Plus Filmrecensie

Het wonder van Le Petit Prince: monument voor bedreigde talen

Zoals alle films van Marjoleine Boonstra is Het wonder van Le Petit Prince thematisch boeiend én visueel wonderschoon.

Het wonder van Le Petit Prince Beeld .

Even een mogelijk misverstand uit de weg ruimen: de titel Het wonder van Le Petit Prince doet een documentaire vermoeden over alle ins en outs van het kinderboek De kleine prins van Antoine de Saint-Exupéry uit 1943. Een film wellicht over het wonderlijke leven van de schrijver (een piloot) en het megasucces van het boek.

Zo'n documentaire is Het wonder van Le Petit Prince niet. Het boek is de inspiratiebron voor een film over bedreigde talen. De link voelt een tikkeltje geforceerd, maar is begrijpelijk, want de titel Het wonder van Le Petit Prince klinkt aantrekkelijker dan bijvoorbeeld Bedreigde Talen. Bovendien gaat deze film over wat waardevol is in het menselijk leven en daar hoort taal in elk geval bij.

Ruim driehonderd vertalingen
De kleine prins, waarin een buitenaardse prins op aarde belandt en ontdekt dat volwassen mensen vergeten zijn dat liefde en vriendschap het belangrijkste zijn in het leven, is na de Bijbel het in de meeste talen vertaalde boek ter wereld. De ruim driehonderd vertalingen zijn er ook in bedreigde talen.

Fotograaf en documentairemaker Marjoleine Boonstra laat in Het wonder van Le Petit Prince vertalers van het boek in vier bedreigde talen aan het woord. Het levert een indrukwekkend vierluik op, dat begint bij nomadische Berbers in de Sahara.

Aan het woord komen twee vertalers, die De kleine prins in het Tamazight, de taal van de Berbers, hebben vertaald. Die taal was lang verboden in Marokko, maar mag sinds vijftien jaar weer worden onderwezen op Berberscholen. Grappig is dat de vertalers voor sommige woorden in de originele tekst geen equivalent in het Tamazight vonden. Zo vertaalden zij waterkraan in waterput, omdat de nomadische Berbers geen kranen kennen.

In het tweede deel komt een Samivertaler in het besneeuwde Lapland aan het woord. De vrouw herinnert zich dat ze als puber naar een Finse kostschool werd gestuurd, waar geen Samisch mocht worden gesproken: "Het voelde alsof iemand mijn keel had doorgesneden."

Dode taal
Gruwelijk is het verhaal van een man in El Salvador, die De kleine prins in het Nawat, de taal van de oorspronkelijke bewoners, vertaalde. Na een massaslachting in 1932 werd de taal verboden. Het Nawat is nu bijna een dode taal. Het verbod beroofde mensen van hun identiteit, zegt de vertaler, want 'taal is de drager van de cultuur, traditie en geschiedenis van mensen'.

Het verklaart dat machthebbers er altijd op uit zijn om onderworpen volken van hun taal te beroven. Zoals de Chinezen in Tibet, dat in het laatste filmdeel aan de orde komt. Boonstra filmde helaas niet in Tibet (verboden?), maar laat in Parijs twee Tibetaanse ballingen aan het woord, die De kleine prins in het Tibetaans vertaalden.

Zoals alle films van Boonstra (Among Horses & Men, Kurai, Kurai - Tales on the Wind) is Het wonder van Le Petit Prince thematisch boeiend én visueel wonderschoon. Boonstra, die zelf achter de camera stond, heeft een geweldig oog voor majestueuze landschappen, maar ook voor grappige beelden: ooit iemand op een brommer zien wegrijden met twee schapen in fietstassen aan de bagagedrager?

Het wonder van Le Petit Prince

Regie Marjoleine Boonstra
Te zien in De Balie, Eye, FC Hyena, Het Ketelhuis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden