PlusAnalyse

Het kabinet verlegt rigoureus de koers om het coronavirus te bestrijden

Minister Bruno Bruins voor Medische Zorg en Sport en minister Arie Slob voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media tijdens een persconferentie over aanvullende maatregelen in verband met het coronavirus.Beeld ANP

Lang hoopte het kabinet het coronavirus te kunnen bestrijden zonder het hele land te ontwrichten. Die hoop heeft het moeten laten varen. Het kabinet verlegt rigoureus de koers.

De woorden van zorgminister Bruno Bruins klinken omineus. “Er gaan zeker méér maatregelen volgen.” Meer nog dan alle scholen dicht. Dan alle restaurants en cafés die binnen dertig minuten de deuren moeten sluiten. Meer nog dan het openhouden van de kinderopvang voor alleen de kinderen van die mensen die écht niet gemist kunnen worden op het werk, zoals mensen in de zorg.

Het staat in schril contrast tot vorige persconferenties van het kabinet. Toen wilde premier Mark Rutte uitdrukkelijk niet speculeren over welke maatregelen er nodig zouden zijn om het Covid-19 virus in te dammen. Vorige week maandag bleef het nog bij de oproep om te stoppen met handen schudden. Donderdag werd er opgeroepen zo veel mogelijk thuis te werken en werden evenementen met meer dan honderd mensen afgelast. Vrijdag nog verdedigde Rutte waarom het níet nodig was de scholen te sluiten.

In amper een week tijd schakelen Rutte en zijn ministers alsnog van de eerste naar de vijfde versnelling. Sociale quarantaine wordt met de oproep anderhalve meter afstand te houden van elkaar tot een maximum opgerekt.

Gehoopt

Lang heeft het kabinet gehoopt dat dergelijke strenge maatregelen niet nodig waren. Daarbij voer het kabinet op advies van de virologen van het RIVM, terwijl de roep uit de oppositie en de samenleving aanzwol om net zo streng te zijn als in andere landen. Het kabinet balanceerde tussen de volksgezondheid beschermen en voorkomen dat half Nederland werkloos raakt.

Hoe groot de impact is van de maatregelen van Nederland en andere landen, wordt nu al zichtbaar. Op het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid kunnen ze de aanvragen van bedrijven die vragen om werktijdverkorting niet meer bijbenen. Koninklijke Horeca Nederland becijferde zondagavond dat er 5,1 miljard euro steun nodig is. Veel ondernemers zitten tot 6 april zonder inkomsten, terwijl alle kosten wel doorlopen. Economen becijferen dat economische krimp dit jaar onontkoombaar is. Dat betekent dat veel werknemers hun baan gaan verliezen.

RIVM-advies

Dat het kabinet nu alsnog hard ingrijpt, is ook in de hoop dat daarmee verdere economische schade beperkt blijft. In één keer een schokmaatregel in de hoop dat die effect sorteert. Daarmee breekt het met de koers die het tot nu toe volgde: alleen bij een nieuw RIVM-advies zouden nieuwe maatregelen worden genomen. Maar een nieuw advies lag er dit weekeinde niet. Epidemiologen en virologen houden vol dat sluiting van de scholen weinig invloed heeft op verspreiding van het virus.

Maar dit weekeinde sloeg het sentiment om. De openlijke oproep van de Federatie Medisch Specialisten om de scholen ‘voor de zekerheid’ wél te sluiten, bracht de maatschappelijke én politieke discussie in een stroomversnelling. De scholen klopten bij het kabinet aan met de boodschap: dit is niet houdbaar, de scholen moeten dicht. Zij zagen een optelsom van problemen: chaos door verontruste ouders, tekorten door zieke leraren en halflege klassen door verkouden kinderen. Het kabinet dreigde zo achterhaald te worden door de werkelijkheid.

Rutte

Hoe rigoureus de koers moet worden verlegd, bleek ook uit het simpele gegeven dat Bruins en onderwijsminister Arie Slob de persconferentie zondagmiddag gaven. Tot dusver bracht Rutte de slechte boodschappen. Die was op dat moment echter alweer druk in een volgend crisisoverleg. Afgesproken is dat voortaan de vakministers vaker ook met mededelingen komen, omdat de ontwikkelingen elkaar zo snel opvolgen dat het domweg niet meer allemaal te verhapstukken is.

Bruins deed een beroep op zijn landgenoten. “Let een beetje op elkaar.” Rutte zal maandagavond, om 19.00 uur, gelijke woorden spreken als hij het land via de televisie toespreekt. Dat onderstreept de ernst van de situatie. Joop den Uyl deed dat voor het laatst, tijdens de Oliecrisis, in 1973.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden