Plus

Het Rembrandtpark: liefde op het tweede gezicht

Het Rembrandtpark is te leeg, een beetje verslonsd en heeft geen echte ingang. Aan landschapsarchitect Quirijn Verhoog (49) de eer er een echt stadspark van te maken.

Quirijn Verhoog aan de rand van het Rembrandtpark, ter hoogte van de Piet Mondriaanstraat Beeld Charlotte Odijk

Vijfhonderd meter. Dat is de afstand tussen het Vondelpark en het Rembrandtpark. Toch zit het Vondelpark vol met kinderen, toeristen en barbecues terwijl de grasvelden iets verder naar het westen grotendeels leeg zijn. "Het is mijn taak mensen het Rembrandtpark weer te laten ­vinden," zegt Verhoog.

Beeldvorming is essentieel, weet de landschapsarchitect van de gemeente Amsterdam. Vraag een Amsterdammer welk park het drukst is, en hij zal het Vondelpark noemen. "Maar het Sarphatipark heeft per vierkante meter drie keer zoveel bezoekers. En ook in Park Frankendael komen relatief meer mensen."

Het verschil, zegt Verhoog op een bankje in het Rembrandtpark, is dat deze laatste twee buurtparken zijn, plekken voornamelijk in gebruik door de mensen die eromheen wonen. Terwijl het Vondelpark een stadspark is.

Inheemse flora en fauna
Verhoog weet er alles van. Hij werkte dertien jaar aan de renovatie van het eerste grote park van Amsterdam. "Het Vondelpark is een merk. Mensen komen uit de hele stad omdat ze het gevoel hebben dat dit de plek is waar ze moeten zijn. Waar het gebeurt."

En dat is nou precies de bedoeling van Verhoogs nieuwste project: het Rembrandtpark van buurtpark tot stadspark omtoveren. "Dit kan nog wel wat aandacht gebruiken," zegt Verhoog tijdens het wandelen. Hij wijst naar de brandnetels, omgevallen bomen en het onkruid die ooit de heemtuin van het park hadden moeten vormen. De ­inheemse flora en fauna kwamen er echter nooit. Nu wil Verhoog er een speelplek van maken.

"Als ik dat aan aannemers overlaat, zeggen ze: wij hebben nog wel wat in de catalogus staan. Dat wil ik niet. Het moet namelijk perfect passen."

Dus maakte hij met een team zelf tekeningen. Ook liet hij zijn eigen kinderen, zes en negen jaar, er een blik op werpen. Met een gezin in een huis van 53 vierkante meter is de familie Verhoog voor de buitenlucht immers ook op parken aangewezen.

Speeldernis
"Dit deel van het park is nu onbegaanbaar gebied, maar kinderen vinden dat geweldig. Zij vinden dat hoge riet en die sluippaadjes spannend. Dus dat blijft. Alle klim­toestellen moeten kinderen het gevoel geven dat ze in de natuur spelen." Verhoog noemt het de Speeldernis.

Precies weet hij het niet, maar Verhoog schat in dat hij het Rembrandtpark inmiddels wel vijftig keer heeft bezocht. In de ochtend, de middag, midden in de nacht. Om met mensen te praten. Om foto's te maken. Zo ontdekte hij dat je overdag niets van de Ring hoort die langs het park loopt. "Maar 's avonds, als het geluid van de stad afneemt, is dat opeens een hels kabaal."

Volgens het toekomstplan moet het park uiteindelijk niet alleen wat drukte van het Vondelpark wegnemen, maar is de opknapbeurt ook onderdeel van een groter plan van de gemeente om Nieuw-West meer bij het Amsterdam van binnen de Ring te betrekken.

"Door die snelweg en het ontbreken aan echte ingangen in het Rembrandtpark hebben veel bewoners hier helemaal niet het idee dat ze aan het park wonen," zegt Verhoog voor de Hotelschool. "Ik zie hier niemand. Waarom is er dan zo'n brede stoep? Waarom zoveel steen?"

Die stoep moet weg. Verhoog ziet liever lange groene stroken met roodbladige bomen; een parkallee. "Ook moet er iets komen wat de ingang van het park markeert. Een poort bijvoorbeeld."

Omfietsen
Verhoog vindt het leuk om met bestaande parken aan de slag te gaan. "Je verdiept je in een stuk erfgoed." Het Rembrandtpark dateert van 1974, de oorspronkelijke ontwerper leeft nog: Janneke Willemsen is inmiddels 74 jaar en Verhoog ging meerdere keren bij haar langs voor advies.

Hij wijst naar twee kastanjes aan de rand van het park bij de Orteliuskade. "Deze twee wachtertjes vormen een prachtige ingang. Die heeft Willemsen laten planten. Dat ik haar kon vragen waarom ze bepaalde keuzes heeft gemaakt, is goud waard."

Volgens Verhoog heeft Willemsen een mooi modernistisch park afgeleverd. "Het eerste wat me opviel was dat het qua ruimte heel goed in elkaar zit. De variatie tussen begroeiing en open ruimte is geweldig."

"Wat mij fascineert, is waarom we in ons kikkerlandje zo graag in het park zitten. Uit onderzoek blijkt dat veel Amsterdammers de parkroute naar werk nemen. Ze rijden ervoor om."

"Dat is ook een nadeel van het Rembrandtpark. Het Vondelpark ligt op een radiaal, een lengteas die de stad doorkruist. Terwijl het Rembrandtpark meer een schil aan de rand van de stad is."

Hardlooprondje
Die locatie is niet meer te veranderen. Maar een paar simpele ingrepen kunnen het wel een stuk stadser maken. Denk aan meer horecagelegenheden. En, misschien wel het allerbelangrijkste, een goed hardloop- en wandelrondje.

Maar het park heeft ook unieke elementen. Zoals de oudste kinderboerderij van de stad en de schooltuinen. Door de verbouwing gaan ook zij meer in het zicht springen. Stap over een paar jaar via de parkallee naar binnen en je komt op een bloemenplein terecht waar deze Rembrandtklassiekers samenkomen.

Eind 2017 begint de gemeente met de verbetering van het noordelijke deel van het park. De hele renovatie en het vastleggen van alle details zal nog een paar jaar duren, maar zo tussen de brandnetels ziet Verhoog het al helemaal voor zich.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden