Column

Het recht op de geplande dood

Albert de Lange (57, @deAlbertLange), bijna dertig jaar redacteur bij Het Parool, is 'uitbehandeld'. Hij bericht de komende tijd, ongewis hoe lang, over zijn aangekondigde dood. Vandaag: over de arts die verlichting biedt aan de patiënt.

Albert de LangeBeeld Floris Lok

Een tikje gealarmeerd door een artikel in 'De Groene', waarin huisartsen uitlegden wat het toepassen van euthanasie met hen doet, vroeg ik dokter Bart of ik mijn euthanasieverzoek wellicht te lichtzinnig op zijn schouders had gelegd.

Ik had er helemaal niet over nagedacht dat het voor een huisarts een zeer ingrijpende verrichting is, ik had uitsluitend oog voor het veiligstellen van de dood op mijn eigen condities - daar wil ik eerlijk over zijn.

Dat voelde, na lezing van het artikel, ineens helemaal niet goed.
Hij had het verhaal ook gelezen, maar wuifde het weg. Als ik hem ruw parafraseer, zei hij: maak jij je daar nou maar niet druk over. De patiënt onder alle omstandigheden verlichting bieden, is een serieuze opdracht. Het stelde me wel gerust.

De artsen in het weekblad hebben allemaal wel een dag of meer nodig om een beetje bij te komen van het abrupte afscheid van hun patiënt. Ze drinken een borrel met een collega, gaan hardlopen of mediteren.

Allemaal liggen ze er wel eens wakker van en het lijkt, naarmate ze het vaker doen, steeds moeilijker te worden.

In zijn boekje 'Tumult bij de uitgang', ik schreef er zaterdag over, toont Bert Keizer zich zeker geen geharnast advocaat van de Nederlandse euthanasiepraktijk, ofschoon hij er honderden keren bij betrokken was. De verpleeg­huisarts - hij is ook filosoof en een begenadigd schrijver - pleit er vooral voor het sterven niet in de weg te zitten met medisch doormodderen terwijl De Dood al een kruisje op het voorhoofd van de patiënt heeft gezet.

Ook hij schrijft: 'Ik word hoe langer hoe beter in het vermijden van euthanasie, want ik zie er hoe langer hoe meer tegenop.' Nadat een jonge huisarts hem heeft vergezeld bij een levensbeëindiging en Keizer ziet dat de man na afloop totaal overstuur is, verzucht hij: 'Hoe kom ik er op dat euthanasie iets geaccepteerds moet zijn? Het is iets vreselijks.'

Een verscheurdheid die wat breder lijkt te worden, nu euthanasie - gesanctioneerd door de wetgever, de Tweede Kamer praat er vandaag over - steeds vaker wordt toegepast in situaties waarin 'ondraaglijk en uitzichtloos lijden' rekbaar is of onduidelijk: bij psychiatrische of demente patiënten.

In 2004 was 90 procent van de mensen die euthanasie kregen terminaal kankerpatiënt, vorig jaar was dat 66 procent. Van de 4800 mensen bij wie vorig jaar euthanasie werd 'gedaan', 'verleend', 'gepleegd' of 'gegeven' (afhankelijk van de instelling van de betrokken arts, zegt Keizer), was een derde niet in het zicht van de dood. Kennelijk vinden artsen het toch steeds moeilijker de druk te weerstaan om hulp te bieden bij het uitstappen. Er gaan overigens per jaar zo'n 140.000 Nederlanders dood.

Ethicus Theo Boer, van protestantse snit, zei vorige week bij zijn afscheid van een Regionale Toetsingscommissie Euthanasie dat het uit de hand loopt. De mensen zijn het als een recht gaan beschouwen: 'Dat komt doordat de moderne mens de aftakeling niet wil accepteren. Ze willen hun aftakeling beheersen en hun dood plannen. Alsof dat mogelijk is.'

In dit bestek doe ik hem ongetwijfeld onrecht, maar toch, een beetje een vreemde draai: hij behandelde in negen jaar tijd 4000 patiëntendossiers - en maakte het mogelijk.

Hier ga ik het maar niet met dokter Bart over hebben.

Zaterdag: koffie met Wilfred van Oijen

Eerdere columns teruglezen? Dat kan hier.

Wil je reageren op deze column? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen of mail naar a.delange@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden