Plus

Historica Patty Gomes: 'De zwarte agenda is steeds genegeerd'

Een college van vijf uur over het koloniale verleden, verteld vanuit een ander perspectief. Historica Patty D. Gomes stelde de Koloniale Kennis Marathon samen die morgen wordt gehouden.

Patty Gomes: 'De koloniale geschiedenis is door de eeuwen heen opgetekend met een euro-centrische blik'Beeld Daniel Cohen

Een half miljoen euro heeft het kabinet beschikbaar gesteld voor het eerste jaar van het door de Verenigde Naties uitgeroepen Decennium voor mensen van Afrikaanse afkomst. Een half miljoen euro, verdeeld over tien organisaties die met allerhande activiteiten inhoud moeten geven aan de campagne die de maatschappelijke positie van mensen van Afrikaanse afkomst in Nederland moet verbeteren.

Mooi dat Nederland het onderwerp serieus neemt, zegt Patty D. Gomes met een glimlach, maar het is wel weer sterk dat van die tien organisaties er slechts twee zwart zijn.

Ongeorganiseerde bende
"Het heeft te maken met de Europese aanbestedingsregels. Organisaties die iets wilden, moesten zich door een boekwerk met voorwaarden werken om een kans te maken. Ja, dan haken alle grassrootorganisaties af en blijven de professionele organisaties over."

Binnen de zwarte gemeenschap overheerst inmiddels het chagrijn over de aftrap van het decennium. "We hebben het ook wel een beetje aan onszelf te wijten, hoor," zegt Gomes.

"De zwarte gemeenschap in Nederland is een ongeorganiseerde bende. Het lukt maar niet om een eenheid te vormen. Ik word nu bij voorbeeld door sommigen uitgemaakt voor verrader omdat ik samenwerking heb gezocht met een witte organisatie."

Gomes zocht toenadering tot De Nieuwe Liefde, een van de begunstigde organisaties, om zo een bijdrage te kunnen leveren aan een programma met de naam De Grote Inhaalslag. "Ik vind het belangrijk om te werken aan de bewustwording van witte mensen," vertelt Gomes over de samenwerking. "Het is mijn ervaring dat die niet gauw naar de zwarte podia komen."

Stuiteren van verbazing
De historica stelde voor het debatcentrum de Koloniale Kennis Marathon samen die er morgen wordt gehouden: een vijf uur durend college van acht wetenschappers en onderzoekers, onderbroken door wat rek- en strekoefeningen, over het koloniale verleden en de geschiedenis van de slavernij.

Verteld vanuit een ander perspectief. "We gaan de mensen op hun stoel laten stuiteren van verbazing," belooft Gomes. "De koloniale geschiedenis is door de eeuwen heen opgetekend met een eurocentrische blik. Het is een bewust gemanipuleerde geschiedenis: feiten zijn gewogen in het belang van de verteller. Een ander perspectief geeft heel andere inzichten."

Volgens Gomes is racisme een functie van het kapitalistisch systeem dat in dezelfde tijd als de slavernij over de wereld is verspreid en verstrengeld is geraakt met allerlei systemen van uitbuiting door de eeuwen heen. "Het vraagt om een structurele verandering, en dat maakt het ook zo verschrikkelijk moeilijk om er iets aan te doen."

Maatschappelijke consequenties
Kleine beetjes kunnen helpen. De kennismarathon krijgt in maart een vervolg in De Nieuwe Liefde met een aantal sessies waarin groepen witte en zwarte jongeren met elkaar in gesprek gaan over de maatschappelijke consequenties van hun huidskleur. "Op een speelse manier," vertelt Gomes. "De gedachte is dat mensen die zich bewust zijn van hoe huidskleur werkt, hun handelen in de praktijk kunnen veranderen."

In haar werkzame leven heeft de historica al vaak een bijdrage geleverd aan het debat over het koloniale verleden, een verhaal dat maar moeizaam wil landen in Nederland. "Eens in de zoveel jaar is er een opleving en is er weer even aandacht voor het onderwerp. Het doet me goed dat er nu ook jongeren zijn die zich bemoeien met het debat. In het verleden waren het altijd dezelfde oudjes die de kar moesten trekken."

Het politieke klimaat lijkt op dit moment niet buitengewoon gunstig voor een breed maatschappelijk debat over het koloniaal verleden. In het kabinet zijn het alleen de vertegenwoordigers van de PvdA die warme woorden spreken over het VN-decennium, om maar een voorbeeld te geven, en de kans dat de sociaaldemocraten na de verkiezingen terugkeren in de regering lijkt tamelijk klein.

Sylvana Simons
Gomes haalt haar schouders op. "Het is nooit anders geweest. De zwarte agenda is steeds genegeerd, ook door links. In het privédomein waren de relaties goed, maar in het publieke domein en op de arbeidsmarkt zijn zwarte Nederlanders altijd gemarginaliseerd geweest. Het voordeel van het door rechts gedomineerde klimaat van dit moment is dat de tegenbeweging aan kracht wint. Die strijd gaat gewoon door."

Bij de komende verkiezingen zal Gomes haar stem uitbrengen op Sylvana Simons van Artikel 1. Lachend: "Ik hoop dat ze niet te veel stomme dingen doet. De manier waarop ze bij Denk vertrok, vond ik eigenlijk niet kunnen. Maar ze is op dit moment de enige politicus die het belang van diversiteit niet alleen met de mond belijdt, maar er ook echt werk van maakt."

Koloniale Kennis Marathon met Djehuti Anhk-Kheru, Karwan Fatah-Black, Leo Balai, Frank Dragtenstein, Patty D. Gomes, Ellen Neslo, Freek van Beetz en Janny de Jong.

Aanvang zaterdag 25 feb. 19.00 uur.

De Nieuwe Liefde, Da Costakade 102, Amsterdam. Entree 10 euro. denieuweliefde.com

Patty Gomes
Patricia Diana Gomes (63) studeerde nieuwste geschiedenis aan de UvA. Ze is gespecialiseerd in de koloniale geschiedenis, in het bijzonder de slavernij, de afschaffingsbeweging in Nederland en het Verenigd Koninkrijk en de geschiedenis van Suriname.

Gomes schreef lesboeken voor het basis- en middelbaar onderwijs en werkt als docent en programmamaker. Opmerkelijk: Gomes drumde in de jaren zeventig een blauwe maandag bij The Rumbones, de voorloper van Doe Maar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden