Column

Het werd geen ronselen genoemd, maar 'vrijheid van meningsuiting'

Theodor Holman Beeld Wolff
Theodor HolmanBeeld Wolff

De leden van de Hofstadgroep waren vriendjes van Mohammed B., de moordenaar van Theo van Gogh. Een van die leden zou, in het gevang, gederadicaliseerd zijn en werd vervolgens in dienst genomen door de gemeente Amsterdam om zijn broeders ook op het rechte pad te brengen.

Naar nu blijkt was hij helemaal niet gederadicaliseerd, maar legde hij, betaald door de gemeente, zijn vriendjes de genoegens uit van het jihadisme.

Iemand die redelijk bekend is, vertelde mij enige tijd geleden over het voormalige Hofstadlid. Ik twijfelde toen onmiddellijk aan diens plotselinge bekering. Niet omdat ik deze jongens zou wantrouwen, of omdat ze nu eenmaal het verkeerde geloof zouden hebben, maar om de eenvoudige reden dat je werkelijk overal kunt lezen dat afvalligheid een zeer langdurig proces is.

Het is niet een bekering van geloof naar niet-geloof (ook dat duurt lang), maar van geloof, naar strenger geloof naar iets minder streng geloof.

Wat geloof je dan nog? Wat gelooft een ongevaarlijke mohammedaan wel en niet, en wat een gevaarlijke? En hoe toets je dat? Ga je hem dat vragen? Hoe weet je dan dat hij de waarheid spreekt? Eens twijfelde hij. Is dat twijfelen opgehouden? Er was ook een tijd - toen hij jihadist was - dat hij juist niet twijfelde. Hoe anders is dat niet twijfelen van toen dan aan het niet twijfelen van nu?

Een institutie - zoals de islam is, of het christendom, of het fascisme - zorgt voor je emoties en je ethiek. Dat leg je niet zomaar af. Je moet niet alleen het voordeel zien van een ander instituut, maar ook in een andere vriendenkring terecht­komen. En dan nog...

Terwijl dat lid van de Hofstadgroep in Amsterdam zoge­naamd aan het deradicaliseren was, waren er andere leden van die Hofstadgroep in Den Haag aan het ronselen om naar Syrië te gaan. Dat stond gewoon in de krant. Maar het werd geen ronselen genoemd, maar 'vrijheid van meningsuiting', want de jongens zeiden niet letterlijk dat je in buitenlandse dienst moest...

Dat het deradicaliseren zou mislukken, was eenvoudig voorspelbaar - en dat is nu ook gebleken. Hoe doe je dat trouwens, deradicaliseren? Hoe maak je een diepgelovig mens minder gelovig? Kan een voormalig Hofstadjongere dat? Waarom geloofde de gemeente Amsterdam dat dat zo'n knul zou lukken? Of je een soldaat vraagt op zijn eigen manschappen te schieten.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden