'Het lijkt wel popart'

Na de hel de loutering: na het successtuk Hell (2006) presenteert het choreografenduo EG|PC op het Holland Festival de opvolger Purgatorio. Niet zomaar een enkele voorstelling, maar een drieluik. Impressie van de totstandkoming van een ambitieus project.

Het kan vreemd lopen: zo word je gebombardeerd tot dé dansontdekking, het volgende moment lijk je vergeten. Het overkwam EG|PC, de groep die gevormd wordt door danser/choreograaf Emio Greco (41) en dramaturg Pieter C. Scholten (47). Ze ontmoetten elkaar in 1995. Op dat moment zat Scholten op een dood spoor, hij rommelde wat met experimenteel theater. Greco was al bezig met de snelle, kwikzilverachtige bewegingstaal die hem later zoveel fans zou bezorgen. Maar er zat nog geen rem op, de structuur ontbrak. Scholten bleek nodig om Greco's ideeën te begrijpen en te vertalen, zijn energie te kanaliseren. Samen zorgden ze voor een nieuwe danstaal.

In een tijd waarin de dans werd gedomineerd door koele, afstandelijke stukken openden Scholten en Greco de deur naar een duistere, emotionele wereld. Publicitair had EG|PC meer dan de wind mee, maar de belangstelling zwakte af. Na ruim tien jaar bleek de opwinding voorbij, de danswereld ging op zoek naar een volgende ontdekking. Internationale successen of niet, een choreografenduo dat zijn stijl verder ontwikkelde, is geen nieuws.

Het steekt, geeft Scholten toe in het Amsterdamse kantoor van de groep. Bijna was Nederland het duo kwijt. Er waren aanbiedingen, serieuze, zoals die uit Sydney. Of hij en Greco een gezelschap wilden leiden, met bijbehorend budget? Verleidelijk, maar toch maar niet: ''Daarvoor bleken we teveel aan Amsterdam gehecht.'' De groep besloot de zaken om te draaien: de hoofdstad zou het middelpunt van het artistieke netwerk worden dat Greco en Scholten hadden opgebouwd. ICKAmsterdam werd opgericht, een choreografisch instituut waar ook ruimte is voor reflectie en internationale gasten. Het instituut staat nog in de steigers, maar subsidiënten zijn enthousiast. Amsterdam wil het duo wel als nieuw stadsgezelschap 'adopteren'; de gemeente heeft toegezegd de huisvesting te willen bekostigen.

Tijdens de repetities voor Purgatorio (loutering), de première voor het Holland Festival, wordt duidelijk dat een financiële injectie geen luxe is. Bij gebrek aan een eigen studio repeteert de groep overal en nergens in de stad. Een logistieke operatie, want er wordt aan maar liefst drie nieuwe stukken tegelijk gewerkt. Purgatorio is het tweede deel van Dante's drieluik De goddelijke komedie.

Het eerste deel leidde in 2006 tot de voorstelling Hell, door Franse critici uitgeroepen tot 'beste buitenlandse voorstelling' van dat seizoen. De voorstelling over loutering moest beginnen waar Hell eindigde. Maar het lukte ze niet alle associaties in één dansstuk te stoppen.

Scholten: ''Het onderwerp bleek daarvoor te rijk, daarom hebben we er een drieluik van gemaakt. Dat bestaat uit het groepswerk Popopera, de solo In visione gedanst door Emio en zes afgeronde solo's van de dansers. De stukken verschillen in karakter en uitstraling, ze zijn een echo van elkaar. Zo'n aanpak past bij ons, en bij het festival. Dat vindt het ook interessanter om de ontwikkeling van een choreograaf te laten zien dan een enkel dansstuk.''

Tijdens een doordeweekse repetitie in een studio aan de Zeedijk valt op hoe kalm Greco en Scholten met elkaar werken. Er is geen frictie, alleen maar goedgemutst overleg. Greco danst en Scholten zit achter het muziekpaneel en zwijgt. ''Je komt te laat,'' glimlacht Greco. ''Of misschien te vroeg. Soms denken we dat we er al zijn, en dan breken we alsnog alles open. Dan kan het tot vuurwerk leiden.''

Hij toon het voorlopige resultaat van In visione. Geen geringe prestatie gezien de sufmakende warmte. Anderhalf uur lang zwoegt Greco, het zweet gutst over zijn lichaam. Het orkest dat de bewerking van Bachs Matthaüs Passion straks live zal spelen moet erbij worden gedacht.

Zelfs in de kale studio is het charisma zichtbaar dat Greco zoveel fans bezorgde. Wanneer hij danst, gaat hij totaal op in wat hij doet en dat is prachtig om te zien. Tegelijk zijn er merkwaardige passages. Die waarin Greco zijn handen als een ballerina over elkaar kruist. Of die waarin hij een rode clownsneus opzet en doet alsof zijn hart uit zijn lichaam bonkt. In één scène is Greco als Jezus aan het kruis genageld. Hij ligt en richt alleen zijn hoofd op om indringend het publiek in te kijken. Het lijkt wat te vet aangezet.

Een maand later, in het Maison de la Culture in Amiens is er aan die scène absoluut niets veranderd. De groep repeteert verder in Noord-Frankrijk in plaats van Amsterdam omdat hier een directeur is die in het duo gelooft. Hij stelt niet alleen zijn theater ter beschikking, hij zorgt er ook voor dat iedere avond een maaltijd klaarstaat in het theaterrestaurant. Ja, ze hebben geboft, knikt het duo, Amiens is slechts zeven uur rijden van Amsterdam. Ook het groepswerk Popopera zal hier af worden gemonteerd.

Hoewel er veel hetzelfde is gebleven in de solo, ziet de dans er toch anders uit. Het is een echte voorstelling nu, er is minder verbeeldingskracht vereist om te zien wat het gaat worden. ''Veel scènes zijn verdiept, maar nog niet alles is af,'' zegt Scholten tijdens de maaltijd. ''Zwakke delen? Nee, die zijn er niet.'' Hoe zit het met de overduidelijke symboliek? ''Deze solo reist tussen het elitaire en het profane, we brengen een commentaar op de traditie op een ironische manier. Het lijkt op popart wat we doen, al zijn er ook delen waarin ik me heel kwetsbaar toon,'' vult Greco aan. En de overduidelijke verwijzing naar het lijden van Christus? ''Als je het over loutering hebt en er de passie van Christus bij betrekt, dan open je nu eenmaal bepaalde registers,'' zegt Scholten. ''Maar deze voorstelling is geen best of christianity, we zoeken naar de wereld achter de clichés.''

De bedoeling is dat het duo zich na dit project ook laat inspireren door het laatste deel uit Dante's drieluik, over het paradijs. Scholten trekt een gezicht: ''Maar dat is zo saai, alles is in evenwicht. Ik moet nog zien waar dat deel ons brengt.''

Het duo komt zelf in ieder geval gelouterd uit het project: ''Het was een van de eerste keren in lange tijd dat ik weer alleen met Emio in de studio stond,'' zegt Scholten. ''Ik voelde me alsof ik terugging naar de tijd van Bianco, een van de eerste solo's van Emio, maar gelukkig wel met de kennis van nu.''

''Een tijd dachten we dat onze toekomst lag in het samenwerken met andere disciplines, nu keren we eigenlijk terug naar pure dans,'' zegt Greco. ''We zijn in het midden van onze artistieke carrière, we denken momenteel veel na over onze positie binnen de danswereld. Via ICKAmsterdam willen we de kunstvorm verder ontwikkelen, artistieke partnerschappen aangaan en doorgaan met het presenteren van voorstelling in een bredere context. Heel on-Nederlands dus eigenlijk.'' (IRENE START)

Het Holland Festival;
EG|PC;
In Visione: 13, 14 en 15 juni, Popopera, 19 en 20 juni.

emiogrecopc.nl

Purgatorio (loutering) is het tweede deel van Dante's drieluik De goddelijke komedie. Foto: Igor Mendizabal/GPD Beeld
Purgatorio (loutering) is het tweede deel van Dante's drieluik De goddelijke komedie. Foto: Igor Mendizabal/GPD
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden