Plus

Het zwarte gat van afgetreden bewindslieden

De ene dag wordt je met de dienstauto overal heen gebracht, de volgende dag moet je zelf met de fiets. Jeanine Hennis maakt mee wat deze kabinetsperiode al zes anderen meemaakten: de val in het zwarte gat.

Oud-minister Jeanine Hennis van Defensie tijdens het debat over het fatale ongeluk met Nederlandse militairen in Mali. Beeld ANP

Het is vlak na het zwaarste debat uit haar politieke leven, dinsdagavond rond half tien, als Jeanine Hennis voor het laatst haar ministerie van Defensie binnen stapt. Ze loopt langs een haag van ambtenaren en hoge militairen, die haar met applaus onthalen.

Als één van haar beleidsmedewerkers begint te huilen, breekt ze zelf ook. Maar ze herpakt zich snel. "Dit was het dan'', houdt ze haar collega's voor. "Waar is de wijn?''

Na de borrel beleeft Hennis het eenzame moment dat elke afgetreden minister zich na jaren nog kan herinneren: de laatste rit met de dienstauto naar huis.

"Je wordt nog één keer thuisgebracht. Dat is het dan. Je vertrekt ineens uit een ploeg waarmee je lief en leed hebt gedeeld. Dat is moeilijk", herinnert oud D66-minister Thom de Graaf zich, die in 2005 de eer aan zichzelf hield nadat de PvdA in de Eerste Kamer zijn plan voor de gekozen burgemeester blokkeerde.

Hennis na afloop van het debat Beeld ANP

Weekers
Frans Weekers snapt precies wat zijn oud-collega Hennis nu meemaakt. Hij stapte drie jaar geleden onverwacht op als staatssecretaris van Financiën tijdens een zwaar Kamerdebat over de problemen bij de Belastingdienst. "Ik wil niet piepen. Het hoort er allemaal bij als je voor de politiek kiest. Maar het is echt een hard gelag. Het doet écht wat met je."

Als hij er aan terugdenkt hoe het destijds ging, stokt Weekers' stem even. Na afloop van het debat zat hij met premier Rutte en wat collega's nog in het Torentje.

"We dronken een paar biertjes en ik tekende mijn ontslagbrief. En dan is het ineens over. Volgens de regels heb je er recht op dat de chauffeur van het ministerie je nog één keer naar huis brengt. Pasjes, telefoon en laptop moet je inleveren. De volgende dag ging ik naar het ministerie om mijn persoonlijke spullen te pakken. Mijn secretaresse zei: 'Dat hoeft niet meer. Daar staat je doos.' Het gaat allemaal netjes, maar het is wel duidelijk en hard.''

Ook Hennis hoefde haar doos niet meer in te pakken. De werkkamer moest al vroeg leeg zijn voor haar opvolger Klaas Dijkhoff. Het is cold turkey afkicken. Omdat je geen verantwoordelijkheid meer draagt, mag je van het ene op het andere moment belangrijke documenten niet meer zien en mag je niet meer overal komen.

Tas mee terug
Ria Lubbers vertelde jaren geleden hoe de laatste dag van haar man Ruud destijds ging. Twaalf jaar was hij de baas van het land. Op zijn laatste avond bracht de chauffeur hem thuis en draaide hij de tas met papieren bij hem thuis om, want de tas was van het ministerie en moest mee terug.

Robin Linschoten moest in de jaren 90 aftreden als staatssecretaris van Sociale Zaken en wilde eerst op vakantie om zijn gedachten te verzetten. Toen kwam hij erachter dat hij als bewindspersoon een diplomatiek paspoort had dat van het ene op het andere moment niet meer geldig was. Hij moest eerst een nieuw paspoort aanvragen.

Jeanine Hennis staat direct na haar aftreden de pers te woord in de Tweede Kamer. Beeld ANP

Het is wennen als je ineens niets meer te vertellen hebt. In het begin word je nog wel gebeld door oud-collega's, vertelt Weekers. "Rutte is daar echt attent in. Maar op een gegeven moment verwatert dat toch. Logisch. Je bent niks meer en het werk moet door."

Of zoals oud-minister Bram Peper al eens toevertrouwde aan het AD: "Je treedt af en de volgende dag besta je ineens niet meer. Nee, leuk is dat niet."

Een gat
Weekers werkt inmiddels in Londen bij de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling. Maar na zijn ontslag heeft het wel even geduurd voor hij zijn draai kon vinden.

"Het ene moment werk je 100 uur per week, het andere doe je niks meer. Dat is raar. De dagelijkse loodgieterstas met papieren die je moet tekenen, krijg je niet meer mee. Het is gewoon een gat waar je invalt. Punt."

"En dat hebben alle bewindslieden. Je hebt tijd nodig een nieuw evenwicht te vinden. Gelukkig zeiden mijn kinderen toen ik thuis kwam: Papa, we zijn blij dat je er weer bent."

Minister Hennis treedt af om fataal mortierongeval Mali l Commandant der Strijdkrachten Middendorp stapt ook op l Theodor Holman: Ik zou Hennis zo weer in dienst nemen

Hennis gaat het ministerie van Defensie binnen om na het debat afscheid te nemen van haar medewerkers. Beeld ANP
De volgende dag betreedt opvolger Klaas Dijkhoff het ministerie. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden