoomen op de grondstoffendistributie in Rhodesië hier of de bevolkingsgroei in Argentinië daar.

Het grotere geheel blijft ­echter voortdurend voelbaar, ook omdat je vanuit de ene zaal naar de andere kijkt. Zo wordt de verbondenheid van plaatsen en tijden inzichtelijk en ervaar je hem zelfs fysiek.

Modern Candor: t/m 7 mei in het Allard Pierson Museum

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden