Het 'slettenstigma' kleeft alleen aan impopulaire meisjes

UvA-onderzoekster Sylvia Holla (27) werkte vijf maanden undercover in een dancing om 'het tienergefriemel' te observeren. Het onderzoek resulteerde in haar masterscriptie. Wat blijkt: schuren is belangrijk.

Marieke Buijs
UvA-onderzoekster Sylvia Holla: 'Ik schrok van de conservatieve denkbeelden van jonge tieners.' Beeld Rink Hof
UvA-onderzoekster Sylvia Holla: 'Ik schrok van de conservatieve denkbeelden van jonge tieners.'Beeld Rink Hof

Wat viel u op als tieners over hun ontluikende seksualiteit vertelden?
'Ik schrok van hun conservatieve denkbeelden, en dan vooral die van jonge tieners. Die vinden bijvoorbeeld dat alles wat verder gaat dan zoenen, alleen is toegestaan binnen een relatie die al een paar maanden heeft geduurd. Klasgenoten die zo'n norm overschrijden, worden daar hard op afgerekend. Naarmate tieners ouder worden en zelf ervaring met seks opdoen worden ze overigens wel milder. Dan ontdekken ze gevoelens, fantasieën en verlangens bij zichzelf die hun eigen normen overschrijden, en zingen ze ook een toontje lager over wat anderen wel en niet mogen doen.'

Het schuren komt bij uw onderzoek veelvuldig aan bod. Waarom is dat zo belangrijk?
'Schuren is het nieuwe schuifelen: een jongen en een meisje dansen dicht tegen elkaar aan, waarbij het meisje voor de jongen staat en haar billen tegen zijn kruis schuren. Het ziet eruit als droogneuken en het is een soort seksueel oefenen. Door met hun hele lichaam dicht bij iemand te zijn en samen te bewegen leren tieners hoe dat moet en wat voor opwinding dat teweegbrengt. Ook het schuren is aan strikte regels gebonden. Zo moeten jongens het initiatief nemen. Als een meisje op een jongen afstapt, wordt dat als wanhopig gezien. Het gevolg is dat zowel timide jongens als meisjes die niet sexy worden gevonden, buiten de boot vallen.'

Wat heeft dat voor gevolgen?
'Dat is voer voor psychologen, maar als je lang van het seksueel leren wordt buitengesloten, kan ik me voorstellen dat je niet leert kennen - en aangeven - wat jij leuk en lekker vindt, en dat je op latere leeftijd dus ook onzekerder bent in bed.'

De dubbele moraal ten opzichte van seksueel gedrag van jongens en meisjes zit er bij tieners al in?
'Ja. Die dubbele moraal zit ingebed in de maatschappij en dus pikken kinderen die op. Uit reclamespotjes, films, van ouders en van elkaar. Uit mijn onderzoek blijkt dat die normering de geldende populariteitshiërarchie op school doorkruist; het slettenstigma kleeft alleen aan impopulaire meisjes. Ik sprak bijvoorbeeld Merel, een populair meisje uit 4 havo. Zij ziet er volwassen uit en gaat in het weekend naar de Escape met haar fake-ID. Ze vertelde hoe ze daar op een jongen was afgestapt, bij hem op schoot was gaan zitten en met hem had gedanst en gezoend. Haar klasgenoten zijn vol bewondering over haar lef en zien Merel niet als slet.'

Hoe komt dat?
'Het heeft te maken met legitimiteit. Als impopulaire meisjes duidelijk maken dat ze zin hebben in seks, wordt dat geïnterpreteerd alsof ze helemaal geen seksuele gevoelens hebben, maar alleen willen pleasen. Ze worden ervan verdacht dat ze zich als het ware omhoog willen schuren.'

Het onderzoek van Holla is onderdeel van een boek over seksualiteit in Nederland: De seksparadox - Nederland na de seksuele revolutie. Dat boek is verschenen bij Boom Lemma Uitgevers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden