Kaart

Historie van Amsterdam per adres in beeld

Amsterdammers kunnen sinds kort via een kaart op maps.amsterdam.nl gedetailleerde historische informatie opvragen over de plek waar zij wonen. Het gaat om opgravingen waar historische kaarten en actuele plattegronden overheen geschoven worden.

(Klik hier voor de mobiele versie van de kaart)

Bron: maps.amsterdam.nl/archeologie

Stadsarcheoloog Jerzy Gawronski geeft een voorbeeld. Heb je een appartement betrokken in de Valkenburgerstraat, dan kun je het adres intikken en de locatie op een moderne topografische kaart zien. Via de site kun je ook zien wat er eeuwen geleden op die plek gebeurde en hoe dat is aangegeven op oude kaarten.

Oudste kade
Dan blijkt dat ter hoogte van de nummers 130-146 nog in 2012 door Gawronski en zijn collega Ranjith Jayasena van Bureau Monumenten en Archeologie (BMA) historische opgravingen zijn gedaan. Op de site staat hierover: 'Het waren de resten van de oudste kade van het eiland Marken, dat in 1592 werd aangelegd voor de havenuitbreiding. De oever van het land werd rond 1602 versterkt met een zwaar houten schot van planken en zeven meter lange palen.'

Via de site van Bureau Monumenten en Archeologie kan dan weer het complete rapport over de opgravingen gevonden worden. Gawronski: 'Met een adres in min of meer elke willekeurige straat van nu kun je via de site precies zien wat voor gebouwen er in 1500 of 1670 stonden. Wat we gedaan hebben, is de kaartenset die we hadden, koppelen aan de computer van de Dienst Ruimtelijke Ordening. We hebben daarvoor een pagina met historisch materiaal gemaakt binnen de website van de DRO.'

Cornelis Anthonisz
Het materiaal is gericht op de historische stadsontwikkeling en op de plaatsen waar archeologische opgravingen zijn gedaan. Er zijn tot nu toe 110 plaatsen in het overzicht opgenomen waar de archeologen van BMA de afgelopen veertig jaar opgravingen hebben gedaan. Verder is er steeds meteen een doorklikmogelijkheid naar de verdere publicaties van BMA.

'Je kunt die laten verschijnen op actuele kaarten, maar ook op bijvoorbeeld kaarten uit de achttiende eeuw, of de kaart van Cornelis Anthonisz uit 1544. Dan kun je zien hoe de stad er toen bij lag. We gaan er nog wat meer zoekmogelijkheden in aanbrengen. Dan kun je ook zoeken op thema en vragen: geef maar alle locaties waar wat is gevonden wat te maken heeft met religie. Zo zoek je ook naar kloosters en kerken.' Een andere toekomstige mogelijkheid: alles wat thematisch is, opvragen. Over stadsverdediging bijvoorbeeld. Gawronski: 'Dan krijg je de bolwerken, de bastions, de stadspoorten.'

21 kloosters
Die kloosters vormen een verhaal apart, zegt Gawronski. 'Amsterdammers weten helemaal niet dat er 21 kloosters in de stad waren tot 1600. En door steeds later materiaal op te vragen, kun je zien wat ervan geworden is.' Zo was het Amsterdam Museum, het vroegere Amsterdams Historisch Museum, ooit een klooster en later een weeshuis. Een ander voorbeeld is het Binnengasthuisterrein van de UvA. Dat was vroeger een klooster en later een ziekenhuis.

Maar: 'Je kunt ook de tramlijnen van nu projecteren op de historische omgeving. Dan kun je zien of de hoofdstructuur van de trams zich heeft ontwikkeld op plekken die vroeger ook voor het grote publiek belangrijk waren.'

Beeld Maps.Amsterdam.nl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden