Plus

Het zijn gouden tijden voor series in je moerstaal

Streamingdiensten beconcurreren elkaar met exclusieve content. De eerste Nederlandse serie van Netflix is eindelijk in aantocht.

Pablo Escobar in Narcos.Beeld Netflix

Groot nieuws deze week: er komt een Nederlandse Netflixserie. Weliswaar pas in 2019, maar beter laat dan nooit. En eigenlijk is Undercover, de 10-delige misdaadreeks over de productie van xtc, een Belgisch-Nederlandse serie en goedbeschouwd is het een coproductie en geen echte 'Netflix original', maar toch: Nederland doet eindelijk mee.

Jarenlang liet Netflix het Nederlandse taalgebied links liggen. Terwijl de streamingsdienst in andere landen de ene na de andere peperdure serie liet produceren, waren Nederlandse Netflixgebruikers voor drama in eigen taal aangewezen op series die waren aangekocht en dus al eerder elders te zien waren geweest. Exclusieve content ontbrak.

Groot succes in Nederland
Paradoxaal genoeg is het succes van Netflix in Nederland de voornaamste reden dat er voor het bedrijf lang geen noodzaak bestond om eigen producties te maken. In Nederland hebben zo'n 2,3 miljoen huishoudens een Netflixabonnement, verhoudingsgewijs veel meer dan in omringende landen. Zo is in Frankrijk Canal+ groot, kent Duitsland de populaire betaalzender Sky en is in andere landen de strijd met concurrenten als HBO en Amazon veel scherper dan in Nederland.

Die strijd wordt voornamelijk uitgevochten via exclusieve content: series, films en comedyshows die nergens anders te zien zijn.

Dit jaar maakte Netflix voor zeker duizend uur aan eigen serie en films. Het grootste deel daarvan bestaat nog steeds uit Amerikaanse producties, maar de laatste jaren richt Netflix zich ook steeds nadrukkelijker op andere delen van de wereld. "Goede storytelling kent nu eenmaal geen geografische grenzen," zei programmabaas van Netflix Ted Sarandos eerder dit jaar.

En toch spelen ook overduidelijk strategische overwegingen een rol. Met Narcos, de serie over drugsbaas Pablo Escobar, en het dit jaar verschenen Las Chicas del Cable wordt de Spaanstalige markt bediend. Vorige jaar kwam Marseille uit, de eerste Franse Netflixserie, met Gérard Depardieu in de hoofdrol. Inmiddels staan drie Italiaanse series op stapel en deze week werd Dark gepresenteerd in Berlijn (zie kader). Ook Scandinavië ontkomt niet aan de expansiedrift van Netflix en binnenkort verschijnt de eerste Turkse Netflixserie.

De hoofdrolspelers van Stranger Things: Lucas, Dustin, Mike en Eleven.Beeld Netflix

Zo hoopt Netflix met name de grootste concurrent HBO op afstand te houden. Dat had jarenlang een ijzersterke troef in handen met Game of Thrones, maar die serie stopt na 8 seizoenen. House of Cards, het vlaggenschip van Netflix, is voortijdig gestopt als gevolg van het #metoo-schandaal waarin Kevin Spacey is meegetrokken. En dus ligt het speelveld weer open.

Astronomische budgetten
Grote winnaar van de concurrentiestrijd tussen de on-demanddiensten is in de eerste plaats het publiek. Want behalve heel veel, worden er vooral ook heel goede series gemaakt. Dat gebeurt niet alleen door Netflix en HBO; in Nederland produceren KPN en Videoland ook eigen series, die vrijwel allemaal goed ontvangen werden. Dit heeft onder meer te maken met de astronomische budgetten die de on-demanddiensten vrijmaken voor content. Sinds 2021 investeerde Netflix alleen al in Europese producties ruim 1,75 miljard euro - en ook de andere streamingdiensten beknibbelen niet op exclusieve content.

Het geld wordt besteed aan het aankopen (licenseren) van bestaande series, het maken van 'originals' - zoals The Crown en Dark - en coproducties, zoals het deze week aangekondigde Undercover, met hoofdrollen voor Anna Drijver en Frank Lammers, dat samen met het Vlaamse productiebedrijf De Mensen wordt gemaakt.

Minder lastig gedoe
Maar ook voor producenten zijn het gouden tijden. De strijd tussen de streamingdiensten zorgt naast de royale budgetten voor bijkans onbegrensde artistieke vrijheid. "Het is een heel spannende periode," zegt Fleur Winters, producent dramaseries van Lemming Film. Voor KPN maakte zij de serie Fenix. "We mochten veel tijd en geld in de ontwikkeling steken en werden gestimuleerd om een onderscheidende productie te maken. KPN was meer een partner dan een opdrachtgever. Dat is een heel fijne en creatieve manier van werken."

Produceren voor een on-demanddienst betekent ook: minder lastig gedoe met omroepmanagers, zendercoördinator en targetgroepen die bediend moeten worden. Dat de streamingsbedrijven bereid zijn veel geld vrij te maken zorgt ook voor hogere kwaliteit.

"We hebben Dark gefilmd met camera's die je normaal alleen gebruikt voor bioscoopfilms en we filmden constant met meerdere camera's tegelijk. Zo'n mogelijkheid krijg je eigenlijk nooit," zei de Duitse regisseur Baran bo Odar maandag bij de première van de serie in Berlijn. "We werden door Netflix volledig vrijgelaten," zei hoofdrolspeelster Katharina Nielson.

Internationale doorbraak
Voor acteurs openen de streamingdiensten ook een kans op een internationale doorbraak. Alhoewel het Netflixaanbod per land verschilt, zijn de meeste lokale series overal ter wereld te zien. Voorheen was de kans dat iemand in Latijns-Amerika kennisnam van een Duitse of Nederlandse serie nihil, nu kan dat wel.

"Dat ik straks in 190 landen te zien ben, is uniek," zei de Duitse Dark-acteur Louis Hofmann. "Vroeger waren het vaak Amerikaanse acteurs die Europese rollen speelden. Hopelijk worden Duitsers in films en series voortaan gewoon door Duitse acteurs gespeeld."

Door streaming beleeft het televisiedrama wereldwijd gouden tijden en ook Nederland doet mee. Winters denkt niet dat de Nederlandse taal een barrière hoeft te vormen voor internationaal succes. "Dat gold ook niet voor al die Deense series. En er wordt in Nederland gewoon heel veel moois gemaakt."

Streamingdiensten in Nederland

- Netflix (House of cards, Breaking bad, Stranger things, Narcos, The Crown, Orange Is the New Black)
- Videoland (Soof, Zwarte Tulp, Meisje van Plezier)
- Ziggo, waaronder HBO (Game of Thrones, The Wire, True Detective, Boardwalk Empire)
- KPN (The Walking Dead, Fenix, Brussel)
- Amazon Prime Video (The Grand Tour, Transparent, American Gods, The Man in the High Castle)

Duits drama Dark is 'engste serie ooit'

Dark moet de nieuwe klapper worden voor Netflix. Het is de eerste Duitse 'original' die door de streamingdienst is geproduceerd en wordt omschreven als de engste serie ooit. Wie Duits televisiedrama nog associeert met krimi's als Derrick en Tatort komt bedrogen uit: Dark is even duister als de titel belooft en vertoont gelijkenissen met de thrillers van Stephen King en de serie Stranger Things, inclusief jarentachtigreferenties en bovennatuurlijke wendingen.

Het verhaal speelt zich af in een Duits stadje dat wordt opgeschrikt door de verdwijning van een jongetje. Wat volgt is een sinister en beklemmend verhaal, waarin tijdreizen een belangrijke plek inneemt. Dark biedt weinig momenten van ontspanning en in tegenstelling tot Stranger Things, dat ook draait om de verdwijning van een tiener en zich in de jaren tachtig afspeelt, is er nauwelijks plaats voor humor.

Regisseur Baran bo Odar en scenarioschrijfster Jantje Friese liepen al langer met het idee rond een misdaadserie en iets sciencefictionachtigs te maken, vertellen zij aan de vooravond van de première in Berlijn.

"Netflix bood ons de mogelijkheid om die twee ideeën te combineren," zegt Friese. Regisseur Odar vond zijn inspiratie bij Stephen Kings iconische horrorboek It en de serie Twin Peaks, maar liet zich stilistisch vooral beïnvloeden door de Amerikaanse fotograaf Gregory Crewdson. "Hij weet met zijn foto's een angstaanjagend gevoel van suburbia op te roepen. Op het eerste gezicht lijkt alles normaal; pas als je beter kijkt, zie je iets vreemds. Die sfeer zit ook in Dark."De 10 afleveringen van zijn vanaf 1 december te zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden