Hints voor donkere materie - maar wat betekent dat?

Groot nieuws gisteren van het CERN en het ISS: er zijn met behulp van de deeltjes-detector AMS hints gevonden voor het bestaan van donkere materie. Maar wat is dat eigenlijk, en wat weten we nu precies?

Het International Space Station (ISS) van buitenaf gezien, met de zon op de achtergrond Beeld epa
Het International Space Station (ISS) van buitenaf gezien, met de zon op de achtergrondBeeld epa

Om te begrijpen waarom dit belangrijk nieuws is, is het goed om te weten wat donkere materie precies is. Maar daar zit het probleem: dat weet niemand. Donkere materie heet zo omdat de aard van dit spul duister is.

Hoewel het dus op geen enkele manier te zien is, wordt het bestaan van de donkere materie steeds zekerder. Het zou een heleboel schijnbaar niet-kloppende waarnemingen over de ruimte verklaren. Een voorbeeld: sterrenstelsels zoals de Melkweg bewegen veel te snel door de ruimte. Het gewicht van een sterrenstelsel bepaalt hoe snel het door het heelal suist.

Maar als sterrenkundigen het gewicht van de zichtbare materie in zo'n sterrenverzameling optellen, komen ze niet op de juiste snelheid uit. Bij lange na niet. Dat betekent dat er heel veel onzichtbaar gewicht in een sterrenstelsel zit. Dat gewicht is, in ieder geval in theorie, de donkere materie.

Tot nu toe is het echter niet gelukt om ook in de echte wereld donkere materie te zien. Het is onzichtbaar en onvindbaar. De AMS ging in 2011 de lucht in met het doel om het onzichtbare zichtbaar te maken. En gisteren werden de eerste resultaten getoond.

Donkere deeltjes
Zoals al gezegd is, is er geen echte donkere materie gevonden. Maar er zijn wel andere deeltjes gevonden die, opnieuw in theorie, het gevolg zijn van de donkere materie. Als je het gevolg kan zien van donkere materie, is het waarschijnlijk dat deze ook echt bestaat: waar rook is, is vuur.

Helaas is het niet zo simpel; de theorie dat de gevonden deeltjes, die positronen heten, het gevolg zijn van donkere materie is niet in steen gegoten. Er is discussie over de oorsprong van de positronen, waardoor het zien ervan geen uitsluitsel kan geven.

Dat betekent niet dat de ontdekkingen van de AMS waardeloos zijn; het is een begin en de komende maanden zal moeten blijken wat voor positronen er precies zijn gevonden. Misschien dat er binnenkort alsnog gezegd kan worden: donkere materie is echt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden