Column

Het verval, feesten, drank en drugs vormen zijn bestaan

Theodor Holman

Ik vraag me al veertien dagen af of ik Jep Gambardella ben. Hij is de hoofd- persoon in de film La grande bellezza. Kunstjournalist in het Rome van na Fellini, zijn laatste boek verscheen veertig jaar geleden en we ontmoeten hem op het moment dat hij 65 wordt.

De film begint met een citaat van Louis-Ferdinand Céline: 'Onze reis is volkomen denkbeeldig. Dat is de kracht.' Het komt uit zijn boek Reis naar het einde van de nacht. De titel daarvan inspireerde Gerard Reve tot zijn boek Op weg naar het einde.

Céline en Reve kom je veel tegen in deze film, die je inderdaad kunt zien als een grote reis op weg naar het einde van de nacht.
Gambardella houdt van feesten. Je zou hem een socialite kunnen noemen, maar daarmee doe je hem uiteindelijk onrecht. Hij is decadent geworden; de ware kunst is voor hem de levenskunst. Het verval, de feesten, de drank en drugs vormen zijn bestaan, dag in dag uit. 'Waarom schrijf je niet meer, Jep?' wordt ergens gevraagd, en het antwoord is: dat hij altijd gezocht heeft naar de grote schoonheid, de grande bellezza, maar dat het leven zelf steeds boeiender scheen dan welke roman ook.

Zijn leven werd het kunstwerk.

Een kunstwerk kent geen moraal, dus het leven van Jep, de dandy, ook niet. Een kunstwerk heeft ook geen nut. En ook dat onderschrijft Jep. En wanneer het leven een kunstwerk is, hoort de dood daarbij, evenals ziekte, het duistere, het duivelse. Tot het moment waarop het verval intreedt.

Zo kennen we de opkomst en ondergang van een cultuur. De Romeinse bijvoorbeeld. Schitterend beschreven in The history of the decline and fall of the Roman empire van Edward Gibbon. Regisseur Sorrentino kent dat boek ongetwijfeld. Zoals ik ook denk dat hij goed gekeken heeft naar de schilderijen van Thomas Couture uit 1847, die handelen over het verval van het oude Rome.

La grande bellezza is een film over het verval van misschien wel Rome, Italië of Europa, verbeeld in Jep Gambardella; als we het einde van het leven naderen en van de leegte daarvan hebben gehouden en het feest bijna is afgelopen, we ziekte en dood hebben meegemaakt en verlossing niet mogelijk blijkt, rest de ironie en de melancholie.
Daarover gaat deze film.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden