Recensie

'Het nieuwe Rijksmuseum' zit vol met meeslepende verhalen (*****)

Jarenlang werd het Rijksmuseum gerenoveerd en verbouwd. Het lange proces werd vastgelegd door Oeke Hoogendijk en haar team in 'Het nieuwe Rijksmuseum'. De documentaire zit vol met meeslepende verhalen en veelzeggende miniaturen.

Beeld Column Film

'Het nieuwe Rijksmuseum' was oorspronkelijk een vierdelige documentaire serie waarin Oeke Hoogendijk en haar cameramensen Sander Snoep en Gregor Meerman de eindeloze renovatie van het Rijksmuseum in beeld brachten, van de ingrijpende sloopwerkzaamheden in 2003 tot, een decennium en een directeur verder, de feestelijke opening.

De serie won een Gouden Kalf en een Nipkowschijf, omdat die veel meer was dan een blik achter de schermen van een enorme klus in een boeiend gebouw. Hoogendijk kreeg als geschenk uit de hemel de tergende kwestie van de fietstunnel in de schoot geworpen, zodat de strijd van het machtige museum tegen de fietslobby de ruggengraat van de serie vormde.

Fraai contrast
Deze bestuurlijke oorlog en de eindeloze procedurele en bouwtechnische tegenslagen liet ze fraai contrasteren met de verheven missies van directeur Ronald de Leeuw (die de strijd opgaf en naar Wenen vertrok) en de conservatoren en restauratoren, die tien jaar het museum in hun hoofd aan het inrichten waren voordat ze uiteindelijk hun droomzalen konden betreden.

De filmversie, die dit jaar op het Idfa in première ging, is een 130 minuten durende versie van de vierdelige serie. En hoewel de sfeer van de serie en de chronologie zijn aangehouden, zijn er duidelijk andere accenten gelegd - al was het maar omdat de eerste twee delen op televisie werden uitgezonden toen het museum nog dicht was en de afloop van sommige kwesties ongewis.

Menselijke kant
Hoogendijk legt in de filmversie wat meer nadruk op de menselijke kant van het verhaal. Het contrast tussen de bestuursstijlen van De Leeuw en opvolger Wim Pijbes is aangezet en in het tweede deel van de film komt ook de spanning tussen Taco Dibbits - kroonprins onder De Leeuw en tegenwoordig directeur collecties - en Pijbes aan bod.

Ook in de filmversie valt op hoe sterk Hoogendijk de grote lijnen en de grote beelden van het Rijksmuseum als een soort verlaten gotisch slot combineert met een scherp oog voor details; met grote dank aan het editen van Gys Zevenbergen. Het rusteloze geblader in het agendaatje van De Leeuw, dat zijn aanstaande vertrek aankondigt, of de close-up van een Aziatisch beeld, dat opeens licht in zijn ogen krijgt, als verbeelding van de kunst die uit de duisternis treedt.

'Het nieuwe Rijksmuseum' zit vol met meeslepende verhalen en veelzeggende miniaturen. Als het museum zelf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden