Plus Column

Het voorkomen van onnodig lijden

Theodor Holman Beeld Artur Krynicki

Vorige week was er een uitspraak van de Hoge Raad die ik zo onrechtvaardig vind, dat ik hem niet wil laten passeren zonder er iets over te hebben gezegd.

Het gaat om de zaak Heringa.

Albert Heringa hielp zijn 99-jarige stiefmoeder op haar uitdrukkelijke verzoek bij zelf­doding. Die moeder leed aan hartfalen, ernstige rugklachten en was nagenoeg blind. Twee keer was haar euthanasie geweigerd.

Voordat moeder de pillen slikte, nam Heringa het gesprek met zijn stiefmoeder op video op, om te bewijzen dat zij zelf had besloten een einde aan haar leven te maken. Over dit einde is een documentaire gemaakt, De laatste wens van Moek uit 2010.

Het Openbaar Ministerie vervolgde Heringa. De rechter veroordeelde hem tot een voorwaardelijke straf van een half jaar. Dat was al belachelijk. Heringa procedeerde door en nu heeft de Hoge Raad over deze straf gezegd: uitstekende straf, houden zo!

In deze paasdagen gaat het over het lijden en daarbij hoort ook het voorkomen van onnodig lijden. Dus ook iemand uit zijn lijden verlossen.

Ongetwijfeld zal - bij de veel te gecompliceerde euthanasiewet die wij hebben, ingewikkeld gemaakt door de confessionele partijen - Heringa enkele regeltjes hebben overtreden, maar de Hoge Raad lijkt bij ­deze beslissing blind te zijn geweest voor het lijden en de menselijkheid die verlossing van het lijden kan zijn.

Die verlossing rechtvaardigt de hulp bij zelfdoding. Aan de zaak Heringa kan nu niets meer worden gedaan. Ik vind dat tragisch en dramatisch.

De uitspraak van de ­Hoge Raad is een staaltje van ouderdomsdiscriminatie. Het is het rigide toepassen van de regels van een wet die een constructie bezit van een wankel bouwwerk.

Het maakt van de geest der wet een spook. Nu is Heringa een platte moordenaar geworden die blij mag zijn dat hij er af is gekomen met een voorwaardelijke straf.

Er had anders besloten kunnen worden. Heringa wordt nu gestraft voor het plegen van een goede daad. Wanneer een wet een paradoxale uitwerking heeft, wordt daarmee de waardeloosheid ervan aangetoond.

Willekeur gaat dan in de uitspraak namelijk een rol spelen. Heeft het nog zin om je aan zo'n wet te houden? Is illegaal handelen dan niet een menselijker optie? Is dat niet veel gevaarlijker?

Wordt zodoende onze rechtstaat niet een staat met valkuilen, valstrikken en ondeugdelijke vangnetten van prikkeldraad?

Heringa had vrijgesproken moeten worden.

Nu werd hij gekruisigd.

Vrolijk Pasen.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.